Một nét văn hóa làng Thiết Đinh

Được khởi dựng vào khoảng nửa cuối thế kỷ XVIII, đình làng Thiết Đinh, xã Yên Định là không gian văn hóa cộng đồng, nơi hội họp, bàn việc của người dân trong làng. Sau nhiều thế kỷ, Di tích đình làng Thiết Đinh vẫn được phát huy giá trị, là điểm nhấn trong 'bức tranh' phong cảnh làng quê.

Đình làng Thiết Đinh được khởi dựng cách ngày nay hơn 350 năm.

Đình làng Thiết Đinh được khởi dựng cách ngày nay hơn 350 năm.

Tôi ghé làng Thiết Đinh vào một ngày cuối tháng 6 nắng chói chang. Khi biết tôi muốn gặp một số bậc cao niên trong làng để nghe kể về lịch sử, truyền thống văn hóa, tập tục của làng. Ngẫm ngợi chốc lát, người dẫn đường chợt như nhớ ra: “Giờ này đến nhà từng cụ là khó. Nhưng chỉ cần ghé chỗ này có khi gặp được rất đông bậc lão niên trong làng”. Nói rồi, anh dẫn tôi ra đình làng Thiết Đinh.

Tòa đại đình rộng rãi nằm ngay bên con đường lớn của làng. Phía sau đình là ao (ao đình) thả sen xanh mát. Mùa này đang độ sen nở hoa thơm ngát. Gió nhè nhẹ thổi mang theo hơi nước và hương sen từ ao lên đình làng khiến cho không khí trở nên thoải mái, dễ chịu. Bên trong đình, có khá đông người đang ngồi thành từng nhóm, trò chuyện rôm rả...

Dấu tích còn lưu lại sau những lần trùng tu đình Thiết Đinh.

Dấu tích còn lưu lại sau những lần trùng tu đình Thiết Đinh.

Ở tuổi 90, cụ ông Lê Đình Bích, người làng Thiết Đinh với sự minh mẫn và hiểu biết, nhẹ nhàng kể: “Làng Thiết Đinh chúng tôi có nhiều điều thú vị lắm, từ đất đến người, rất nhiều chuyện hay. Chỉ riêng đình làng Thiết Đinh mà chúng ta đang ngồi ở đây, đã có không ít chuyện để kể rồi”.

Nhắc đến làng Thiết Đinh, không thể không nhắc đến Lê Đình Kiên - nhân vật lịch sử thời Lê Trung hưng, một người con ưu tú của làng Thiết Đinh. Với tài năng xuất chúng, ông có nhiều đóng góp cho không chỉ thời đại mà còn cả quê hương. Theo lưu truyền dân gian, khi đã “công thành danh toại”, trở về quê hương, Lê Đình Kiên đã dốc tiền của để cùng người dân dựng nghè thờ Thành hoàng làng. Tiếp đó, mong muốn người dân có nơi hội họp, bàn việc làng xã, ông lại cho xây dựng đình làng. Căn cứ dấu tích còn lưu, hậu sinh biết được, đình làng Thiết Đinh được khởi dựng cách ngày nay trên 350 năm.

Từ xa xưa đến hôm nay, đình làng Thiết Đinh vẫn là không gian văn hóa cộng đồng.

Từ xa xưa đến hôm nay, đình làng Thiết Đinh vẫn là không gian văn hóa cộng đồng.

Là không gian văn hóa cộng đồng (không thờ Thành hoàng làng) nên ngay từ khi khởi dựng, đình Thiết Đinh đã mang nét kiến trúc mở vốn có của đình làng truyền thống. Tòa đại đình được chống đỡ bởi hệ thống cột vững chãi. Cả bốn bên đều để thông thoáng, không có cửa. Khi trong làng có việc, các bậc cao niên, chức sắc và người dân tề tựu về đây họp bàn việc lớn, nhỏ.

Trải qua nhiều thế kỷ, đình làng Thiết Đinh đã nhiều lần được trùng tu, sửa chữa. Song điều đáng quý, kiến trúc của đình làng vẫn cơ bản được giữ lại.

Đình làng Thiết Đinh được chống đỡ bởi hệ thống cột vững chãi.

Đình làng Thiết Đinh được chống đỡ bởi hệ thống cột vững chãi.

Ngay phía sau đình làng là ao đình. “Trước đây, ao đình khá rộng, nước mát quanh năm. Theo thông lệ, vào đầu năm dân làng sẽ cùng nhau thả cá, cuối năm đánh bắt. Cá thu hoạch được sau một năm sẽ được chia đều cho các hộ dân. Trong đó, con to nhất được dành cho bậc lão niên có uy tín, được người dân kính trọng. Điều này cũng thể hiện tinh thần “kính lão đắc thọ” của người dân Thiết Đinh”, cụ ông Lê Đình Bích, cho biết. Những năm gần đây, ao đình làng Thiết Đinh được thả sen thơm mát, thoáng đãng, tô điểm khiến cho cảnh quan làng quê thêm phần tươi đẹp.

Đình làng Thiết Đinh mang kiến trúc mở đặc trưng của đình làng truyền thống.

Đình làng Thiết Đinh mang kiến trúc mở đặc trưng của đình làng truyền thống.

Trải qua thời gian, khi nhiều di tích trên đất làng chỉ còn lại dấu tích được nhắc nhớ trong chuyện kể của các bậc cao niên, thì đình Thiết Đinh vẫn được gìn giữ, là không gian văn hóa cộng đồng, “điểm hẹn” của những thế hệ người dân trong làng.

Một di tích có giá trị không chỉ ở vẻ đẹp kiến trúc, đó còn là sức sống di sản trong lòng người dân. Và đình làng Thiết Đinh, đã và đang duy trì, phát huy được vai trò, ý nghĩa vốn có.

Khánh Lộc

Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/mot-net-van-hoa-lang-thiet-dinh-44025.htm