Đánh thuế 0,2% đất bỏ hoang: Đại biểu đề nghị rõ tiêu chí, Bộ trưởng nói cần phối hợp hai cơ quan

Tránh đánh thuế cả diện tích đất đang sử dụng

Thảo luận về dự án sửa đổi Luật Sử dụng đất phi nông nghiệp sáng 6/11, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đồng tình với đề xuất áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng. Theo đại biểu, đây là giải pháp nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, găm giữ đất đai, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, thực tế có những thửa đất lớn hoặc dự án được triển khai theo nhiều giai đoạn, trong đó một phần diện tích đã đưa vào sử dụng, phần còn lại chưa sử dụng. Nếu căn cứ vào tình trạng chung của cả thửa đất hoặc dự án để áp dụng thuế suất 0,2%, có thể dẫn đến việc đánh thuế cả phần diện tích đang được sử dụng đúng mục đích.

Vì vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ thuế suất 0,2% chỉ áp dụng đối với phần diện tích thực tế bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng; các phần diện tích khác áp dụng mức thuế suất tương ứng theo quy định.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định đất bỏ hoang, thời hạn không đưa đất vào sử dụng và các trường hợp được loại trừ. Việc xác định phải tránh phụ thuộc vào cách hiểu khác nhau giữa các địa phương, nhất là những trường hợp chậm triển khai do nguyên nhân khách quan như vướng mắc giải phóng mặt bằng, chậm bàn giao đất, điều chỉnh quy hoạch hoặc thủ tục từ phía cơ quan nhà nước.

Để bảo đảm công bằng và khả thi, đại biểu đề nghị chỉ áp dụng thuế suất 0,2% sau khi cơ quan có thẩm quyền về đất đai xác định bằng văn bản tình trạng, thời gian không đưa đất vào sử dụng và thông báo cho người sử dụng đất. Đồng thời, cần tạo điều kiện để người sử dụng đất giải trình nguyên nhân chậm triển khai, có cơ chế loại trừ hoặc xử lý phù hợp đối với những trường hợp do nguyên nhân khách quan, không xuất phát từ lỗi của người sử dụng đất.

Đề nghị loại trừ đất bỏ trống do thiên tai, bất khả kháng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn.

Đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ) cho rằng dự thảo đang áp dụng chung mức thuế suất 0,2% mà chưa phân biệt nguyên nhân khiến đất không được đưa vào sử dụng.

Theo đại biểu, cần tách biệt trường hợp đất bỏ hoang do nguyên nhân chủ quan như đầu tư tích trữ với trường hợp không thể sử dụng do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu hoặc các nguyên nhân bất khả kháng. Nếu áp dụng cùng một mức thuế đối với tất cả trường hợp, chính sách có thể chưa bảo đảm công bằng, nhất là với người dân chịu tác động của thiên tai.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định loại trừ đối với trường hợp đất không thể đưa vào sử dụng do thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu hoặc nguyên nhân bất khả kháng khác, có xác nhận của UBND cấp xã.

Đề cập thực tế tại Đồng bằng sông Cửu Long, đại biểu cho rằng việc áp thuế đối với diện tích đất phải bỏ trống do tác động của thiên tai có thể tạo thêm gánh nặng cho người dân, nhất là những người không có khả năng tích lũy để tái sản xuất.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ xây dựng cơ chế miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và đất nông nghiệp riêng đối với những địa bàn chịu ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu tại khu vực này.

"Thuế phải là công cụ điều tiết và nuôi dưỡng nguồn thu, chứ không thể là gánh nặng ảnh hưởng đến sinh kế của người dân trong lúc khó khăn", đại biểu nêu quan điểm.

Về vấn đề thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất bỏ hoang, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết đây là nội dung đã được Chính phủ cân nhắc, trao đổi rất kỹ.

Theo Bộ trưởng, khi triển khai chính sách, cơ quan thuế có trách nhiệm thu thuế đối với đất bỏ hoang. Tuy nhiên, việc xác định thế nào là đất bỏ hoang phải được định nghĩa trong pháp luật về đất đai.

Việc xác định diện tích cụ thể và tình trạng thửa đất bỏ hoang cần được thực hiện trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và đất đai, dựa trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và dữ liệu dân cư đang được đẩy mạnh kết nối.

“Hai cơ quan phải phối hợp chặt chẽ với nhau để xác định chính xác, đảm bảo đúng mục đích, tránh tình trạng lạm dụng, trốn thuế, lậu thuế cũng như lạm dụng khoản thu thuế”, Bộ trưởng khẳng định.