Đào tạo luật gắn tuyển sinh với nâng cao chuẩn chất lượng đại học

Đưa chuẩn thành động lực cải tiến chất lượng

Hội nghị khoa học “Chuẩn cơ sở giáo dục đại học: Những vấn đề đặt ra trong đào tạo pháp luật” diễn ra sáng 29/10/2026 tại TP. Hồ Chí Minh. Hội nghị do Mạng lưới các cơ sở đào tạo Luật tại Việt Nam phối hợp với Trường Đại học Luật, Đại học Huế; Trường Đại học Thăng Long và Trường Đại học Lao động - Xã hội, Cơ sở II, TP. Hồ Chí Minh tổ chức.

Đại biểu tham dự hội nghị.

Hội nghị tập trung trao đổi giải pháp thực hiện chuẩn cơ sở giáo dục đại học, nhất là những yêu cầu đặc thù trong đào tạo luật. Năm tham luận đề cập các lĩnh vực tuyển sinh, đội ngũ giảng viên, quản trị, đổi mới sáng tạo và nghiên cứu gắn với phục vụ cộng đồng.

Báo cáo đề dẫn, TS. Nguyễn Thị Hoa Tâm, Phó Giám đốc phụ trách Trường Đại học Lao động - Xã hội, Cơ sở II, TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh việc thực hiện chuẩn cơ sở giáo dục đại học có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản trị, bảo đảm chất lượng và định hướng phát triển của mỗi trường.

TS. Nguyễn Thị Hoa Tâm, Phó Giám đốc phụ trách Trường Đại học Lao động - Xã hội, Cơ sở II, TP. Hồ Chí Minh.

Theo TS. Nguyễn Thị Hoa Tâm, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị, Luật Giáo dục đại học và Thông tư số 83/2026/TT-BGDĐT ngày 30/9/2026 là căn cứ để các trường rà soát tổ chức, hoạt động và triển khai giải pháp bảo đảm chất lượng.

Đối với đào tạo luật, đáp ứng chuẩn cần gắn với nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển tư duy pháp lý, năng lực nghiên cứu, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc thực hiện chuẩn cần trở thành cơ hội để các trường tự đánh giá, xác định ưu tiên và cải tiến chất lượng liên tục, thay vì chỉ đáp ứng các tiêu chí theo quy định.

PGS.TS. Đoàn Đức Lương, Trưởng Ban Điều hành Mạng lưới các cơ sở đào tạo Luật tại Việt Nam, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Huế.

PGS.TS. Đoàn Đức Lương, Trưởng Ban Điều hành Mạng lưới các cơ sở đào tạo Luật tại Việt Nam, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Huế, cho rằng chất lượng đào tạo luật còn thể hiện ở tư duy pháp lý, kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức và khả năng vận dụng pháp luật vào thực tiễn.

Theo đó, các cơ sở đào tạo cần đáp ứng yêu cầu chung, đồng thời phát huy đặc thù và sứ mạng của đào tạo pháp luật. Mạng lưới kỳ vọng tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và tập hợp kiến nghị từ thực tiễn để góp phần hoàn thiện chính sách.

Tuyển sinh, đào tạo trước những yêu cầu mới

Tham luận về tuyển sinh và đào tạo đáp ứng chuẩn cơ sở giáo dục đại học, TS. Võ Khánh Linh, Trưởng Khoa luật Trường Đại học Thăng Long, phân tích những thay đổi trong tuyển sinh và tác động đối với các cơ sở đào tạo luật.

TS. Võ Khánh Linh, Trưởng Khoa luật, Trường Đại học Thăng Long.

Số lượng tuyển sinh năm 2026 giảm 23%. Những nguyên nhân được đề cập gồm thu hẹp phương thức xét tuyển, thay đổi điều kiện xét học bạ và điều chỉnh ngưỡng đầu vào.

TS. Võ Khánh Linh dự báo tuyển sinh năm 2027 có thể tiếp tục biến động, thậm chí giảm. Việc thu hẹp phương thức xét tuyển và khác biệt về sức hút có thể khiến khoảng cách tuyển sinh giữa các cơ sở rõ hơn.

Về đào tạo, chương trình cần bảo đảm kiến thức cốt lõi, hình thành tư duy pháp lý và khả năng phát hiện, giải quyết vấn đề pháp lý. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển, các trường cần quan tâm đến năng lực sử dụng AI, tư duy công nghệ và đạo đức.

TS. Võ Khánh Linh đề xuất lồng ghép năng lực AI trong quá trình đào tạo, song hành với phát triển tư duy pháp lý; đồng thời rà soát tác động của quy định tuyển sinh, làm rõ tiêu chí đo lường chuẩn và phát triển đội ngũ giảng viên.

TS. Nguyễn Sơn Hà, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Huế.

Ở góc độ nguồn nhân lực, tham luận của TS. Nguyễn Sơn Hà - Phó Hiệu trưởng và ThS. Trần Cao Thành, Trường Đại học Luật, Đại học Huế, nhấn mạnh yêu cầu phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng quy định về số lượng, trình độ và năng lực nghiên cứu.

Thông tư số 83/2026/TT-BGDĐT đặt ra các ngưỡng cụ thể đối với đội ngũ; tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ gắn với quy mô tuyển sinh và chất lượng đào tạo. Thông tư số 34/2026/TT-BGDĐT cũng liên kết năng lực đội ngũ với việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh.

Tại Trường Đại học Luật, Đại học Huế, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên gần 40%. Tuy nhiên, nhà trường còn gặp khó khăn trong việc tăng tỷ lệ tiến sĩ, công bố quốc tế và nguồn thu nghiên cứu. Các tác giả đề xuất thu hút nhân lực chất lượng cao, đào tạo tiến sĩ cho giảng viên, hoàn thiện chính sách đãi ngộ và phát triển nhóm nghiên cứu.

Hoàn thiện quản trị, thúc đẩy nghiên cứu khoa học

Với tham luận về tổ chức và quản trị đáp ứng chuẩn cơ sở giáo dục đại học, TS. Hoàng Xuân Châu, Trường Đại học Luật Hà Nội, phân tích những yêu cầu mới theo Thông tư số 83/2026/TT-BGDĐT. Theo tham luận, Tiêu chuẩn 1 tập trung vào hệ thống quy định nội bộ, thực hiện chiến lược và quản trị dữ liệu.

Đại biểu trao đổi, đóng góp ý kiến tại hội nghị.

Một số vấn đề được đặt ra gồm nguy cơ xây dựng mục tiêu thấp để dễ đạt chuẩn, cách tính chỉ số 1.2 chưa thống nhất giữa công thức và mẫu biểu, cùng việc thiếu thước đo phản ánh đặc thù đào tạo luật.

Một số mục tiêu trong chiến lược phát triển Trường Đại học Luật Hà Nội hiện đã trở thành ngưỡng tối thiểu. TS. Hoàng Xuân Châu đề xuất hệ thống chỉ số gồm ba lớp: tuân thủ, chiến lược và tham chiếu ngành; đồng thời phối hợp xây dựng chỉ số đặc thù, đối sánh và thí điểm đồng đánh giá quản trị. Trường Đại học Luật Hà Nội sẵn sàng chia sẻ công cụ, kinh nghiệm.

PGS.TS. Mai Văn Thắng, Trưởng phòng khoa học, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, PGS.TS. Mai Văn Thắng, Trưởng phòng khoa học Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, phân tích yêu cầu về nguồn thu và sản phẩm nghiên cứu.

Cơ sở đào tạo có đào tạo tiến sĩ phải bảo đảm thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt tối thiểu 5% tổng thu. Kết quả nghiên cứu phải đạt ít nhất 0,6 sản phẩm quy đổi trên mỗi giảng viên mỗi năm; trong đó, công bố WoS/Scopus đạt tối thiểu 0,3 sản phẩm quy đổi trên mỗi giảng viên mỗi năm.

PGS.TS. Mai Văn Thắng nêu những khó khăn về nguồn thu nghiên cứu, công bố quốc tế và phạm vi sản phẩm được quy đổi. Đặc thù nghiên cứu pháp lý cũng đặt ra yêu cầu xem xét cách đánh giá công bố khoa học. Từ đó, diễn giả đề xuất rà soát dữ liệu, hoàn thiện minh chứng, đầu tư hệ sinh thái nghiên cứu, hỗ trợ công bố quốc tế, tăng hợp tác học thuật và thúc đẩy chuyển giao tri thức.

TS. Trần Thị Huyền Trang, Trường Đại học Tài chính - Marketing.

Tham luận của TS. Phan Đình Minh, Trường Đại học Luật, Đại học Huế và TS. Trần Thị Huyền Trang, Trường Đại học Tài chính - Marketing, đề xuất gắn nghiên cứu khoa học với đào tạo thực hành và phục vụ cộng đồng.

Theo nhóm tác giả, nghiên cứu còn phân tán, một số kết quả chưa được chuyển hóa thành sản phẩm ứng dụng; cơ chế đánh giá, quy đổi giờ làm việc và hỗ trợ kinh phí chưa đồng bộ. Nhóm đề xuất hoàn thiện hành lang pháp lý, đổi mới đào tạo, tăng hợp tác với cơ quan tư pháp và tổ chức hành nghề luật; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu từ vụ việc thực tế, phản biện chính sách và chuyển đổi số tài liệu phổ biến pháp luật.

Các tham luận tập trung vào việc chuyển yêu cầu của chuẩn thành giải pháp cải tiến trong quản trị, phát triển đội ngũ, đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng. Hội nghị hướng đến nhận diện khó khăn, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp phù hợp.