Đào tạo nghề gắn với thực tế sản xuất cho người dân vùng cao

Các học viên được đào tạo gắn với thực tế sản xuất.

Học nghề từ chính lợi thế quê hương

Tại thôn Phìn Sảng, xã Minh Tân những cây chè Shan tuyết cổ thụ không chỉ là sản vật gắn với đời sống người dân mà đang được xác định là một trong những hướng phát triển kinh tế của địa phương.

Vì vậy, UBND xã Minh Tân phối hợp với Dự án TA6776-VIE do Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tài trợ tổ chức Hội nghị tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, chế biến các sản phẩm từ cây chè Shan tuyết cổ thụ.

36 học viên là cán bộ và người dân sôi nổi tham gia khóa đào tạo.

Nội dung đào tạo gắn trực tiếp với công việc sản xuất của người dân. Học viên được hướng dẫn kiến thức, kỹ thuật về trồng, chăm sóc, quản lý, thu hái và chế biến chè Shan tuyết cổ thụ theo hướng nâng cao chất lượng, an toàn và bền vững.

Không chỉ học lý thuyết, người dân còn được thực hành trực tiếp các quy trình chế biến chè. Qua đó, kiến thức nghề được cụ thể hóa bằng những thao tác sản xuất ngay tại địa bàn, giúp người học dễ tiếp thu và có thể áp dụng vào thực tế.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu đào tạo nghề gắn với sinh kế ở khu vực nông thôn, miền núi. Thay vì đào tạo tách rời khỏi điều kiện thực tế, nội dung học được xây dựng từ chính ngành nghề, sản phẩm và lợi thế mà người dân đang có.

Theo ông Vi Quang Ngọc, Chủ tịch UBND xã Minh Tân, chè Shan tuyết cổ thụ là tài sản quý của địa phương, không chỉ mang giá trị truyền thống mà còn là hướng phát triển kinh tế bền vững.

Ông Ngọc đề nghị học viên nghiêm túc tiếp thu kiến thức, kỹ thuật để áp dụng hiệu quả vào sản xuất; đồng thời tích cực trao đổi với giảng viên trong cả phần lý thuyết và thực hành.

Từ một lớp tập huấn kỹ thuật, vấn đề đặt ra rộng hơn là làm thế nào để người dân có thể biến lợi thế sản xuất thành giá trị kinh tế cao hơn.

Với cây chè, nếu chỉ dừng ở khâu trồng, thu hái và bán nguyên liệu, giá trị sản phẩm còn hạn chế. Khi người dân được trang bị kiến thức về chăm sóc, thu hái và chế biến, sản phẩm có thêm cơ hội nâng cao chất lượng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Đó chính là khoảng trống mà đào tạo nghề có thể góp phần giải quyết: giúp người lao động nâng cao năng lực ngay trên công việc quen thuộc, từ đó cải thiện hiệu quả sản xuất.

Đưa kỹ năng nghề vào hành trình giảm nghèo

Ở vùng cao, đào tạo nghề gắn với sinh kế có ý nghĩa đặc biệt khi người dân có thể học, làm và tạo thu nhập ngay tại quê hương.

Người dân học để tăng giá trị kinh tế từ lợi thế sẵn có.

Với Minh Tân, cây chè Shan tuyết cổ thụ là một ví dụ rõ nét. Người dân đã có đất, có cây chè và kinh nghiệm sản xuất. Điều cần bổ sung là kiến thức kỹ thuật, quy trình chế biến và phương pháp nâng cao chất lượng sản phẩm.

Lớp tập huấn tại Phìn Sảng vì thế không chỉ đơn thuần chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp mà còn góp phần nâng cao năng lực nghề cho lao động địa phương.

Khi kiến thức được chuyển hóa thành kỹ năng, người dân có thêm điều kiện chủ động trong sản xuất. Từ việc chăm sóc cây chè đúng kỹ thuật đến thu hái, chế biến, mỗi khâu đều có thể tác động đến chất lượng và giá trị sản phẩm.

Đáng chú ý, chương trình còn hướng tới xây dựng thương hiệu chè Shan tuyết của địa phương. Đây là bước tiếp theo sau đào tạo kỹ năng: nâng chất lượng nguồn nguyên liệu, cải thiện khâu chế biến và từng bước nâng giá trị sản phẩm đặc trưng.

Theo UBND xã Minh Tân, hoạt động tập huấn nhằm nâng cao năng lực sản xuất, chế biến chè Shan tuyết cổ thụ cho người dân; góp phần bảo tồn nguồn gen chè quý, phát triển sản phẩm đặc trưng của địa phương, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập cho đồng bào vùng cao.

Cách làm này cho thấy giáo dục nghề nghiệp ở khu vực miền núi có thể bắt đầu từ những ngành nghề rất gần gũi với đời sống. Người dân không nhất thiết phải rời quê để tìm việc làm nếu những lợi thế sẵn có được khai thác đúng hướng và người lao động được trang bị kỹ năng phù hợp.

Đặc biệt, đào tạo nghề gắn với sản phẩm địa phương còn góp phần giữ lại giá trị kinh tế ở cộng đồng. Khi người dân nâng cao năng lực sản xuất, chế biến và tạo ra sản phẩm có chất lượng, cơ hội nâng cao thu nhập cũng được mở rộng.

Với cây chè Shan tuyết cổ thụ, mục tiêu không chỉ là tăng sản lượng mà còn hướng tới sản xuất an toàn, bền vững, nâng chất lượng và giá trị sản phẩm. Cùng với đó là bảo tồn nguồn gen chè quý và phát huy giá trị của một sản vật đã gắn bó với đời sống người dân vùng cao.

Từ lớp học nghề tại thôn Phìn Sảng, câu chuyện về đào tạo nghề được nhìn từ một hướng thiết thực hơn, học nghề để làm tốt hơn công việc đang có, nâng giá trị sản phẩm đang làm ra và tạo thêm cơ hội cải thiện cuộc sống ngay trên quê hương.

Ông Phàn Văn Khoa, một học viên cho biết: “Điều tôi thấy thiết thực nhất là kiến thức học được có thể áp dụng ngay vào công việc hằng ngày. Chúng tôi không chỉ nghe giảng mà còn được hướng dẫn thực hành chế biến chè. Sau lớp học, tôi muốn cùng gia đình chú trọng hơn đến chất lượng sản phẩm, giữ gìn cây chè Shan tuyết cổ thụ và từng bước làm ra sản phẩm có giá trị cao hơn. Nếu chè được sản xuất bài bản, có chất lượng ổn định, người dân sẽ có thêm một hướng sinh kế ngay tại quê mình, không phải đi xa tìm việc.”