Đào tạo truyền thông sáng tạo trong kỷ nguyên AI

Toàn cảnh hội thảo.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Phạm Minh Sơn - Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh, việc đưa AI vào giảng đường không còn là một lựa chọn, điều quan trọng là giúp người học vững vàng hơn trong nghề thay vì lệ thuộc vào công cụ.

Dù công nghệ có thể nâng cao hiệu suất lao động nhưng PGS.TS Phạm Minh Sơn cho rằng, việc xác định mục tiêu và giá trị của mỗi sản phẩm truyền thông vẫn thuộc về con người.

Ví người làm giáo dục như người phải chạy đầu tiên trong cuộc marathon phát triển của xã hội, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh, cái chúng ta đào tạo không phải là cái đã có sẵn trong đầu, mà là cái chúng ta chưa có. Cần đặt con người ở vị trí trung tâm và gắn đào tạo với thực tiễn.

PGS.TS Phạm Minh Sơn - Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền điều hành phiên thảo luận.

Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã và đang đào tạo hơn 3.000 người học. Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng ngành trên 90%.

Khảo sát của Khoa với 434 sinh viên cho thấy, Content/Creative là vị trí được quan tâm nhiều nhất (67,5%), còn sáng tạo ý tưởng là kỹ năng các em tự tin nhất (59,7%).

Theo TS Nguyễn Thị Minh Hiền – Trưởng Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, vị trí sinh viên mong muốn nhất và kỹ năng các em tự tin nhất gặp nhau ở cùng một điểm: sáng tạo. Tuy nhiên, AI đang tác động mạnh nhất vào chính vùng sáng tạo ấy.

Khi máy có thể viết, vẽ và dựng video trong vài phút, giá trị của người làm nghề không còn nằm ở thao tác sản xuất, mà ở năng lực kiến tạo ý nghĩa. Vì thế, TS Nguyễn Thị Minh Hiền cho rằng, việc đào tạo một thế hệ người làm sáng tạo biết làm chủ AI, không bị AI thay thế không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bức thiết.

TS Nguyễn Thị Minh Hiền – Trưởng Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo phát biểu tại hội thảo.

Cho rằng, AI đang phổ cập hoá năng lực làm truyền thông nhưng cũng khiến sản phẩm có nguy cơ trở nên đồng nhất, ông Lê Quốc Vinh - Chủ tịch HĐQT Lê Bros nhận định, trọng tâm của nghề đang chuyển từ sản xuất nội dung sang kiến tạo ý nghĩa.

Theo ông, thứ khó tìm nhất hiện nay không phải là bài viết trôi chảy hay hình ảnh bắt mắt, mà là ý tưởng thực sự mới, góc nhìn sâu sắc và câu chuyện chạm được vào trải nghiệm sống của con người.

Từ thực tiễn, ông Nguyễn Đức Lam - cố vấn chính sách, Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) khuyến nghị các cơ sở đào tạo sớm ban hành quy chế sử dụng AI cho giảng viên, sinh viên và đưa đạo đức AI thành học phần song hành với kỹ năng thực hành, bởi “kỹ năng khai thác AI là chân ga, còn đạo đức và trách nhiệm chính là chân phanh”.

TS Tạ Bích Loan chia sẻ tại hội thảo.

Chia sẻ kinh nghiệm từ chiến dịch video “Tết Cảm ơn”, TS Tạ Bích Loan, Nhà sáng lập Media AI Lab, Giảng viên Học viện Ngoại giao, nguyên Trưởng Ban Sản xuất các chương trình Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam cho hay, sau khi sinh viên được tập huấn phương pháp kể chuyện, tỷ lệ tác phẩm dùng hình ảnh AI giảm từ khoảng 20% xuống dưới 10%. Cả ba tác phẩm đoạt giải nhất đều chạm tới người xem bằng chất liệu đời thực.