Dấu ấn Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI: Chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI để lại dấu ấn đậm nét bởi tinh thần đổi mới, trách nhiệm và quyết tâm khơi thông nguồn lực phát triển. Đặc biệt, trong công tác lập pháp, Quốc hội tiếp tục thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển. Đây là chia sẻ của ĐBQH TRẦN MẠNH HUY (TP. Đà Nẵng) về dấu ấn kỳ họp.

Tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế

- Dấu ấn nổi bật của Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI không chỉ nằm ở khối lượng công việc rất lớn mà còn ở tinh thần đổi mới, trách nhiệm và quyết tâm tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển của đất nước. Đại biểu có thể chia sẻ rõ hơn về dấu ấn này?

- Trong 27 ngày làm việc, Quốc hội đã thông qua 38 luật, 18 nghị quyết (trong đó có 5 nghị quyết quy phạm pháp luật) và cho ý kiến đối với 5 dự án luật khác. Tuy nhiên, dấu ấn nổi bật nhất không chỉ nằm ở những con số đồ sộ ấy mà chính là tinh thần đổi mới và quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế.

Tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội không chỉ tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn dành nhiều thời gian thảo luận về khả năng thực thi chính sách, huy động nguồn lực và giải quyết những vướng mắc thực tiễn cho người dân, doanh nghiệp. Trong công tác lập pháp, Quốc hội tiếp tục thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; từ chú trọng quy trình sang coi trọng kết quả; từ việc tìm cách kiểm soát sang tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp phát huy năng lực, đi đôi với nâng cao trách nhiệm giám sát, giải trình.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khóa XVI. Ảnh: Lâm Hiển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khóa XVI. Ảnh: Lâm Hiển

Minh chứng rõ nét là các dự án luật đều tập trung vào những lĩnh vực then chốt: từ kinh tế - tài chính, đất đai, nhà ở, bất động sản, ngân sách, đấu thầu, doanh nghiệp đến y tế, văn hóa, lao động, an sinh xã hội, an ninh, chuyển đổi số và tư pháp. Riêng trong lĩnh vực kinh tế - tài chính, các luật được thông qua hướng tới việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực; đổi mới cơ chế đầu tư, kinh doanh và phát triển doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, Quốc hội đã yêu cầu Chính phủ rà soát, bãi bỏ các quy định không còn phù hợp và ban hành kịp thời văn bản hướng dẫn các chương trình mục tiêu quốc gia. Đồng thời, Nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ Hai đã gắn trách nhiệm giải trình cụ thể với cam kết thực thi của từng bộ trưởng, trưởng ngành.

- Theo đại biểu, đâu là thước đo quan trọng nhất cho hiệu quả của công tác lập pháp?

- Từ góc độ của một người làm khoa học, tôi cho rằng chất lượng lập pháp cần được nhìn nhận toàn diện hơn. Một quy định có thể hợp lý khi xem xét riêng lẻ, nhưng khi đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật và điều kiện thực tế của bộ máy lại có thể phát sinh chồng chéo, khó khăn mà chúng ta chưa lường hết. Vì vậy, chính sách không chỉ cần đúng mục tiêu mà còn phải thống nhất, khả thi và mang lại lợi ích thực chất cho người dân. Bởi sau cùng, hiệu quả của hoạt động lập pháp phải được đo bằng sự hài lòng của người dân và sức bật của nền kinh tế.

Khẳng định tinh thần xây dựng và đồng hành của Quốc hội

- Tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội đã tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của nhiệm kỳ, tập trung vào hai lĩnh vực tài chính và khoa học - công nghệ. Đại biểu ấn tượng thế nào về hoạt động này?

- Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của nhiệm kỳ đã khẳng định một tinh thần dân chủ, cởi mở, thẳng thắn, mang tính xây dựng và đồng hành của Quốc hội khóa XVI. Hoạt động chất vấn tại kỳ họp này tiếp tục đi vào những vấn đề cụ thể như hiệu quả đầu tư công, huy động nguồn lực tài chính, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Những nội dung này đều có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực phát triển của đất nước.

ĐBQH Trần Mạnh Huy (TP. Đà Nẵng) phát biểu tại hội trường. Ảnh: Phạm Thắng

ĐBQH Trần Mạnh Huy (TP. Đà Nẵng) phát biểu tại hội trường. Ảnh: Phạm Thắng

Tôi đánh giá cao cách điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Chủ tọa đã theo sát nội dung, yêu cầu đại biểu đặt câu hỏi ngắn gọn, Bộ trưởng trả lời đúng trọng tâm. Nhờ vậy, phiên chất vấn giữ được nhịp độ, có sự trao đổi trực tiếp và dành được thời gian cho nhiều vấn đề mà cử tri quan tâm.

Cuối kỳ họp, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI nổi bật với tinh thần “rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và gắn với giám sát thực chất”. Đơn cử, Mục 3 của Nghị quyết quy định cụ thể trách nhiệm của Chính phủ, từng Bộ trưởng, Trưởng ngành và chính quyền địa phương trong việc xây dựng kế hoạch triển khai và báo cáo Quốc hội theo đúng các mốc thời gian đã định. Đồng thời, Nghị quyết giao Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tổng hợp, theo dõi tiến độ; báo cáo Quốc hội làm rõ những nhiệm vụ chưa hoàn thành, nguyên nhân và trách nhiệm của cá nhân, tập thể liên quan.

- Có thể thấy lĩnh vực khoa học - công nghệ dành được nhiều sự quan tâm của đại biểu cũng như cử tri. Đại biểu đánh giá thế nào về phiên chất vấn lĩnh vực này?

- Cá nhân tôi rất quan tâm tới lĩnh vực khoa học - công nghệ bởi đây là lĩnh vực được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm đầu tư, thúc đẩy phát triển, coi đây là một trong những nhân tố quan trọng dẫn dắt tăng trưởng quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Phiên chất vấn và trả lời chất vấn về nhóm nội dung thuộc lĩnh vực khoa học - công nghệ diễn ra thẳng thắn, sôi nổi và có chất lượng. Các đại biểu không chỉ quan tâm đến những kết quả đã đạt được mà tập trung khá nhiều vào những khó khăn đặt ra khi triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, từ việc sử dụng ngân sách cho khoa học - công nghệ, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh cho đến những bất cập trong chuyển đổi số tại cơ sở.

Về phần trả lời, Bộ trưởng Vũ Hải Quân thể hiện sự am hiểu chuyên môn, thái độ cầu thị và tinh thần trách nhiệm. Tôi đặc biệt ghi nhận việc Bộ trưởng đã trực tiếp xuống cơ sở, tìm hiểu những khó khăn của cán bộ, người dân trong quá trình chuyển đổi số. Đây là cách làm rất cần thiết, bởi nhiều bất cập nếu chỉ nhìn qua báo cáo thì khó thấy hết. Tuy nhiên, một số câu trả lời vẫn chưa làm rõ được giải pháp cụ thể, trách nhiệm của từng cơ quan và thời hạn khắc phục. Ví dụ, việc cán bộ cấp xã phải sử dụng nhiều phần mềm, làm nhiều báo cáo, nhập đi nhập lại cùng một loại dữ liệu đã được phản ánh từ lâu. Bộ trưởng đã nhận diện được vấn đề nhưng điều tôi muốn nghe thêm là sẽ bỏ được những việc gì, giảm được bao nhiêu đầu việc và khi nào cán bộ cơ sở cảm nhận được sự thay đổi.

Tôi đồng tình với nhiều giải pháp Bộ trưởng đưa ra, nhất là việc đưa hoạt động nghiên cứu đến gần hơn với nhu cầu của doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn tại cơ sở và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chuyển đổi số. Tuy nhiên, để nói đã hoàn toàn hài lòng thì tôi nghĩ vẫn còn sớm, bởi nhiều giải pháp cần được cụ thể hóa và kiểm chứng bằng kết quả thực tế. Sau phiên chất vấn, điều quan trọng là các nội dung đã được trao đổi phải tiếp tục được theo dõi, giám sát. Những vấn đề đại biểu nêu ra cần có kết quả giải quyết cụ thể, không nên dừng lại ở việc ghi nhận và tiếp thu.

- Xin cảm ơn đại biểu!

Thanh Chi thực hiện

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/dau-an-ky-hop-thu-hai-quoc-hoi-khoa-xvi-chuyen-manh-tu-tu-duy-quan-ly-sang-kien-tao-phat-trien-10444543.html