Luật sửa 6 luật lĩnh vực y tế: Cắt giảm thủ tục, đổi mới cơ chế quản lý thuốc, thiết bị y tế

Luật sửa đổi, bổ sung 6 luật trong lĩnh vực y tế vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Hai với nhiều điểm mới, tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đổi mới cơ chế quản lý thuốc, thiết bị y tế…

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua. Ảnh: VPQH

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua. Ảnh: VPQH

Cắt giảm, đơn giản điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính

Sáng 21/11, với đa số đại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Thông tin về những điểm mới đáng chú ý của Luật, Bộ Y tế cho biết, Luật gồm 8 điều. Một trong những điểm mới của Luật là cắt giảm các điều kiện, thủ tục liên quan đến việc cho phép cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và hoạt động của cơ sở chăm sóc người khuyết tật theo Luật Trẻ em và Luật Người khuyết tật.

Đáng chú ý, Luật đã đơn giản hóa các thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu thuộc lĩnh vực dược thông qua việc giảm bớt các giấy tờ không cần thiết trong hồ sơ cấp phép đối với sinh phẩm.

Theo Bộ Y tế, việc cắt giảm này sẽ giúp Việt Nam tiếp cận được với các sinh phẩm để điều trị các bệnh như: ung thư; chứng thiếu máu; viêm gan B mạn tính và viêm gan C mạn tính; bệnh máu khó đông di truyền; các bệnh tự miễn mạn tính... mà hiện nay trong nước chưa có thuốc điều trị.

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định đối với các giấy tờ mà cơ quan quản lý có thể khai thác được trên cơ sở dữ liệu quốc gia thì tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính sẽ không phải nộp lại.

Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực khám, chữa bệnh

Luật cũng hướng đến tinh gọn các hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh KCB) để tạo điều kiện cho sự phát triển của các cơ sở KCB, đặc biệt là của khối tư nhân.

Theo đó, thay vì việc chỉ được phát triển các cơ sở KCB theo các hình thức cố định, Luật cho phép việc cấp giấy phép hoạt động sẽ được thực hiện theo hướng đủ năng lực đến đâu thì được làm đến đó.

Đồng thời, các quy định của Luật đã tập trung tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc trong hoạt động KCB.

Trong đó, Luật đã đơn giản hóa thủ tục định giá dịch vụ KCB và công khai giá dịch vụ theo yêu cầu. Đối với dịch vụ KCB không theo yêu cầu, Luật sửa đổi giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định giá cụ thể áp dụng chung theo từng cấp chuyên môn kỹ thuật đối với các cơ sở thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và tổ chức ở trung ương.

Cách làm này thay cho việc phê duyệt giá riêng cho từng cơ sở, qua đó giảm số lượng hồ sơ phương án giá và thời gian thẩm định. HĐND cấp tỉnh tiếp tục quyết định giá đối với các cơ sở KCB của Nhà nước thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm mức giá không vượt quá giá dịch vụ tương ứng do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Ảnh: VPQH

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Ảnh: VPQH

Đối với dịch vụ KCB theo yêu cầu, Luật tiếp tục giao cơ sở KCB của Nhà nước quyết định giá và quy định rõ trách nhiệm của cơ sở khi thực hiện thẩm quyền này. Mức giá phải được xác định trên cơ sở các yếu tố hình thành giá và tuân thủ nguyên tắc, căn cứ, phương pháp định giá theo pháp luật về KCB và pháp luật về giá. Cơ sở KCB có trách nhiệm kê khai giá, niêm yết giá và công khai thông tin về giá theo quy định để người bệnh biết trước mức giá, cân nhắc khả năng chi trả và tự nguyện lựa chọn dịch vụ.

Đáng chú ý, theo Luật, người có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) khi lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu vẫn được Quỹ BHYT thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi được hưởng, theo mức hưởng và điều kiện thanh toán quy định. Người bệnh chi trả phần chênh lệch giữa chi phí dịch vụ theo yêu cầu và số tiền Quỹ BHYT thanh toán. Cơ sở KCB có trách nhiệm công khai và thông báo trước cho người bệnh về các khoản phải tự chi trả, bao gồm phần chi phí chênh lệch.

Minh bạch giá, siết quản lý giá thuốc, thiết bị y tế

Một điểm mới quan trọng của Luật là chuyển từ quản lý thiết bị y tế theo từng công đoạn riêng lẻ sang quản lý theo toàn bộ vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, từ nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, lưu hành, kinh doanh đến sử dụng, thu hồi và hủy bỏ.

Thiết bị y tế tiếp tục được phân loại theo 4 mức độ rủi ro (A, B, C, D), phù hợp với điều ước quốc tế; quản lý chất lượng thông qua hồ sơ cấp số lưu hành, số lưu hành và các biện pháp theo quy định pháp luật, bảo đảm truy xuất nguồn gốc.

Để kiểm soát các khâu trung gian và tình trạng tăng giá bất hợp lý, Luật quy định trách nhiệm của chủ sở hữu số lưu hành, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trong bảo đảm chất lượng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát cung ứng và công khai danh sách các cơ sở kinh doanh được ủy quyền hoặc chỉ định đối với thiết bị thuộc danh mục phải kê khai giá.

Thiết bị y tế sẽ được quản lý theo toàn bộ vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng. Ảnh: chinhphu.vn

Thiết bị y tế sẽ được quản lý theo toàn bộ vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng. Ảnh: chinhphu.vn

Về quản lý giá, doanh nghiệp tự quyết định giá bán theo pháp luật về giá; bổ sung trách nhiệm lập, lưu trữ hồ sơ quản lý giá đối với thiết bị thuộc danh mục kê khai; niêm yết, kê khai và cập nhật giá trên hệ thống dữ liệu thiết bị y tế, trong đó cập nhật giá kê khai khi thay đổi ngoài biên độ do Chính phủ quy định.

Thông tin giá phải gắn với tính năng kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt, thống nhất với hồ sơ cấp số lưu hành để phục vụ đối chiếu, kiểm soát giá. Luật cũng quy định trách nhiệm của cơ sở sử dụng trong truy xuất nguồn gốc, quản lý, bảo dưỡng, bảo trì, kiểm định và hiệu chuẩn, bảo đảm an toàn, hiệu quả sử dụng thiết bị.

Luật cũng thiết lập cơ sở pháp lý để liên thông dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế và các lĩnh vực liên quan, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ bí mật kinh doanh. Việc thực hiện theo lộ trình của Chính phủ, bắt đầu liên thông, chia sẻ dữ liệu chậm nhất từ ngày 01/12/2028; các nghĩa vụ liên quan tiếp tục thực hiện theo quy định pháp luật trong thời gian chuyển tiếp.

Những đổi mới này góp phần minh bạch thị trường, hạn chế trung gian không cần thiết, kiểm soát giá, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị y tế và bảo đảm quyền lợi người bệnh.

Đồng thời, để tăng cường quản lý chặt chẽ hơn nữa giá thuốc, hạn chế việc mua bán lòng vòng dẫn đến tăng giá thuốc, Luật bổ sung quy định về thời điểm phải thực hiện công bố giá bán buôn thuốc dự kiến sau khi thuốc được sản xuất hoặc nhập khẩu và trước khi bán lô thuốc đầu tiên: Quy định này nhằm khắc phục tình trạng chưa có thuốc được sản xuất, nhập khẩu nhưng vẫn công bố giá bán buôn thuốc dự kiến nên tạo ra thông tin giá ảo.

Luật quy định, Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành phương pháp để cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu làm căn cứ xác định giá bán buôn thuốc dự kiến, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và tăng cường trách nhiệm của cơ sở khi thực hiện công bố giá bán buôn thuốc dự kiến.

Theo đó, các doanh nghiệp vẫn tự quyết định giá theo quy định của pháp luật về giá nhưng phải xác định giá theo các yếu tố hình thành giá do cơ quan có thẩm quyền (Bộ Y tế) quy định và phải chịu trách nhiệm giải trình về các chi phí của các yếu tố hình thành giá.

Cùng với đó, Luật sửa đổi quy định về thời điểm Bộ Y tế thực hiện công khai giá bán buôn thuốc dự kiến do cơ sở công bố ngay sau khi cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc hoàn thành thủ tục nộp hồ sơ công bố (hiện nay là Bộ Y tế thực hiện công khai sau 7 ngày).

Đồng thời, Luật quy định về đầu tư hạ tầng số, liên thông dữ liệu dược. Đây là các biện pháp để quản lý giá thông qua theo dõi các giao dịch mua bán giữa các doanh nghiệp, đồng thời cũng là giải pháp nhằm hướng tới việc cung cấp thông tin cho người dân về điểm bán, giá bán thuốc tại từng điểm.

N. HỒNG

Nguồn Kiểm Toán: https://baokiemtoan.vn/vi/bai-viet/luat-sua-6-luat-linh-vuc-y-te-cat-giam-thu-tuc-doi-moi-co-che-quan-ly-thuoc-thiet-bi-y-te