Dấu ấn Quốc hội nơi 'Thủ đô Kháng chiến'

Bức tranh thu nhỏ về khối đại đoàn kết dân tộc

Giữa bối cảnh sục sôi của những ngày tiền khởi nghĩa, trong hai ngày 16 - 17/8/1945, Quốc dân Đại hội - tiền thân của Quốc hội Việt Nam ngày nay diễn ra tại mái đình Tân Trào. Hơn 60 đại biểu đại diện cho ba miền Bắc - Trung - Nam, từ mọi tầng lớp nông dân, công nhân đến tư sản, trí thức, các đảng phái chính trị, đoàn thể cứu quốc và cả lực lượng Việt kiều đã tề tựu về đây. Khung cảnh các đại biểu thuộc mọi thành phần, không phân biệt tôn giáo, đảng phái cùng ngồi lại dưới mái đình Tân Trào đã tạo nên một bức tranh thu nhỏ về khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng Đoàn đại biểu dâng hương tại Đình Tân Trào

Đại hội đã nhất trí thông qua 10 chính sách lớn của mặt trận Việt Minh, quy định Quốc kỳ là lá cờ đỏ sao vàng năm cánh, Quốc ca là bài "Tiến quân ca" và cử ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam (tức Chính phủ Trung ương lâm thời) do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Kể từ giây phút ấy, mái đình Tân Trào dưới bóng đa cổ thụ không chỉ là không gian sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đơn thuần của đồng bào mà hóa thân thành chứng nhân lịch sử, đánh dấu bước ngoặt thiêng liêng khi quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và dân chủ.

Bước sang thời kỳ kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp, mảnh đất này tiếp tục gánh vác sứ mệnh là "An toàn khu" (ATK). Tại ATK Tân Trào, Ban Thường trực Quốc hội dưới sự lãnh đạo của Quyền Trưởng ban Tôn Đức Thắng đã tổ chức nhiều hội nghị mang tầm vóc lịch sử: Hội nghị Liên tịch giữa Ban Thường trực Quốc hội với Ủy ban Liên Việt (tháng 2/1953), Kỳ họp thứ ba Quốc hội Khóa I (tháng 12/1953) thông qua Luật Cải cách ruộng đất, Hội nghị mở rộng ngày 27/7/1954 đánh giá Hiệp định Genève...

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị tiền bối Cách mạng. Ảnh: Lâm Hiển

Nếp nhà sàn, lán lá đơn sơ, ẩn mình dưới tán đại ngàn trở thành nơi phát đi những hiệu lệnh làm thay đổi vận mệnh đất nước. Người dân Tân Trào qua nhiều thế hệ vẫn luôn tự hào truyền tai nhau những câu chuyện vô cùng xúc động về phong cách làm việc giản dị, tận tụy, luôn gần gũi với nhân dân của các đồng chí lãnh đạo Quốc hội thời kỳ gian khổ ấy.

Sợi chỉ đỏ kết nối

Hành trình của Quốc hội Việt Nam gắn bó máu thịt với vùng đất Tân Trào không chỉ là câu chuyện của quá khứ, mà được duy trì, bồi đắp qua sự quan tâm của lãnh đạo Quốc hội trong công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản. Đình Tân Trào, cây đa Tân Trào, lán Nà Nữa cùng Khu di tích Ban Thường trực Quốc hội… đã trở thành "địa chỉ đỏ" trong hành trình về nguồn, tri ân, giáo dục lịch sử cách mạng, lịch sử Quốc hội.

Trong năm 2025, kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam, Dự án bảo tồn, tôn tạo Khu di tích Ban Thường trực Quốc hội tại xã Tân Trào đã được thực hiện đồng bộ. Các hạng mục được đầu tư bài bản từ việc tu bổ cẩn trọng nhà ở và làm việc của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, phục dựng hầm an toàn, đến xây mới Nhà tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng, cải tạo nhà trưng bày - đón tiếp, tôn tạo nhà bia… Diện mạo khang trang, bề thế cùng hệ thống sân vườn được quy hoạch chỉn chu thể hiện lòng trân trọng, biết ơn sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những cống hiến to lớn của các bậc tiền bối cách mạng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Ảnh: Lâm Hiển

Tinh thần "uống nước nhớ nguồn" tiếp tục được khẳng định khi ngày 8/11 vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đại biểu một lần nữa về thăm, dự lễ khánh thành các công trình ý nghĩa tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào. Chủ tịch Quốc hội đã thành kính dâng hoa, dâng hương tại Đình Tân Trào, Tượng đài Bác Hồ, Nhà tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng... Những nén tâm nhang không chỉ là sự kết nối tâm linh bền chặt, mà còn là lời thề sắt son của thế hệ lãnh đạo đương nhiệm trong việc tiếp nối truyền thống hào hùng, xây dựng một Quốc hội đổi mới, liêm chính, dân chủ và hành động vì lợi ích của nhân dân.

Gạch nối hiện tại và tương lai

Trong dòng chảy đương đại, việc bảo tồn di tích phải song hành với nhiệm vụ đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông và phát triển thiết chế văn hóa. Thời gian qua, Tuyên Quang đã nỗ lực kết nối chuỗi các công trình liên quan đến Quốc hội, biến quần thể di tích Tân Trào thành "bảo tàng sống".

Mắt xích quan trọng trong kết nối này là tuyến đường cách mạng Tân Trào - Trung Yên vừa được thông xe. Với chiều dài 9,2 km, con đường huyết mạch này đã rút ngắn thời gian di chuyển, xâu chuỗi, gắn kết các điểm tham quan nằm trong Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào. Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Mạnh Tuấn, việc mở lối hạ tầng giao thông chính là tiền đề quan trọng để di sản Tân Trào hòa vào nhịp sống kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hành trình về nguồn.

Nếu Đình Tân Trào hay các nếp lán nguyên sơ là chứng nhân lịch sử thì Bảo tàng ATK Tân Trào hiện đại đóng vai trò "gạch nối" đưa những di sản ấy tiếp cận gần hơn với công chúng. Bảo tàng có tổng mức đầu tư 95 tỷ đồng, được quy hoạch bài bản với 4 chủ đề trưng bày chuyên sâu, ứng dụng công nghệ đa phương tiện, tái hiện sinh động những mốc son của cách mạng, của Quốc hội Việt Nam trong những năm tháng rực lửa.

Các công trình hiện đại giúp bảo tồn, phát huy giá trị di sản cách mạng, phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ảnh: Lâm Hiển

Qua từng điểm di tích, chặng đường phát triển từ Quốc dân Đại hội Tân Trào đến Quốc hội Việt Nam, hành trình đất nước từ bao khó khăn gian khổ đến sự phát triển hôm nay được tái hiện đầy tự hào. Đánh giá về sự kết nối liền mạch các công trình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Mạnh Tuấn cho biết, đó không chỉ mang lại giá trị thiết thực về hạ tầng hay du lịch, mà còn là cách để Tuyên Quang lưu giữ ký ức cách mạng, lan tỏa giá trị truyền thống của dân tộc đến các thế hệ mai sau.

"Trong thời gian tới, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục chỉ đạo quản lý, vận hành, khai thác hiệu quả các công trình; gắn kết hoạt động của bảo tàng với hệ thống di tích lịch sử; nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, du khách; phát triển du lịch về nguồn gắn với giáo dục truyền thống cách mạng", ông Nguyễn Mạnh Tuấn khẳng định.