Dấu hiệu đứa trẻ lớn lên kiếm nhiều tiền

Nhiều nghiên cứu đi tìm đáp án cho câu hỏi liệu hành vi thời thơ ấu có chỉ báo về sự thành đạt trong công việc và thu nhập ở tuổi trưởng thành hay không. Ảnh: Naver.

Một số nghiên cứu kéo dài nhiều thập kỷ phát hiện mối liên hệ giữa hành vi thời thơ ấu và thành công trong sự nghiệp sau này. Đáng chú ý, những đứa trẻ chống đối, không dễ phục tùng đôi khi lại có thu nhập cao hơn bạn đồng trang lứa ngoan ngoãn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa trẻ càng nghịch ngợm thì càng dễ thành công.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ giữa một số đặc điểm hành vi và thu nhập, chứ chưa chứng minh hành vi chống đối trực tiếp tạo ra sự giàu có, theo Psychological Science.

Hành vi lúc nhỏ và thu nhập khi trưởng thành

Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Developmental Psychology, các nhà khoa học từ Đại học Luxembourg, Đại học Illinois và Đại học Berlin đánh giá một nhóm gồm 745 trẻ lên 12 tuổi vào năm 1968, dựa trên các yếu tố gồm trí thông minh, hành vi cư xử và mặt bằng kinh tế xã hội.

40 năm sau đó, vào năm 2008, các nhà khoa học đánh giá lại từng cá nhân để xem liệu hành vi thời thơ ấu của họ có chỉ báo về sự thành đạt trong công việc ở tuổi trưởng thành hay không.

Kết quả cho thấy những học sinh có thành tích học tập tốt, được giáo viên đánh giá tích cực thường có xu hướng học lên cao hơn và có được công việc tốt hơn khi trưởng thành.

Tuy nhiên, phát hiện đáng chú ý là những người có biểu hiện vi phạm quy tắc và chống đối cha mẹ ở tuổi 12 lại có xu hướng đạt thu nhập cao hơn khi bước sang tuổi 52. Mối liên hệ này vẫn được ghi nhận sau khi các nhà nghiên cứu tính đến chỉ số IQ, điều kiện kinh tế - xã hội của cha mẹ và trình độ học vấn.

Môi trường gia đình, khả năng học tập và đặc điểm tính cách đều có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trẻ. Ảnh: Ketut Subiyanto/Pexels.

Theo nhóm nghiên cứu do Marion Spengler thuộc Đại học Luxembourg dẫn đầu, hành vi vi phạm quy tắc và chống đối quyền uy của cha mẹ là yếu tố phi nhận thức có khả năng dự báo thu nhập cao nổi bật trong số các yếu tố được xem xét, sau khi đã tính đến những biến số nói trên.

Một nghiên cứu khác tại Canada cũng tìm hiểu mối liên hệ giữa hành vi của trẻ ở độ tuổi mẫu giáo và thu nhập khi trưởng thành. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ những trẻ sinh năm 1980, được theo dõi đến năm 2015.

Giáo viên đánh giá trẻ dựa trên các đặc điểm như thiếu chú ý, hiếu động thái quá, hung hăng về thể chất, chống đối, lo âu và khả năng hợp tác, giúp đỡ người khác. Các nhà nghiên cứu sau đó đối chiếu những đánh giá này với dữ liệu thuế để xác định thu nhập của người tham gia khi họ ở độ tuổi 30.

Kết quả cho thấy trẻ bị đánh giá là thiếu chú ý ở tuổi lên 6 có xu hướng kiếm được ít tiền hơn khi trưởng thành. Những bé trai có hành vi hung hăng hoặc chống đối cũng có xu hướng đạt thu nhập thấp hơn, trong khi những bé trai thường xuyên hợp tác và giúp đỡ người khác có xu hướng kiếm được nhiều tiền hơn.

Những kết quả này cho thấy mối liên hệ giữa hành vi thời thơ ấu và thu nhập khi trưởng thành khá phức tạp. Tác động của mỗi đặc điểm có thể khác nhau tùy theo giới tính, độ tuổi và loại hành vi được đánh giá.

Trẻ chống đối lớn lên thành công hơn?

Trong cuốn Tâm lý học trẻ em của TS Phạm Toàn, quá trình phát triển của trẻ được xem xét trên cả phương diện thể chất lẫn tinh thần. Sách đề cập đến sự phát triển trí tuệ, tính khí, nhận thức, trí nhớ và nhiều khía cạnh khác của trẻ trong bối cảnh gia đình, học đường và xã hội.

Điều này cho thấy một biểu hiện như không nghe lời, phản ứng mạnh hoặc khó tập trung không nên được xem xét tách rời khỏi quá trình phát triển và môi trường sống của các em.

Tác giả / Tác phẩm

Tâm lý học trẻ em

Tác giảTS Phạm Toàn

Xuất bản2022

Nhà xuất bảnTrẻ

Các nhà khoa học cho rằng những đứa trẻ có tính cách quyết đoán, ít phục tùng có thể sẵn sàng bảo vệ lợi ích và mục tiêu của bản thân hơn khi trưởng thành. Khả năng này có thể phát huy tác dụng trong nhiều tình huống, chẳng hạn như chủ động trao đổi với cấp trên, thương lượng mức lương hoặc kiên trì theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp.

Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng những người thường xuyên vi phạm quy tắc và chống đối quyền uy của cha mẹ cũng có thể sẵn sàng đứng lên bảo vệ lợi ích cá nhân hơn. Đây có thể là một trong những yếu tố giúp họ đạt được kết quả thuận lợi hơn về thu nhập.

Tuy nhiên, các nhà khoa học chưa xác định được chính xác nguyên nhân khiến những người có đặc điểm này đạt thu nhập cao hơn. Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng một số người có thể sẵn sàng hành xử thiếu đạo đức để đạt được lợi thế cho bản thân.

Tuy nhiên, nghiên cứu tại Canada cho thấy một số hành vi như thiếu chú ý, hung hăng và lo âu có thể liên quan đến thu nhập thấp hơn khi trưởng thành. Điều này gợi ý rằng không phải mọi đặc điểm khác biệt trong hành vi của trẻ đều mang lại lợi thế về sau.

Các nhà nghiên cứu Canada cho rằng cần xem xét việc phát hiện sớm những trẻ có biểu hiện hung hăng hoặc thiếu chú ý để có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Tuy nhiên, việc can thiệp không nên chỉ tập trung vào hành vi của trẻ mà cần đi kèm các chính sách hỗ trợ kinh tế và xã hội nhằm giảm bớt những bất lợi trong hoàn cảnh sống.

Trong nghiên cứu này, hoàn cảnh gia đình khó khăn có mối liên hệ chặt chẽ với khả năng kiếm tiền hạn chế khi trưởng thành, thậm chí mạnh hơn các yếu tố hành vi được khảo sát.

Bên cạnh đó, những kỹ năng như giao tiếp, hợp tác, nhận biết cảm xúc và bảo vệ quyền lợi cá nhân cũng được các nhà nghiên cứu quan tâm khi tìm hiểu những yếu tố có thể ảnh hưởng đến thành công trong công việc. Tuy nhiên, mức độ tác động của từng đặc điểm còn phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nhau.