Đầu tư toàn cầu vào chuyển đổi năng lượng đạt kỷ lục 2.300 tỷ USD

Báo cáo Xu hướng Đầu tư Chuyển đổi Năng lượng(ETIT) thường niên của BloombergNEF (BNEF) cho biết, các động lực đầu tư lớn nhất là giao thông vận tải điện hóa (893 tỷ USD), năng lượng tái tạo (690 tỷ USD) và đầu tư vào lưới điện (483 tỷ USD).

Tuy nhiên, đầu tư vào năng lượng tái tạo đã giảm 9,5% so với năm trước do những thay đổi trong quy định thị trường điện tại Trung Quốc, thị trường lớn nhất thế giới, đã tạo ra những bất ổn mới.

Tất cả các lĩnh vực khác được BNEF theo dõi đều ghi nhận sự gia tăng đầu tư, ngoại trừ hydro (7,3 tỷ USD) và năng lượng hạt nhân (36 tỷ USD). Báo cáo cho thấy đầu tư vào nguồn cung năng lượng sạch cũng vượt trội so với đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch trong năm 2025, năm thứ hai liên tiếp, với khoảng cách tăng lên 102 tỷ USD từ 85 tỷ USD năm 2024.

Trong khi đầu tư vào năng lượng sạch (bao gồm năng lượng tái tạo, năng lượng hạt nhân, thu giữ carbon, hydro, lưu trữ năng lượng và lưới điện) tiếp tục tăng trưởng, đầu tư vào nguồn cung nhiên liệu hóa thạch lại giảm lần đầu tiên kể từ năm 2020, giảm 9 tỷ USD so với năm trước.

Sự sụt giảm này chủ yếu do giảm chi tiêu cho khai thác dầu khí thượng nguồn (-9 tỷ USD) và sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch (-14 tỷ USD), mặc dù điều này được bù đắp một phần bởi đầu tư cao hơn vào khí đốt và than đá. Tuy nhiên, bất chấp đầu tư chuyển đổi năng lượng đạt mức cao kỷ lục, tốc độ tăng trưởng đã chậm lại đều đặn, từ 27% năm 2021 xuống 8% năm 2025.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương vẫn là khu vực đầu tư lớn nhất, chiếm 47% tổng số toàn cầu vào năm 2025. Trung Quốc, thị trường lớn nhất, vẫn dẫn đầu về tổng đầu tư (800 tỷ USD vào năm 2025), nhưng ghi nhận sự sụt giảm đầu tiên trong nguồn vốn đầu tư vào năng lượng tái tạo kể từ năm 2013. Đầu tư của Ấn Độ tăng 15% lên 68 tỷ USD. Liên minh châu Âu (EU) đã vượt qua những khó khăn để tăng trưởng 18% lên 455 tỷ USD, đóng góp nhiều nhất vào sự tăng trưởng toàn cầu. Đầu tư của Mỹ cũng ghi nhận mức tăng 3,5% lên 378 tỷ USD, bất chấp các động thái của chính quyền Trump nhằm làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng.

Albert Cheung, Phó Giám đốc điều hành của BloombergNEF, cho biết: “Năm vừa qua đã chứng minh rằng, bất chấp những khó khăn về chính sách và thương mại, quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu vẫn kiên cường và mang lại nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư. Khi nhiều nền kinh tế tìm cách tăng cường an ninh năng lượng và xây dựng chuỗi cung ứng nội địa, đầu tư vào năng lượng sạch sẽ tiếp tục tăng, đặc biệt là liên quan đến việc xây dựng các trung tâm dữ liệu toàn cầu.”

Một kỹ thuật viên kiểm tra các tấm pin mặt trời trên dây chuyền sản xuất của một công ty công nghệ tại Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang. (SHI KUANBING/CHINA DAILY)

Đầu tư vào chuỗi cung ứng năng lượng sạch, bao gồm chi tiêu cho các nhà máy sản xuất sản phẩm công nghệ sạch mới cùng với các tài sản sản xuất kim loại pin, đã tăng 6% lên 127 tỷ USD vào năm 2025. Con số này phản ánh giá trị của các nhà máy được đưa vào hoạt động năm 2025 cho thiết bị năng lượng mặt trời, pin, điện phân và năng lượng gió, cũng như các mỏ và cơ sở chế biến kim loại pin. Sự tăng trưởng trong năm 2025 chủ yếu được thúc đẩy bởi sự gia tăng đầu tư vào sản xuất pin và vật liệu pin.

Tình trạng dư thừa công suất tiếp tục gây áp lực lên tất cả các lĩnh vực trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch, vì vậy, mặc dù tổng đầu tư vẫn đang tăng lên, áp lực giảm giá đối với các sản phẩm công nghệ sạch dự kiến sẽ tiếp tục kéo dài. Trung Quốc tiếp tục chiếm phần lớn đầu tư vào chuỗi cung ứng toàn cầu, và BNEF dự kiến tình hình này sẽ tiếp tục trong ít nhất ba năm tới.

Các công ty công nghệ khí hậu đã huy động được 77,3 tỷ đô la vốn đầu tư tư nhân và công khai trong suốt năm 2025, tăng 53% so với năm trước và đánh dấu năm tăng trưởng đầu tiên sau ba năm suy giảm liên tiếp. Sự gia tăng nguồn vốn này được dẫn đầu bởi các công ty hoạt động trong lĩnh vực năng lượng sạch, lưu trữ năng lượng và vận tải carbon thấp.

Hoạt động đầu tư vốn công khai đã phục hồi và dẫn đến sự tăng trưởng này, chủ yếu nhờ các thương vụ trị giá hàng tỷ đô la từ châu Á, trong khi nguồn vốn đầu tư mạo hiểm cho các công ty khởi nghiệp giảm năm thứ ba liên tiếp. Ngoài ra, hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) vẫn mạnh mẽ, kết thúc năm 2025 với 99,1 tỷ USD được hoàn tất, tăng 37% so với năm trước. Sự gia tăng này có thể là do các thương vụ mua lại từ các công ty trong lĩnh vực năng lượng sạch và xây dựng đang thu hút sự chú ý cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu toàn cầu.

Báo cáo cũng cho thấy tổng lượng phát hành nợ chuyển đổi năng lượng đạt 1,2 nghìn tỷ USD vào năm 2025, tăng 17% so với năm 2024. Sự tăng trưởng này có thể là do dòng vốn tài trợ doanh nghiệp và dự án tăng trưởng 20% mỗi loại, bù đắp cho sự sụt giảm trong doanh số bán nợ chính phủ do việc phát hành trái phiếu có nhãn mác được thu hẹp lại đối với các lĩnh vực chuyển đổi đã trưởng thành như năng lượng tái tạo.

Minh Thành