Dầu về 40 USD: 'Chìa khóa' gỡ khó cho trái phiếu Mỹ?

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Ảnh: Reuters.

“Chúng ta sẽ vượt qua cuộc xung đột với Iran và tôi kỳ vọng giá dầu sẽ hạ nhiệt”, ông Bessent nói trong cuộc phỏng vấn với Steve Bannon, được phát sóng hôm 4/9. Ông dự báo thị trường dầu có thể rơi vào tình trạng dư cung đáng kể sau xung đột.

“Chúng ta có thể chứng kiến dầu thô xuống 50 USD, thậm chí 40 USD/thùng, đơn giản vì có quá nhiều nguồn cung mới đang được đưa vào thị trường”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ nhận định.

Ông Bessent không đưa ra mốc cụ thể cho thời điểm kết thúc xung đột. Tình hình hiện tại cũng chưa cho thấy chiến sự sắp hạ nhiệt. Một nghị sĩ Cộng hòa thuộc Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ mô tả tình hình quân sự trong tuần này là “đình trệ”.

Giá dầu gây áp lực lên thị trường trái phiếu

Hôm 4/9, giá dầu Brent được giao dịch trên 95 USD/thùng, gần mức cao nhất kể từ tháng 7. Trong khi đó, dầu West Texas Intermediate (WTI) đứng quanh 91 USD/thùng, sau các cuộc không kích giữa Mỹ và Iran hồi đầu tuần.

Giá năng lượng tăng trong những tuần gần đây làm gia tăng lo ngại về lạm phát, qua đó đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ chuẩn tại nhiều nền kinh tế lên cao.

Thị trường trái phiếu chính phủ toàn cầu gần đây đã chịu áp lực đáng kể. Reuters nhận định chi phí vay của nhiều chính phủ, trong đó có Mỹ, Đức và Nhật Bản, đang ở gần hoặc chạm mức cao nhất nhiều thập kỷ, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại về lạm phát và nhu cầu vay nợ ngày càng lớn.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm trong tuần này có thời điểm lên 4,818%, mức cao nhất kể từ tháng 11/2023. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cũng duy trì trên 3%, sau khi chạm mức cao nhất trong khoảng ba thập kỷ.

Khi dầu Brent đang trên 95 USD/thùng, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent lại dự báo giá có thể giảm hơn một nửa nhờ nguồn cung dồi dào sau xung đột Iran. Ảnh: Reuters.

“Nếu nhìn vào dữ liệu, có thể thấy lãi suất hiện có mối tương quan với giá dầu ở mức cao nhất từ trước đến nay”, ông Bessent nói. Theo ông, khi xung đột Iran kết thúc, lãi suất cũng như mức tăng của lạm phát tổng thể sẽ hạ nhiệt.

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu Mỹ đang chịu sức ép không chỉ từ giá năng lượng. Nợ công của Washington vừa vượt mốc 40.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử. Mỹ cũng đang phải phát hành lượng lớn trái phiếu để tài trợ thâm hụt ngân sách và đảo nợ hiện hữu, khiến cung trái phiếu trở thành một trong những yếu tố gây áp lực lên lợi suất dài hạn.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), thâm hụt ngân sách liên bang được dự báo ở mức 1.900 tỷ USD trong tài khóa 2026 và có thể tăng lên 3.100 tỷ USD vào năm 2036.

Bài toán lớn hơn của thị trường trái phiếu

Trong lúc thị trường lo ngại về nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ, quỹ đầu tư quốc gia Na Uy lại đề xuất giảm tỷ trọng trái phiếu chính phủ trong danh mục.

Quỹ do Norges Bank Investment Management quản lý hiện có tài sản khoảng 2.300 tỷ USD, thuộc nhóm quỹ tài sản quốc gia lớn nhất thế giới. Theo đề xuất mới, tỷ trọng trái phiếu chính phủ trong danh mục chuẩn sẽ giảm từ 70% xuống 50%.

Trái phiếu Kho bạc Mỹ, hiện là khoản nắm giữ trái phiếu lớn nhất của quỹ, có thể chịu mức cắt giảm mạnh nhất. Reuters ước tính lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ mà quỹ này nắm giữ có thể giảm gần 80 tỷ USD so với khoảng 215 tỷ USD tính đến tháng 6/2026.

Trong khi đó, theo phân tích của Bloomberg, động thái này có thể khiến lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do quỹ Na Uy nắm giữ giảm khoảng 75 tỷ USD.

Tuy nhiên, động thái này không đồng nghĩa Na Uy rút khỏi thị trường tài sản Mỹ. Quỹ dự kiến chuyển một phần vốn sang các khoản nợ ngoài chính phủ, trong đó có chứng khoán thế chấp và trái phiếu liên quan đến các cơ quan chính phủ Mỹ. Tổng mức tiếp xúc với đồng USD dự kiến vẫn quanh 50%.

Quỹ đầu tư quốc gia Na Uy dự kiến sẽ cắt giảm lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ. Ảnh: Reuters.

Bộ trưởng Bessent đồng thời giảm nhẹ tác động từ đề xuất của quỹ đầu tư quốc gia Na Uy, một trong những quỹ tài sản quốc gia lớn nhất thế giới, về việc cắt giảm lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ.

“Điều họ muốn làm chỉ là nâng mức lợi suất bằng cách chuyển sang các tài sản khác của Mỹ”, ông Bessent nói. Nếu quỹ Na Uy muốn mua trái phiếu do Fannie Mae, Freddie Mac và Ginnie Mae phát hành, “tôi hoàn toàn ủng hộ”.

Fannie Mae và Freddie Mac là hai tập đoàn cho vay mua nhà lớn của Mỹ được thành lập theo luật liên bang. Trong khi đó, Ginnie Mae là một cơ quan liên bang hoạt động trong lĩnh vực tài chính nhà ở. Trái phiếu của các tổ chức này thường có lợi suất cao hơn trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Dẫu vậy, động thái của Na Uy vẫn thu hút sự chú ý bởi nó diễn ra đúng lúc Washington cần duy trì sức hấp dẫn của trái phiếu chính phủ để huy động nguồn vốn khổng lồ.

Nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD trong tháng 8, sau khi tăng thêm khoảng 1.000 tỷ USD chỉ trong 5 tháng.

Trong bối cảnh đó, thị trường trái phiếu phải cùng lúc hấp thụ lượng phát hành lớn, đối mặt với nguy cơ lạm phát cao hơn do giá dầu và cân nhắc triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Đây cũng là lý do dự báo của ông Bessent về giá dầu 40 USD/thùng được thị trường quan tâm. Một đợt giảm mạnh của giá năng lượng sau khi chiến tranh kết thúc có thể giúp giảm áp lực lạm phát, cải thiện triển vọng lãi suất và hỗ trợ thị trường trái phiếu.

Dù vậy, ngay cả khi giá dầu hạ nhiệt, những vấn đề mang tính cấu trúc như thâm hụt ngân sách, quy mô phát hành trái phiếu và nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài vẫn sẽ tiếp tục quyết định mức lợi suất mà Washington phải trả để vay tiền.