Đẩy mạnh chuyển đổi số ở nông thôn: Thay đổi cách tổ chức sản xuất, kết nối thị trường

Lãnh đạo xã Thạch Thất livestream bán hàng trực tiếp cùng với chủ cơ sở Nho Farm Nông nghiệp xanh. Ảnh: Ngọc Quỳnh.

Khi nông sản “lên sóng”

Chuyển đổi số trong khu vực nông thôn Hà Nội đang được cụ thể hóa bằng những hoạt động ngày càng gần gũi với đời sống. Trong lĩnh vực nông nghiệp, một trong những cách làm dễ nhận thấy là đưa sản phẩm địa phương lên môi trường số.

Tại xã Thạch Thất, vừa qua phiên livestream quảng bá sản phẩm nông nghiệp được tổ chức ngay tại vườn nho của cơ sở Nho Farm Nông nghiệp xanh. Không gian sản xuất, quá trình chăm sóc và sản phẩm được giới thiệu trực tiếp đến người tiêu dùng thông qua môi trường trực tuyến, tạo thêm một kênh quảng bá cho nông sản địa phương.

Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Thất Nguyễn Trường Giang cho biết, việc đưa sản phẩm nông nghiệp lên môi trường số, tận dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để giới thiệu, kết nối với người tiêu dùng mở ra thêm những phương thức quảng bá hiệu quả, từng bước mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm cho người nông dân.

Với người sản xuất, đây không chỉ là một hình thức quảng cáo mới. Ông Nguyễn Ngọc Quang, chủ cơ sở Nho Farm Nông nghiệp xanh cho biết, việc trực tiếp giới thiệu sản phẩm thông qua livestream giúp cơ sở có thêm một kênh quảng bá, tạo cơ hội kết nối với khách hàng, đồng thời lan tỏa hình ảnh sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ trên địa bàn.

Câu chuyện tương tự đang diễn ra tại xã Nam Phù. UBND xã đã phối hợp với các đơn vị tổ chức phiên livestream bán các sản phẩm làng nghề truyền thống. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung, livestream không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại mà còn là diễn đàn để các chủ thể OCOP tiếp cận phương thức kinh doanh số, từng bước làm chủ thương mại điện tử, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ và thúc đẩy kinh tế số. Phiên livestream tại Nam Phù thu hút gần 6.000 lượt xem, 81 lượt chia sẻ và gần 1.000 lượt tương tác, bình luận. Hơn 920 sản phẩm bánh nướng, bánh dẻo, bánh chả... được khách hàng đặt mua, trong đó có đơn hàng lên tới 250 chiếc bánh.

Ông Hoàng Văn Tươi, chủ cơ sở Tiến Dũng - Vĩnh Thịnh Long, cho biết, gia đình đã có 3 đời sản xuất bánh trung thu, tạo dựng được lượng khách hàng ổn định và niềm tin với người tiêu dùng. Việc chính quyền địa phương chủ động xây dựng “sân chơi” chung trên môi trường số giúp cơ sở có thêm cơ hội quảng bá sản phẩm theo cách chuyên nghiệp, chính thống.

Thực hiện Kế hoạch số 277/KH-UBND ngày 14-7-2026 của UBND thành phố Hà Nội về triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số, thành phố tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về dữ liệu, phát triển kinh tế số, thương mại điện tử, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Thực tế triển khai đợt cao điểm 100 ngày cho thấy hình thức livestream đang được nhiều xã, phường của Hà Nội quan tâm như một phương thức kết nối sản phẩm với thị trường. Điều này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước được cụ thể hóa bằng những hoạt động gắn trực tiếp với sản xuất và tiêu dùng.

Từ ứng dụng công nghệ đến thay đổi cách phát triển

Tuy nhiên, chuyển đổi số nông thôn không chỉ được đo bằng số lượng mã QR, phiên livestream hay số sản phẩm được đưa lên sàn thương mại điện tử. Đằng sau những công cụ đó là yêu cầu lớn hơn: Thay đổi cách tổ chức sản xuất, quản trị cộng đồng và kết nối thị trường. Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số cho rằng, chuyển đổi số nông thôn hiện đang có sự chuyển dịch từ tư duy “ứng dụng công nghệ” sang tư duy “chuyển đổi mô hình phát triển”. Do đó, công nghệ chỉ đóng vai trò là công cụ, còn cốt lõi là thay đổi cách tổ chức sản xuất, quản trị cộng đồng và kết nối thị trường. Đây cũng là vấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2035. Với Hà Nội, xây dựng nông thôn không chỉ là hoàn thiện hạ tầng mà hướng tới hình thành không gian nông thôn hiện đại, xanh, số, có khả năng tạo ra giá trị kinh tế và gắn kết chặt chẽ hơn với quá trình đô thị hóa.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, để chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn phát huy hiệu quả, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân thấy rõ hiệu quả của công nghệ số trong sản xuất, kinh doanh và đời sống. Ngoài ra, lực lượng Tổ công nghệ số cộng đồng cần tiếp tục được củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động, giao nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm thực chất và hiệu quả trong việc đưa chuyển đổi số đến từng hộ dân. Truyền thông chuyển đổi số cũng phải gắn chặt với mục tiêu phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân, trong đó tập trung vào kinh tế số nông thôn, thương mại điện tử nông sản, chương trình OCOP, du lịch nông thôn và du lịch cộng đồng.

Chuyển đổi số nông thôn Hà Nội đang dần chuyển từ những khái niệm mang tính công nghệ thành những hoạt động cụ thể, dễ tiếp cận và có thể đo đếm bằng hiệu quả thực tế. Song để những kết quả này trở thành nền tảng lâu dài, điều quan trọng không chỉ là đưa người dân “lên môi trường số” mà cần giúp họ làm chủ công nghệ, làm chủ dữ liệu và từng bước làm chủ thị trường. Đó mới là thước đo cho một nông thôn số thực chất, hiện đại và có khả năng tạo ra những giá trị mới trong quá trình phát triển của Hà Nội.