Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đầu cấp

Đặc biệt, việc tiếp tục sử dụng phần mềm hỗ trợ tuyển sinh trực tuyến, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và bản đồ số (GIS) đã góp phần nâng cao tính minh bạch, chính xác và hiệu quả trong toàn bộ quy trình.

Cán bộ xã Hoài Đức cập nhật tọa độ của các trường học, đối chiếu nơi ở hiện tại của học sinh dựa trên dữ liệu từ hệ thống định danh điện tử VNeID. Ảnh: Hà An

Sự chủ động từ cơ sở

Khác với những năm học trước, điểm mới trong công tác tuyển sinh vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6 năm học 2026-2027 của các trường công lập trên địa bàn Hà Nội là thực hiện phương thức “xét tuyển theo nơi cư trú” của học sinh; đồng thời tiếp tục sử dụng phần mềm hỗ trợ tuyển sinh trực tuyến trên toàn thành phố, có ứng dụng AI và GIS. Cùng với sự hướng dẫn đầy đủ, kịp thời của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, các địa phương đã chủ động, tích cực vào cuộc nhằm chuẩn bị tốt các điều kiện phục vụ công tác tuyển sinh.

Tại xã Hoài Đức, năm học 2026-2027, toàn xã dự kiến tuyển 472 trẻ mầm non từ 3 đến 5 tuổi, 1.497 học sinh vào lớp 1 và 1.360 học sinh vào lớp 6.

Ngay sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội có văn bản hướng dẫn, UBND xã đã chỉ đạo 26 trường học (gồm 20 trường công lập và 6 trường tư thục) trên địa bàn phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an thực hiện đối soát thông tin. Trọng tâm là cập nhật chính xác tọa độ kinh độ, vĩ độ của các trường học; đồng thời đối chiếu nơi ở hiện tại của học sinh dựa trên dữ liệu từ hệ thống định danh điện tử VNeID.

Tại các điểm trường, bộ phận kỹ thuật làm việc liên tục để xử lý các vướng mắc phát sinh. Việc đưa toàn bộ cơ sở giáo dục lên GIS không chỉ giúp phụ huynh dễ dàng tra cứu vị trí trường học, mà còn cho phép hệ thống AI tự động hóa các bước xác nhận hồ sơ, giảm thiểu thủ tục rườm rà.

Phó Chủ tịch UBND xã Hoài Đức Đồng Thị Nga cho biết, ứng dụng công nghệ không chỉ là xu thế mà còn là điều kiện cần để bảo đảm tính minh bạch trong tuyển sinh. Vì vậy, các nhà trường phải làm chủ công nghệ, sử dụng thành thạo GIS và AI để khắc phục triệt để những bất cập trong việc phân tuyến trước đây. Mục tiêu cốt lõi là không để bất kỳ học sinh nào trên địa bàn thiếu chỗ học, đồng thời ưu tiên tối đa quyền lợi để các em được học tại ngôi trường gần nơi cư trú nhất.

Cũng theo bà Đồng Thị Nga, hiệu trưởng các nhà trường phải kiểm soát chặt chẽ chỉ tiêu, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng quá tải lớp học hay tiêu cực. Công tác tuyển sinh phải bảo đảm “5 rõ”: Rõ tuyến, rõ chỉ tiêu, rõ thời gian, rõ phương thức và rõ trách nhiệm trong công tác tuyển sinh. Các nhà trường tuyệt đối không được vận động, quyên góp và thu các khoản ngoài quy định trong quá trình tuyển sinh; bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

Tại phường Nghĩa Đô, áp dụng phương thức “xét tuyển theo nơi cư trú”, sử dụng phần mềm hỗ trợ tuyển sinh trực tuyến, có ứng dụng AI và GIS để xác định khoảng cách từ nơi ở của học sinh đến trường. Học sinh sẽ được ưu tiên xét tuyển vào trường gần nhất với nơi cư trú thực tế, bảo đảm quyền lợi của học sinh và hạn chế tình trạng quá tải tại một số trường.

Đối với những khu vực giáp ranh, học sinh có thể được tuyển vào trường thuộc địa bàn khác nếu quãng đường đi học thuận lợi hơn. Các nhà trường cũng đẩy mạnh việc tập huấn cho giáo viên chủ nhiệm để hỗ trợ phụ huynh sử dụng Cổng tuyển sinh trực tuyến; đồng thời ứng dụng GIS và mã định danh cá nhân nhằm bảo đảm chính xác, công bằng, minh bạch.

Bảo đảm tối đa quyền lợi học sinh

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, việc xác định đối tượng ưu tiên trong tuyển sinh vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6 được chia làm hai trường hợp cụ thể, áp dụng thống nhất toàn thành phố. Trong đó, đối tượng ưu tiên 1 bao gồm những học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại địa bàn có khoảng cách đến trường gần nhất. Đối tượng ưu tiên 2 bao gồm những học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại các khu vực giáp ranh có khoảng cách đến trường ở địa bàn khác ngắn hơn khoảng cách tới trường gần nhất trên địa bàn cư trú.

Liên quan đến việc xác minh thông tin cư trú của học sinh để phục vụ công tác tuyển sinh theo GIS, Công an thành phố Hà Nội đã chỉ đạo Công an các xã, phường rà soát, cập nhật, hoàn thiện dữ liệu dân cư, bảo đảm mọi công dân đều có mã định danh cá nhân, được cấp căn cước và tài khoản định danh điện tử khi đủ điều kiện.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, năm 2026 là năm triển khai mô hình tuyển sinh và quản lý mới nên trong quá trình thực hiện sẽ phát sinh nhiều tình huống cụ thể, đặc biệt liên quan đến xác thực nơi cư trú. Tuy nhiên, với nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm tối đa quyền lợi học sinh, các vướng mắc phát sinh sẽ được ngành Giáo dục, Công an và chính quyền cơ sở phối hợp xử lý kịp thời. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng có kênh trao đổi trực tiếp với địa phương, nhà trường để tháo gỡ các trường hợp cá biệt.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý, các địa phương, nhà trường cần triển khai nghiêm túc kế hoạch tuyển sinh; công khai đầy đủ chỉ tiêu, phân tuyến theo bản đồ số, quy định hồ sơ trước thời điểm tuyển sinh ít nhất 30 ngày; hướng dẫn phụ huynh tự kê khai thông tin, trong đó có dữ liệu cư trú; đẩy mạnh tuyển sinh trực tuyến, sử dụng tài khoản định danh điện tử; tăng cường hỗ trợ phụ huynh còn hạn chế về công nghệ; tư vấn phụ huynh cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên lựa chọn trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định, lâu dài cho học sinh.