Đẩy mạnh giáo dục STEM trong trường phổ thông

Thời gian qua, các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh tích cực triển khai giáo dục STEM theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Qua đó, góp phần đổi mới phương pháp dạy học, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh (HS), đặc biệt là năng lực tư duy khoa học, sáng tạo, giải quyết vấn đề và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Chuyển biến tích cực

Năm học 2023 - 2024, Trường Tiểu học Bảo An 2 (phường Bảo An) được chọn triển khai thí điểm giáo dục STEM cấp tiểu học. Từ đó đến nay, hoạt động này được duy trì thường xuyên thông qua 2 hình thức: Tổ chức bài học STEM trong lớp (mỗi lớp 2 bài/học kỳ) và ngày hội STEM. Trong các bài học, HS được tham gia vào quá trình khám phá, sáng tạo thông qua việc thiết kế, chế tạo các sản phẩm gắn với thực tiễn như: Mô hình cầu, xe chạy bằng năng lượng gió, đồ dùng tái chế... Đối với ngày hội STEM, HS không chỉ trưng bày sản phẩm mà còn tự tin thuyết trình, chia sẻ ý tưởng trước thầy cô và bạn bè, góp phần rèn luyện kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm.

Trường Tiểu học Bảo An 2 (phường Bảo An) tổ chức Ngày hội STEM tạo sân chơi bổ ích, hấp dẫn cho học sinh.

Theo cô Nguyễn Thị Kim Hoa - Hiệu trưởng nhà trường, sau 3 năm triển khai, giáo dục STEM đã tạo chuyển biến tích cực. HS hứng thú hơn trong học tập, chủ động khám phá khoa học, công nghệ; đồng thời phát triển các kỹ năng quan trọng như: Hợp tác, sáng tạo và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Kết quả bước đầu đạt được đã khẳng định hiệu quả của giáo dục STEM trong nhà trường, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới giáo dục, khơi dậy niềm đam mê sáng tạo cho HS ngay từ bậc tiểu học.

Tại Trường Tiểu học Mỹ Hương (phường Phan Rang), giáo dục STEM cũng được triển khai từ năm học 2023 - 2024 và được nhà trường đánh giá cao. Theo cô Nguyễn Thị Thúy Liễu - Phó Hiệu trưởng nhà trường, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động STEM với 8 bài học/khối/năm và 1 hoạt động trưng bày sản phẩm có lồng ghép yếu tố nghệ thuật theo định hướng STEAM. Các bài học được thiết kế theo hướng tích hợp liên môn gồm: Toán, Tự nhiên và Xã hội, Công nghệ, Mỹ thuật, giúp HS vận dụng kiến thức vào thực hành, chế tạo các sản phẩm gần gũi với đời sống như: Đồng hồ, bể cá tuần hoàn, xe đồ chơi... từ những vật liệu đơn giản, dễ tìm như: Thùng xốp, chai nhựa, bìa carton, giấy thủ công, màu vẽ, đất nặn... Hoạt động STEM thu hút đông đảo HS tham gia, góp phần khơi dậy niềm đam mê học tập, phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm, sự khéo léo và khả năng cảm thụ thẩm mỹ cho HS.

Học sinh Trường Tiểu học Mỹ Hương (phường Phan Rang) thực hành làm sản phẩm STEM từ những vật liệu đơn giản, dễ tìm.

Tại Trường THPT Chu Văn An (phường Bảo An), bên cạnh tổ chức mỗi khối một chủ đề STEM trong năm học, Tổ Vật lý của trường đã tổ chức thành công cuộc thi “HS Chu Văn An với STEM Vật lý” năm học 2025 - 2026. Cô Đặng Thị Hồng Anh - Tổ trưởng Tổ Vật lý, Trường THPT Chu Văn An chia sẻ: “Cuộc thi không chỉ là sân chơi bổ ích, mà còn là phương thức dạy học hiệu quả theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất và kỹ năng thực hành cho HS; giúp các em hiểu rõ hơn về những ứng dụng thiết thực của vật lý trong đời sống. Đồng thời, góp phần thúc đẩy đổi mới sinh hoạt chuyên môn, khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu khoa học trong HS”.

Hoạt động thi đua xe thế năng tại cuộc thi “Học sinh Chu Văn An với STEM Vật lý” năm học 2025 - 2026.

Để tạo sân chơi bổ ích, giúp HS trải nghiệm, khám phá và vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn, Trường THPT Võ Nguyên Giáp (xã Diên Lạc) cũng vừa tổ chức Ngày hội STEM với chủ đề “Khơi nguồn sáng tạo - Sáng tạo tương lai”. Ngày hội thu hút gần 1.000 HS của trường và các trường THCS trên địa bàn các xã Diên Khánh, Diên Lạc tham gia chuỗi hoạt động trải nghiệm STEM gắn với thực tiễn đời sống, đầy thú vị và bổ ích.

Tiếp tục đẩy mạnh

Mặc dù đạt được kết quả tích cực, song việc triển khai giáo dục STEM tại các trường vẫn còn những khó khăn cần được quan tâm, hỗ trợ. Theo cô Nguyễn Thị Thúy Liễu, hiện nay, Trường Tiểu học Mỹ Hương chưa có phòng học hoặc không gian riêng dành cho hoạt động STEM; trang thiết bị và dụng cụ dạy học STEM còn hạn chế. Nhà trường mong muốn các cấp, ngành quan tâm đầu tư phòng học STEM, trang bị cơ bản các thiết bị, dụng cụ để phục vụ hoạt động dạy học; tăng cường tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về thiết kế bài học STEM theo hướng tích hợp. Đồng thời, tạo điều kiện để giáo viên giao lưu, học hỏi kinh nghiệm tại các đơn vị đã triển khai hiệu quả hoạt động này.

Nhằm triển khai giáo dục STEM trên địa bàn tỉnh đồng bộ, thống nhất và phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngày 24-3-2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 4395 về triển khai giáo dục STEM tổng thể và toàn diện giai đoạn 2026 - 2030 từ cấp học phổ thông trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch xác định rõ 5 nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm gồm: Chỉ đạo, điều hành và tuyên truyền; tổ chức triển khai giáo dục STEM trong nhà trường; phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và chuyển đổi số; phối hợp liên ngành và xã hội hóa. UBND tỉnh giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành liên quan. Trong đó, giao Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch; chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu xây dựng phương án triển khai thực hiện các giải pháp giáo dục AI Robotics tiên tiến tại các trường học trên địa bàn tỉnh trong quý II/2026... nhằm đảm bảo kế hoạch được thực hiện phù hợp, hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển phẩm chất, năng lực HS; đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực gắn với định hướng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.