Đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026

Tham dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai có đồng chí Phan Trung Bá - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh Lào Cai.

Phân bổ cơ bản hoàn thành, tiến độ giải ngân vẫn chậm

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, đầu tư công là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, vừa là công cụ điều hành vĩ mô, vừa đóng vai trò dẫn dắt, kích hoạt và lan tỏa đầu tư toàn xã hội. Việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công phải gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, chú trọng đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, tính lan tỏa và tác động đối với tăng trưởng.

Quang cảnh Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2026 Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương là 1.013.443,4 tỷ đồng; trong đó, vốn ngân sách Trung ương là 348.351,8 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương là 665.091,6 tỷ đồng; đồng thời có khoảng 55.289,6 tỷ đồng vốn năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026.

Đồng chí Phan Trung Bá - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu tỉnh Lào Cai.

Đến hết ngày 15/4/2026, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết đạt 976.538,5 tỷ đồng; số vốn chưa phân bổ còn khoảng 50.040,8 tỷ đồng (chiếm khoảng 4,9%), chủ yếu do một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Về giải ngân, tính đến ngày 15/4/2026, tổng số vốn giải ngân đạt khoảng 127.500 tỷ đồng, tương đương 12,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó, vốn ngân sách Trung ương đạt khoảng 10,13%, vốn ngân sách địa phương đạt khoảng 14,2%.

Đáng chú ý, vẫn còn nhiều bộ, cơ quan Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp, trong khi một số địa phương đạt mức khá, cho thấy sự chênh lệch trong tổ chức thực hiện giữa các đơn vị.

Bộ Tài chính nhận định, tiến độ phân bổ và giải ngân còn chậm do nhiều nguyên nhân. Bên cạnh yếu tố khách quan như vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng, biến động giá, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, nhất là công tác chuẩn bị đầu tư chưa tốt, năng lực tổ chức thực hiện còn hạn chế, một bộ phận cán bộ còn tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm.

Tháo gỡ “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ giải ngân

Để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thành phân bổ chi tiết kế hoạch vốn; điều chuyển vốn từ các dự án chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt.

Đồng thời, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công; xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng dự án; đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải ngân.

Các bộ, ngành, địa phương cần tập trung tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng; chủ động bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng; tăng cường quản lý giá, kịp thời điều chỉnh đơn giá, tạo điều kiện thuận lợi cho thi công các công trình.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai.

Tại hội nghị, các bộ, ngành, địa phương đã tham luận, đề xuất nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong giải ngân vốn đầu tư công; kiến nghị hoàn thiện cơ chế xử lý các dự án tồn đọng, vướng mắc kéo dài; sớm giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời ban hành đầy đủ hướng dẫn thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và cơ chế điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng phù hợp với biến động thị trường.

Đại diện Bộ Tài chính và các bộ, ngành Trung ương đã trao đổi, giải đáp, làm rõ một số vướng mắc; đồng thời hướng dẫn, đề xuất giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công.

Lào Cai hoàn thành phân bổ vốn, giải ngân cao hơn bình quân chung

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai.

Tại Lào Cai, theo báo cáo của tỉnh, năm 2026 địa phương được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công 7.699 tỷ đồng; trên cơ sở huy động các nguồn lực, tỉnh đã chủ động giao kế hoạch lên tới 11.469 tỷ đồng.

Đến nay, tỉnh đã phân bổ 100% kế hoạch vốn Thủ tướng giao. Tính đến ngày 20/4/2026, giá trị giải ngân đạt 1.076 tỷ đồng, tương đương 9,4% kế hoạch vốn địa phương giao.

Riêng đối với kế hoạch vốn Thủ tướng giao, tỷ lệ giải ngân đạt 14,1%, cao hơn mức bình quân chung cả nước (12,6%), xếp thứ 7/34 địa phương.

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra một số khó khăn như công tác chuẩn bị đầu tư còn kéo dài; giải phóng mặt bằng phức tạp; địa hình miền núi chia cắt; chi phí vật liệu, vận chuyển tăng cao ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Tỉnh Lào Cai đã xây dựng kịch bản giải ngân chi tiết; thành lập tổ công tác đôn đốc; chủ động điều chuyển vốn giữa các dự án; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng theo hướng “có mặt bằng đến đâu thi công đến đó”; tăng cường kiểm tra, giám sát trong quá trình thực hiện.

Siết chặt kỷ luật, đề cao trách nhiệm người đứng đầu

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng biểu dương các bộ, cơ quan và địa phương có tỷ lệ giải ngân cao; đồng thời nghiêm khắc phê bình các đơn vị giải ngân thấp, chưa đáp ứng yêu cầu.

Thủ tướng nhấn mạnh, nguyên nhân chậm giải ngân chủ yếu là do yếu tố chủ quan, nhất là kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa nghiêm; một số nơi thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện, còn tâm lý né tránh trách nhiệm.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ; nâng cao quyết tâm chính trị, hành động quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện.

Đồng thời, xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; phân công cụ thể lãnh đạo phụ trách từng dự án; cá thể hóa trách nhiệm, gắn kết quả giải ngân với đánh giá, xếp loại cán bộ.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lào Cai.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu kiên quyết chấm dứt tình trạng đăng ký dự án mang tính “giữ chỗ”, không để xảy ra tình trạng “vốn chờ dự án”.

Cùng với đó, rà soát, sắp xếp lại danh mục đầu tư công theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giảm tối thiểu 30% số lượng dự án, tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, có tính lan tỏa.

Việc quyết định danh mục dự án mới phải được xem xét chặt chẽ trên cơ sở đánh giá đầy đủ nhu cầu vốn, hiệu quả đầu tư và tác động đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thành phân bổ kế hoạch vốn; xây dựng kế hoạch giải ngân cụ thể; chủ động điều chuyển vốn; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng.

Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát; xử lý nghiêm các vi phạm; kiên quyết thay thế các tổ chức, cá nhân yếu kém.

Trước mắt, nghiên cứu cơ chế đặc thù, trong đó có thể áp dụng chỉ định thầu đối với một số dự án quan trọng, cấp bách, gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý đầu tư công.

Nhấn mạnh mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, Thủ tướng yêu cầu tạo chuyển biến rõ rệt trong tổ chức thực hiện, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.