Đẩy mạnh số hóa trong cải cách hành chính để phục vụ người dân tốt hơn

Từ cấp thành phố đến cơ sở, mục tiêu xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ đang từng bước được hiện thực hóa bằng nhiều giải pháp đồng bộ, thiết thực.

Người dân làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công số 01, thành phố Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Tái cấu trúc quy trình, thúc đẩy chính quyền số

Cải cách thủ tục hành chính hiện nay không còn đơn thuần là yêu cầu kỹ thuật mà đã trở thành nhiệm vụ mang tính chiến lược trong quản trị quốc gia. Trung ương và Chính phủ xác định rõ định hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết, giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và thúc đẩy chuyển đổi số.

Tại Hà Nội, tinh thần này đang được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp đồng bộ. Thành phố đã rà soát, chuẩn hóa hơn 2.000 thủ tục hành chính; triển khai cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông” không phụ thuộc địa giới hành chính; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và chú trọng xây dựng nền hành chính dựa trên dữ liệu.

Những kết quả bước đầu cho thấy chuyển biến rõ nét. Hơn 53% thủ tục hành chính đã được thực hiện trực tuyến toàn trình; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt gần 98%; hơn 120.000 hồ sơ được giải quyết tại cấp xã nhờ phân cấp, qua đó góp phần tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí xã hội. Cải cách hành chính vì thế không chỉ dừng ở việc rút gọn thủ tục mà còn hướng tới thay đổi phương thức vận hành của bộ máy, xây dựng nền hành chính minh bạch, hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn thành phố, Hà Nội đang tập trung xây dựng dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, coi dữ liệu là nền tảng cho quản trị hiện đại.

Trong lĩnh vực y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử tiếp tục được làm sạch dữ liệu và tích hợp với VNeID. Đối với dữ liệu đất đai, thành phố duy trì vận hành kết nối liên thông giữa Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội và cơ quan thuế; đồng thời rà soát, đối soát, làm sạch dữ liệu để đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư.

Song song với đó, hạ tầng phục vụ chính quyền số cũng được quan tâm đầu tư. Tính đến ngày 6-5-2026, thành phố đã cơ bản hoàn thành bàn giao, lắp đặt thiết bị cho 126 xã, phường. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền số tại cơ sở, dù vẫn cần tiếp tục đánh giá mức độ khai thác, kết nối và sử dụng thực tế.

Về dịch vụ công, toàn thành phố hiện có 2.063 thủ tục hành chính. Trong đó, 661 thủ tục đã được ủy quyền theo 11 hình thức, góp phần tăng tính chủ động ở cơ sở, tái cấu trúc quy trình điện tử và giảm áp lực cho cấp trên. Việc phát hành văn bản toàn trình trên môi trường số cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm gắn với chuẩn hóa quy trình xử lý công việc và số hóa hồ sơ. Đến ngày 2-5-2026, đã có 92/126 xã, phường đạt tỷ lệ phát hành văn bản toàn trình trên 90%.

Tổ xung kích hỗ trợ chứng thực chữ ký tại nhà cho ông Tạ Lăng tại tổ 14 Dịch Vọng, phường Cầu Giấy. Ảnh: Thúy Hoa

Nâng chất lượng phục vụ ngay từ cơ sở

Tại cơ sở, CCHC đang được triển khai theo hướng gần dân, sát dân và lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo. Nhiều địa phương đã chủ động đổi mới phương thức điều hành, siết chặt kỷ cương công vụ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Tại phường Cầu Giấy, công tác CCHC được triển khai đồng bộ với mục tiêu xây dựng nền hành chính phục vụ. Đảng ủy, UBND phường tập trung chỉ đạo rà soát, đơn giản hóa quy trình, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.

Nhờ đó, tình trạng giải quyết hồ sơ chậm muộn từng bước được khắc phục. Từ đầu năm 2026 đến nay, UBND phường Cầu Giấy đã giải quyết trên 10.000 hồ sơ thủ tục hành chính thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Toàn bộ hồ sơ đều được xử lý đúng quy trình, tỷ lệ trả kết quả đúng hạn và trước hạn đạt mức tuyệt đối.

Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, không dừng lại ở việc phục vụ tại trụ sở, địa phương còn chủ động hỗ trợ những trường hợp khó khăn ngay tại nơi cư trú. Theo đó, phường đã phối hợp với Chi nhánh số 2, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội thành lập “3 Tổ xung kích” lưu động. Các tổ công tác có nhiệm vụ hỗ trợ chứng thực chữ ký tại nhà cho những trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc các chế độ an sinh đối với người cao tuổi, người có công gặp khó khăn trong đi lại. Ngay sau khi thành lập, các tổ xung kích đã trực tiếp xuống từng địa bàn dân cư, mang theo biểu mẫu, sổ sách để hỗ trợ công dân hoàn thiện thủ tục theo quy định.

Tại phường Ô Chợ Dừa, CCHC cũng được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm sau sắp xếp đơn vị hành chính. Phường đã quán triệt phương châm “6 rõ” trong chỉ đạo, điều hành gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ thẩm quyền; đồng thời duy trì giao ban, hội nghị chuyên đề để tháo gỡ khó khăn từ cơ sở.

Điểm đáng chú ý là CCHC tại Ô Chợ Dừa không chỉ dừng ở việc rút gọn thủ tục hay đẩy nhanh xử lý hồ sơ mà được triển khai đồng bộ từ rà soát, đơn giản hóa thủ tục, công khai quy trình, phí và lệ phí đến tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng kỹ năng số cho cán bộ và hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công.

Bà Nguyễn Thị Thu Phương, Phó Phòng Văn hóa - Xã hội phường Ô Chợ Dừa cho biết, địa phương xác định rõ định hướng trong CCHC là lấy người dân làm trung tâm phục vụ, lấy chuyển đổi số làm động lực và lấy đổi mới, sáng tạo làm phương thức thực hiện. Khi đã xác định đúng hướng, các giải pháp sẽ hỗ trợ lẫn nhau từ tiếp nhận, xử lý hồ sơ đến hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Chính sự đồng bộ đó tạo ra chuyển biến rõ nét trong hoạt động của chính quyền cơ sở.

Minh chứng, năm 2025, phường Ô Chợ Dừa tiếp nhận 6.975 hồ sơ, trong đó 6.680 hồ sơ được thực hiện trực tuyến, chiếm 95,77%. Tổng số hồ sơ đã giải quyết là 6.890, trên 99% hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn. Chỉ số CCHC đạt 94,8 điểm, dẫn đầu nhóm I.

Từ những chuyển biến trong công tác số hóa dữ liệu, tái cấu trúc quy trình đến các mô hình hỗ trợ người dân ngay tại cơ sở cho thấy CCHC ở Hà Nội đang được triển khai theo hướng thực chất, lấy hiệu quả phục vụ làm trung tâm. Khi các thủ tục ngày càng minh bạch hơn, quy trình xử lý được số hóa đồng bộ hơn và trách nhiệm công vụ được siết chặt hơn, người dân không chỉ được thụ hưởng dịch vụ hành chính thuận tiện hơn mà còn cảm nhận rõ sự thay đổi trong tư duy phục vụ của bộ máy chính quyền. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.