Đưa 'vốn xanh' về với nông thôn

Trực tiếp dẫn dắt chuyển đổi...

Nói đến tín dụng nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam, Agribank luôn là một trong những chủ thể trung tâm. Với mạng lưới rộng khắp, độ phủ sâu tới địa bàn nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, cùng kinh nghiệm lâu năm trong phục vụ hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp, Agribank có vị trí đặc biệt trong việc đưa dòng vốn đến khu vực tam nông.

Vai trò đó không chỉ thể hiện ở quy mô vốn, mà còn ở khả năng bám sát thực tiễn sản xuất. Nông nghiệp là lĩnh vực nhiều biến động, không thể đánh giá bằng hồ sơ tài chính hay tài sản bảo đảm. Một khoản vay nông nghiệp gắn với mùa vụ, đất đai, thời tiết, dịch bệnh, giá nông sản, đầu ra thị trường và uy tín của người vay trong cộng đồng. Sự hiện diện của Agribank tại cơ sở giúp ngân hàng này có khả năng hiểu rõ sự vận hành của khu vực tam nông.

Vốn xanh đang lan tỏa về các vùng nông thôn. Ảnh: Agribank

Điểm mới trong giai đoạn hiện nay là Agribank không chỉ giữ vai trò "ngân hàng của tam nông" theo nghĩa truyền thống, mà đang từng bước định vị vai trò trong tiến trình chuyển đổi xanh. Phó Tổng Giám đốc Agribank Phùng Thị Bình cho biết, Agribank xác định tín dụng xanh là chìa khóa để hiện thực hóa cam kết đồng hành với tam nông trong giai đoạn mới; ngân hàng không chỉ cung ứng vốn mà còn định vị vai trò là đơn vị dẫn dắt dòng vốn phục vụ chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp.

Nếu trước đây vốn tín dụng chủ yếu giúp người dân duy trì sản xuất thì trong giai đoạn mới, vốn phải góp phần thay đổi cách sản xuất. Khi dòng vốn đi vào các dự án nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao, lúa phát thải thấp, năng lượng tái tạo, lâm nghiệp bền vững, chuỗi giá trị xanh... khoản vay không còn đơn thuần là vốn cho một vụ mùa, mà là vốn cho chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và phát triển bền vững.

Tại Hội thảo "Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh" do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức ngày 24/4, ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Agribank cho rằng, trong dòng chảy của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, tài chính toàn diện không còn là một lựa chọn mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để xây dựng nền kinh tế công bằng và bền vững. Cách tiếp cận này phù hợp với vai trò của Agribank ở khu vực nông thôn: không chỉ cung ứng vốn, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ.

Và định hình cách làm mới

Trong quá trình chuyển đổi xanh, điều quan trọng không chỉ là có vốn, mà là vốn phải gắn với những mô hình cụ thể. Agribank đã triển khai nhiều chương trình lớn như cho vay nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch; tài trợ các dự án thuộc lĩnh vực xanh; tín dụng ưu đãi cho sản phẩm OCOP; và cho vay thực hiện Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long. Những chương trình này cho thấy Agribank không chỉ nhìn tín dụng xanh như một sản phẩm tài chính, mà là một hướng tổ chức dòng vốn phục vụ chuyển đổi mô hình sản xuất.

Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long là ví dụ rõ nét cho thấy tín dụng có thể gắn trực tiếp với mục tiêu tổ chức lại sản xuất. Khi vốn đi vào giống, quy trình canh tác, cơ giới hóa, chế biến, tiêu thụ, truy xuất nguồn gốc và liên kết thị trường, tín dụng đã vượt ra khỏi vai trò tài trợ sản xuất thông thường, trở thành công cụ định hình cách làm mới cho một ngành hàng chiến lược.

Từ vùng cam Hà Tĩnh đến cánh đồng lúa phát thải thấp ở đồng bằng sông Cửu Long, các mô hình vốn xanh của Agribank cho thấy, tín dụng chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi đi cùng thay đổi nhận thức và cách tổ chức sản xuất. Nếu vốn đi cùng kỹ thuật, dữ liệu, hợp tác xã, doanh nghiệp bao tiêu, bảo hiểm và tiêu chuẩn xanh, khả năng tạo giá trị sẽ cao hơn nhiều so với sản xuất manh mún, thiếu liên kết, thiếu tiêu chuẩn.

Như vậy, để dòng vốn xanh mở rộng mạnh hơn, Agribank cần một hệ sinh thái chính sách đồng bộ hơn. Trước hết là tiêu chí phân loại xanh trong nông nghiệp để ngân hàng có căn cứ nhận diện, giám sát khoản vay. Tiếp đó là dữ liệu về vùng trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp, sản lượng, tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, hợp đồng bao tiêu, bảo hiểm và lịch sử tín dụng, giúp ngân hàng cho vay dựa trên dòng tiền và chuỗi giá trị, thay vì phụ thuộc quá lớn vào tài sản thế chấp. Cùng với đó, cần có cơ chế chia sẻ rủi ro và liên kết chuỗi thông qua bảo hiểm để bảo toàn nguồn vốn cho các bên tham gia.

Nói tóm lại, hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh, suy cho cùng, không chỉ là mở thêm một kênh vốn cho nông nghiệp. Đó là cách định hình tương lai của nông thôn Việt Nam: một nền nông nghiệp thông minh hơn, xanh hơn, có giá trị cao hơn và đủ sức cạnh tranh trong một thế giới đang thay đổi rất nhanh. Trong quá trình ấy, Agribank không chỉ là ngân hàng của tam nông, mà còn là lực lượng dẫn dắt quá trình chuyển đổi xanh ở khu vực nông thôn - lực lượng quan trọng đưa nông nghiệp Việt Nam bước vào quỹ đạo phát triển bền vững.