Đẩy mạnh truyền thông về năng lượng nguyên tử

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Quyết định số 119/QĐ-TTg ngày 16/01/2026, phê duyệt Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035”.

Mục tiêu chung của Đề án là đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức và hiểu biết của xã hội về vai trò, lợi ích, hiệu quả và đóng góp của năng lượng nguyên tử, đặc biệt là điện hạt nhân đối với phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó, góp phần tạo sự ủng hộ, đồng thuận của các cấp, các ngành và nhân dân, thúc đẩy văn hóa an toàn, văn hóa an ninh, bảo đảm triển khai thành công các chương trình, dự án phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Theo lộ trình, đến năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, tỉnh Khánh Hòa, tỉnh Đồng Nai, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tập đoàn Công nghiệp -Năng lượng Quốc gia Việt Nam sẽ xây dựng chuyên mục về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trên Cổng thông tin điện tử chính thức; các bộ, ngành, địa phương khác thường xuyên cập nhật thông tin liên quan trên các nền tảng thông tin của mình.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2027, khoảng 60% cán bộ lãnh đạo, quản lý, công chức, viên chức của các bộ, ngành, địa phương liên quan được trang bị kiến thức cơ bản về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân; đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác thông tin, tuyên truyền, phóng viên, biên tập viên theo dõi lĩnh vực này.

Cùng với đó, tổ chức phổ biến kiến thức cho người dân tại các khu vực có dự án điện hạt nhân, lò phản ứng nghiên cứu và cơ sở ứng dụng năng lượng nguyên tử; phấn đấu đến năm 2027, khoảng 50% người dân tại các địa bàn này được cung cấp thông tin cơ bản về vai trò, lợi ích của năng lượng nguyên tử, các quy định về an toàn, an ninh hạt nhân và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.

Trong lĩnh vực giáo dục, đến năm 2027, khoảng 70% học sinh trung học, sinh viên tại hai tỉnh Khánh Hòa và Đồng Nai được phổ biến kiến thức ngoại khóa về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân thông qua các chương trình giáo dục, truyền thông phù hợp.

Đề án cũng yêu cầu tổ chức các cuộc điều tra, khảo sát định kỳ hằng năm và đột xuất, với quy mô phù hợp, bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến, trong đó có một cuộc khảo sát quy mô lớn tại các đô thị lớn và địa phương có công trình, dự án trọng điểm, nhằm đánh giá mức độ nhận thức và sự ủng hộ của người dân đối với phát triển năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân.

Hằng năm, phấn đấu tăng trung bình 10% số lượng tin, bài, thời lượng phát sóng và lượt truy cập thông tin về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trên các kênh thông tin đại chúng của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và các cơ quan báo chí trung ương, địa phương liên quan.

Đến năm 2028, Đề án sẽ đưa vào sử dụng thử nghiệm phần mềm kho dữ liệu nguồn và kênh hỏi - đáp về năng lượng nguyên tử, điện hạt nhân, có ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền.

Theo mục tiêu đến năm 2035, ít nhất 80% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và ít nhất 30% cán bộ của các bộ, ngành liên quan được tiếp cận thông tin về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân. Đối với cộng đồng dân cư tại khu vực có dự án, ít nhất 70% người dân được cung cấp kiến thức cơ bản về vai trò, lợi ích, an toàn, an ninh và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân. Trong lĩnh vực giáo dục, khoảng 90% học sinh, sinh viên tại Khánh Hòa và Đồng Nai được phổ biến kiến thức ngoại khóa liên quan.

Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì Đề án, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai; hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện; xây dựng kế hoạch truyền thông, ứng phó khủng hoảng truyền thông, giám sát thông tin sai lệch, tin giả và phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương triển khai các nhiệm vụ tuyên truyền về phát triển điện hạt nhân.

Kinh phí thực hiện Đề án được bảo đảm từ ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng các nguồn hợp pháp khác theo quy định. Quyết định số 119/QĐ-TTg có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.

Nguyệt Thương