Đẩy nhanh công trình dân sinh, đo hiệu quả từ thực tế

Mục tiêu giải ngân nhanh và hiệu quả

ĐB Trần Hoàng Ngân (TPHCM) cho biết, hiện cử tri rất mong đợi sớm có hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, các hạ tầng chiến lược giao thông năng lượng, dự án chống ngập, ô nhiễm môi trường thích ứng với biến đổi khí hậu, hạ tầng thông tin truyền thông, hạ tầng số văn hóa - y tế - giáo dục, để góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu dự phiên họp tại Hội trường Diên Hồng, chiều 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Theo ĐB Trần Hoàng Ngân, Quốc hội đã thông qua nghị quyết để chi cho đầu tư công giai đoạn 2026-2030 là 8,22 triệu tỷ đồng. Vì vậy, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) phải giúp giải ngân nhanh và hiệu quả các nguồn lực này.

Góp ý cụ thể, ĐB Trần Hoàng Ngân dẫn điểm b, khoản 4, Điều 8 dự thảo luật quy định, bội chi ngân sách Trung ương được bù đắp từ nguồn vốn vay ngoài nước từ các khoản vay của Chính phủ, các nước, các tổ chức quốc tế, phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế.

Theo ĐB, trái phiếu này khi được phát hành thường là trái phiếu ngoại tệ mạnh. Vì vậy, ĐB đề nghị bổ sung quy định theo hướng phát hành "ra thị trường quốc tế và thị trường tại các Trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam như TPHCM và Đà Nẵng".

ĐB Trần Hoàng Ngân (TPHCM) tham gia thảo luận tại hội trường, chiều 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Liên quan đề xuất thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư chương trình dự án đầu tư công (Điều 75 dự thảo) làm sao để giải ngân được nhanh hơn, ĐB Trần Hoàng Ngân đề nghị, thay vì “phải trao đổi với các cơ quan bộ, cơ quan khác ở Trung ương”, có thể nghiên cứu chuyển sang “hậu kiểm” để giải ngân thuận lợi hơn.

Góp ý vào dự thảo luật để xác lập rõ hơn cơ chế quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra và hạch toán hiệu quả đầu tư công, ĐB Trịnh Xuân An (TP Đồng Nai) đề nghị bổ sung yêu cầu dự toán của chương trình, nhiệm vụ phải xác định sản phẩm đầu ra chủ yếu, chất lượng, thời hạn hoàn thành và kinh phí tương ứng, phù hợp với tính chất khoản chi. Nguyên tắc này cần áp dụng cả chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, với lộ trình phù hợp.

ĐB Trịnh Xuân An (TP Đồng Nai). Ảnh: QUANG PHÚC

“Một công trình nghiệm thu đúng quy định nhưng ít người sử dụng, thiếu nhân lực hoặc thiếu kinh phí vận hành vẫn phải được xem xét về hiệu quả”, ĐB Trịnh Xuân An nhận định. ĐB đề xuất bổ sung trách nhiệm cung cấp dữ liệu, báo cáo kết quả của cơ quan tiếp nhận, vận hành công trình; xác định cơ quan chủ quản chịu trách nhiệm tổ chức đánh giá tác động tại khoản 3, Điều 84 của dự thảo luật.

Kiến nghị địa phương được tăng nguồn thu từ khai thác khoáng sản

ĐB Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) chỉ ra những bất cập lớn trong cơ chế phân chia nguồn thu từ hoạt động khai thác khoáng sản giữa Trung ương và địa phương. Theo ĐB, hiện nay trách nhiệm của địa phương lớn, nhưng nguồn thu được hưởng lại thấp, nhất là trong lĩnh vực khai thác khoáng sản.

Từ thực tiễn ở tỉnh Quảng Trị, ĐB Vũ cho biết, hiện tỉnh có 22 mỏ được quyền khai thác, tổng diện tích hơn 2.100ha, chủ yếu là đá vôi làm nguyên liệu xi măng và titan. Riêng 6 mỏ đá vôi ở các xã Tuyên Hóa, Lệ Ninh, Đồng Lê có công suất gần 8 triệu tấn mỗi năm. ĐB nêu, nhiều giấy phép kéo dài đến những năm 2040, 2050. Tác động đến hạ tầng, môi trường là lâu dài, nhưng nguồn lực giữ lại để đầu tư cho chính vùng khai thác còn rất hạn chế.

ĐB Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị). Ảnh: QUANG PHÚC

Với dẫn chứng trên, ĐB Nguyễn Khánh Vũ nêu quan điểm, dự thảo luật cần đi theo hướng ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương mỗi bên hưởng 50% tiền cấp quyền khai thác khoáng sản do cơ quan Trung ương cấp phép.

ĐB Võ Hoàng Ngân (TPHCM) đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định tại Điều 81 dự thảo luật đối với quy định “không phải quyết định chủ trương đầu tư với dự án nhóm C”. Theo ĐB, đề xuất như trong dự thảo là cần thiết để rút ngắn quá trình chuẩn bị đầu tư, tăng tính chủ động cho địa phương.

Theo ĐB, dự án nhóm C có quy mô không lớn, nhưng gắn với nhiều công trình, hạ tầng dân sinh thiết yếu. Trong bối cảnh hiện nay, đề xuất thẩm quyền quyết định đầu tư đã được phân cấp tới cấp xã, phường thì việc quy định của pháp luật không chỉ cần chặt chẽ, mà còn phải rõ ràng, để địa phương dễ thực hiện.

ĐB Võ Hoàng Ngân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM phát biểu tại hội trường, chiều 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Từ nhận định đó, ĐB Võ Hoàng Ngân quan tâm tới “cơ chế lấy ý kiến trước khi quyết định đầu tư” ở cấp xã, phường. Theo ĐB, mặc dù dự thảo luật nêu “dự án nhóm C không phải quyết định chủ trương đầu tư”, nhưng trước khi quyết định đầu tư vẫn phải có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền về sự cần thiết của dự án.

ĐB nêu vấn đề: “Việc có bước lấy ý kiến liệu có trở thành "bước chấp thuận mới" trước khi quyết định đầu tư hay không? Do đó, dự thảo cần quy định rõ giá trị pháp lý của ý kiến, trách nhiệm của cơ quan tham gia và người quyết định đầu tư, đồng thời ấn định thời hạn trả lời, nhất là đối với nội dung về nguồn vốn".

Giải trình, làm rõ thêm các nội dung mà ĐB quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong quá trình xây dựng dự thảo, đã quán triệt nguyên tắc mọi khoản chi, chương trình, dự án sử dụng tiền ngân sách Nhà nước đều phải được đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội.