ĐBQH: Cập nhật giá đất phải sát với thực tiễn, có giải pháp hạn chế biến động đột ngột

Sáng 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). 

Làm rõ nguyên tắc loại trừ các giao dịch bất thường 

Tham gia góp ý kiến về nguyên tắc định giá đất, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất ở Điều 75 và Điều 76, ĐBQH Nguyễn Duy Minh (đoàn Tp.Đà Nẵng) cho rằng, định giá đất là vấn đề rất quan trọng, tác động trực tiếp đến quyền lợi của người dân, chi phí đầu tư của doanh nghiệp và nguồn thu của ngân sách.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ sáng 22/10 (Ảnh: Hữu Thắng).

Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ yêu cầu kiểm chứng dữ liệu đầu vào, nguyên tắc loại trừ các giao dịch bất thường và trách nhiệm giải trình trong xác định giá đất. Đồng thời, công khai những căn cứ chủ yếu của phương án giá để người dân, doanh nghiệp có thể theo dõi và giám sát.

Đối với bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, cần có cơ chế đánh giá tác động khi mức giá biến động lớn, nhất là đối với nghĩa vụ tài chính của các hộ gia đình, cá nhân, chi phí bồi thường, tái định cư, việc triển khai các dự án đầu tư.

"Việc cập nhật giá đất phải sát với thực tiễn nhưng cũng cần phải có giải pháp để hạn chế những biến động đột ngột gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp", đại biểu Minh nói.

ĐBQH Nguyễn Duy Minh (Ảnh: Hữu Thắng).

Bên cạnh đó, đại biểu Minh cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế điều tiết hợp lý phần giá trị đất đai tăng thêm do quy hoạch và đầu tư hạ tầng của Nhà nước mang lại, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư; tránh để nguồn lực đầu tư công chỉ làm gia tăng lợi ích của một số chủ thể.

Giá đất trong bảng giá đất có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển từng thời kỳ

Tham gia góp ý kiến về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và xác định giá đất cho từng dự án, ĐBQH Phan Duy Anh (đoàn Tp.Đà Nẵng), cho rằng, khi không còn giá đất cụ thể, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất là căn cứ chủ yếu để thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Đại biểu đề nghị đưa vào Luật nguyên tắc giá đất trong bảng giá đất có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển từng thời kỳ, bảo đảm chi phí đầu vào hợp lý cho sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, khi không còn nguyên tắc độc lập, cần tách bạch cơ quan xây dựng và cơ quan thẩm định.

ĐBQH Phan Duy Anh (Ảnh: Hữu Thắng).

Cùng với đó, bổ sung vào căn cứ xác định hệ số điều chỉnh giá đất yếu tố biến động giá đất trên thị trường, cho phép điều chỉnh tăng, giảm kịp thời với trình tự rút gọn khi sửa đổi giữa kỳ; xác định rõ cơ quan quyết định tỉ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Cùng với đó, theo đại biểu, điều 72 cần xác định cơ quan tính giá đất cho từng dự án, trường hợp phải thẩm định, cơ quan thông báo số tiền phải nộp và thời hạn từng bước; Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định công thức hệ số theo quy hoạch, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh áp dụng cho từng dự án.

Đồng thời bổ sung quy định: bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ tính thu được quyết định đúng nguyên tắc, trình tự là căn cứ pháp lý xác định nghĩa vụ tài chính; phần chênh lệch so với giá giao dịch trên thị trường không bị xác định là thất thoát ngân sách Nhà nước, trừ trường hợp vi phạm trình tự hoặc vụ lợi. "Đây là cơ sở để cán bộ thực thi không e ngại trách nhiệm", đại biểu nói.

Tham gia góp ý kiến liên quan đến Điều 18 về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về đất đai, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn Tp.Quảng Ninh) cho biết trong khoản 1 của Điều 18 về thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai cũng như là cái khoản 6 của Điều 76 về việc giao việc quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Ảnh: Hữu Thắng).

Hiện nay, đã có những điều chỉnh và giao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh về việc quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

Thực tế, thời gian trước khi thực hiện Luật Đất đai (sửa đổi) đang hiện hành, trước đây đang giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định hệ số điều chỉnh giá đất và Hội đồng nhân dân chỉ quyết định về bảng giá đất.

Các địa phương đã có đề nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã có văn bản đề nghị về việc điều chỉnh giá đất giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Như vậy, vừa đảm bảo được tính linh hoạt, kịp thời, chủ động. Còn Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định về bảng giá đất sẽ phù hợp hơn.

Bởi, theo đại biểu, hệ số điều chỉnh giá đất là một công cụ để điều chỉnh mức giá theo biến động giá đất thực tế, điều kiện kinh tế - xã hội của từng vùng, từng khu vực, từng vị trí.

"Do đó, việc quyết định kịp thời, linh hoạt để đáp ứng yêu cầu quản lý của địa phương, giao UBND cấp tỉnh điều chỉnh giá đất trên cơ sở bảng giá do Hội đồng nhân dân quyết định sẽ đảm bảo tính chủ động, kịp thời trong thực hiện", đại biểu Hà nêu và lưu ý việc giao này vẫn phải đảm bảo yêu cầu công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Đại biểu đề xuất điều chỉnh theo hướng: Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định về bảng giá đất và Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ quyết định về hệ số điều chỉnh giá đất.