ĐBQH đoàn Nghệ An đề nghị siết trách nhiệm chủ đầu tư, bảo vệ người mua bất động sản

Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi). Ảnh: Quochoi.vn

Sáng 30/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của các Phó Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Gắn công khai thông tin với trách nhiệm kiểm chứng

Đại biểu Trần Đức Thuận - Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An cho rằng, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp luật nhằm khơi thông nguồn lực, nâng cao tính minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh.

Đồng thời, kiểm soát hiệu quả rủi ro, bảo đảm các giao dịch bất động sản được thực hiện trên cơ sở thông tin đáng tin cậy, trách nhiệm rõ ràng và cơ chế bảo vệ quyền lợi của từng cá thể.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh điều hành thảo luận. Ảnh: Viết Chung

Để góp phần hoàn thiện dự thảo luật, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị tập trung vào ba vấn đề. Thứ nhất, cần gắn công khai thông tin với trách nhiệm kiểm chứng và khả năng tra cứu của người dân.

Theo đại biểu, Điều 4 quy định trách nhiệm công khai thông tin của chủ đầu tư; các Điều 52, 53, 54 quy định việc xây dựng, quản lý, khai thác thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Đây là những quy định cần thiết.

Tuy nhiên, nếu thông tin chủ yếu do doanh nghiệp tự lập, tự cập nhật trong khi thiếu cơ chế đối chiếu thì người mua vẫn có nguy cơ tiếp cận thông tin không chính xác hoặc đã hết giá trị.

Do đó, đại biểu Thuận đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc kết nối, đối chiếu dữ liệu về đất đai, xây dựng, thế chấp, điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh. Đồng thời xác định thời hạn cập nhật khi tình trạng pháp lý của bất động sản đã thay đổi.

Đại biểu Trần Đức Thuận - Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An phát biểu thảo luận. Ảnh: Viết Chung

Cùng với đó, cần nghiên cứu quy định bảo đảm người dân được tra cứu miễn phí những thông tin pháp lý thiết yếu gắn với mã định danh bất động sản. Hệ thống thông tin phải giúp người mua nhận biết sản phẩm có đủ điều kiện giao dịch hay không, đang thế chấp hay đã bị hạn chế quyền gì. Đồng thời phân biệt rõ thông tin do doanh nghiệp tự kê khai với thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Thứ hai, cần bảo đảm quyền lựa chọn bảo lãnh của người mua nhà ở hình thành trong tương lai được thực hiện một cách thực chất. Khoản 3 Điều 20 cho phép bên mua, bên thuê mua lựa chọn việc có hoặc không có thông báo bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với mình.

Đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị bổ sung yêu cầu chủ đầu tư phải giải thích rõ phạm vi bảo lãnh, điều kiện yêu cầu thực hiện bảo lãnh và rủi ro khi không lựa chọn bảo lãnh. Việc từ chối bảo lãnh phải được thực hiện bằng xác nhận riêng, không gộp vào điều khoản mẫu khiến người mua khó nhận biết.

Đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Việt Anh

Đồng thời, cần làm rõ sự khác nhau giữa việc ngân hàng chấp thuận cấp bảo lãnh cho chủ đầu tư và nghĩa vụ đối với từng người mua đã được bảo lãnh có hiệu lực. Quy định phải giúp người dân biết chính xác mình được bảo vệ từ thời điểm nào, bằng tài liệu gì và yêu cầu ngân hàng thực hiện nghĩa vụ ra sao.

Thứ ba, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị quy định chặt chẽ việc người nước ngoài mua, thuê mua phần diện tích sàn công trình xây dựng, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Mặt khác, cần rà soát sự thống nhất giữa các nhóm đối tượng tại khoản 2, phần 3, phạm vi giao quy định chi tiết tại khoản 4, tránh bỏ sót đối tượng hoặc phát sinh cách hiểu khác nhau khi áp dụng.

Kiểm soát chặt giao dịch bất động sản với người nước ngoài

Cùng dự thảo luật này, đại biểu Lương Đình Hưng - Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An đánh giá dự thảo luật trình Quốc hội lần này có nhiều điểm tiến bộ, được chỉnh sửa toàn diện, giảm số lượng điều khoản, tập trung quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, ổn định lâu dài. Đồng thời giao Chính phủ quy định những nội dung cần điều chỉnh linh hoạt trong quá trình thực hiện.

Theo đại biểu, sau khi được Quốc hội thông qua, luật sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn, khơi thông nguồn lực đất đai nhờ phát triển thị trường bất động sản minh bạch, bền vững.

Đại biểu Lương Đình Hưng - Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An phát biểu thảo luận. Ảnh: Viết Chung

Đại biểu Lương Đình Hưng bày tỏ tán thành với quy định của dự thảo luật về việc mở rộng quyền của tổ chức, cá nhân nước ngoài trong sở hữu nhà ở, công trình xây dựng, mua, thuê, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng như tòa nhà văn phòng, thương mại, dịch vụ, cơ sở lưu trú.

Quy định này thể chế hóa quan điểm, đường lối đổi mới, góp phần thu hút dòng vốn nước ngoài chất lượng cao và khơi thông thanh khoản bất động sản thương mại trên thị trường hiện nay.

Tuy nhiên, việc cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài có quyền mua, thuê, thuê mua bất động sản của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản cần được xem xét, đánh giá toàn diện, chặt chẽ, cẩn trọng trên nhiều lĩnh vực quản lý của Nhà nước, đặc biệt là lĩnh vực bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Việt Anh

Đại biểu Lương Đình Hưng cũng đề nghị quy định trách nhiệm và các điều kiện tuân thủ của cả chủ thể Việt Nam và chủ thể nước ngoài nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giao dịch kinh doanh bất động sản, kể cả trong thời gian triển khai dự án của doanh nghiệp và thời gian quản lý, sử dụng về lâu dài.

Một nội dung khác được đại biểu Lương Đình Hưng đề nghị là quy định bắt buộc phải lấy ý kiến của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an khi thẩm định danh mục các dự án được phép giao dịch với chủ thể nước ngoài nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Cùng đó, cần bổ sung quy định về thẩm quyền xác định khu vực nhạy cảm với quốc phòng, an ninh theo danh mục của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.

Đại biểu Lương Đình Hưng cũng đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các điều khoản của luật có liên quan tới giao dịch kinh doanh bất động sản với chủ thể là tổ chức, cá nhân nước ngoài.