ĐBQH: Không chuyển phần khó từ cơ quan nhà nước sang người tham gia bảo hiểm xã hội

Chiều 29.9, tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, các đại biểu đã cho ý kiến vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi).

Không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới thực hiện quyền bảo hiểm xã hội

Góp ý vào việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, đại biểu Lý Thị Lan, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang cho rằng, khi chuyển từ khuyến khích tham gia sang nghĩa vụ tham gia bắt buộc, quy định của luật phải xác định được ai thuộc diện bắt buộc, từ thời điểm nào, căn cứ nhóm được xác định như thế nào.

Đại biểu nêu quan điểm, cần xác định ngay trong luật các tiêu chí có tính nguyên tắc để nhận diện đối tượng, làm căn cứ phát sinh nghĩa vụ tham gia.

Mức cụ thể, phương thức thu, nộp có thể giao cơ quan có thẩm quyền quy định, vừa đảm bảo linh hoạt, vừa đảm bảo người dân có thể biết trước được quyền và nghĩa vụ của mình.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành nội dung thảo luận

Liên quan đến sổ bảo hiểm xã hội điện tử, đại biểu Lý Thị Lan bày tỏ sự đồng tình với việc sử dụng sổ bảo hiểm xã hội điện tử, khai thác dữ liệu và cắt giảm hồ sơ.

Tuy nhiên, từ thực tiễn địa bàn miền núi, đại biểu cho rằng khi thiết kế thủ tục, dự thảo Luật phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định.

Vấn đề ở đây không chỉ là giữ hồ sơ giấy hay hạn chế chuyển đổi số, mà là không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội. Hồ sơ dự án cũng đang thiết kế theo hướng khai thác dữ liệu để giảm thành phần hồ sơ và duy trì nhiều phương thức tiếp cận.

Đại biểu đề nghị, khi quy định chi tiết các thủ tục tham gia giải quyết chế độ, phải đảm bảo cho người dân được lựa chọn phương thức phù hợp. Trường hợp chưa đủ điều kiện thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử thì vẫn có thể tiếp nhận trực tiếp hoặc được hỗ trợ tại cơ sở.

Đồng thời, dữ liệu cơ quan nhà nước đã có, đã khai thác được thì không yêu cầu người dân kê khai, nộp lại. Trường hợp hệ thống dữ liệu kết nối hoặc xác thực điện tử gặp sự cố, cần phải có phương án xử lý thay thế, không để chậm việc giải quyết quyền lợi của người dân.

"Theo tôi, chuyển đổi số trong bảo hiểm xã hội có ý nghĩa khi giảm thủ tục cho cả cơ quan quản lý và người dân, chứ không chỉ chuyển phần khó từ cơ quan nhà nước sang người tham gia", đại biểu bày tỏ.

Đại biểu Lý Thị Lan, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang phát biểu

Cùng quan điểm, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị tiếp tục duy trì phương thức phù hợp đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người không có tài khoản hoặc gặp khó khăn về công nghệ.

Ngoài ra, hệ thống điện tử cũng cần có chức năng thông báo trực tiếp cho người lao động khi doanh nghiệp chậm đóng, đóng thiếu, hoặc đăng ký không đúng mức tiền lương làm căn cứ để đóng, để người lao động kịp thời phản ánh với cơ quan bảo hiểm xã hội và tổ chức công đoàn.

Bên cạnh đó, dự thảo luật cần thiết kế cơ chế để quyền lợi của người lao động được bảo vệ ngay từ khi phát sinh vi phạm, tăng trách nhiệm cung cấp, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan bảo hiểm xã hội, cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức công đoàn.

Đồng thời, quy định rõ hơn thẩm quyền đại diện kiến nghị xử lý và khởi kiện của công đoàn, qua đó tổ chức công đoàn mới có đủ thông tin và công cụ pháp lý để bảo vệ kịp thời, thực chất quyền lợi bảo hiểm xã hội của người lao động.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu

Phải chứng minh được mức độ an toàn và trách nhiệm quản trị rủi ro khi ngân hàng nhận tiền gửi quỹ bảo hiểm xã hội

Liên quan đến đề xuất mở rộng mạng lưới ngân hàng nhận tiền gửi quỹ bảo hiểm xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho rằng quỹ bảo hiểm xã hội là nguồn tích lũy từ đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động.

Vì vậy, khi mở rộng nơi tiền gửi thì yêu cầu đầu tiên là phải chứng minh được mức độ an toàn và trách nhiệm quản trị rủi ro.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo phải làm rõ trong luật các nguyên tắc tối thiểu như giới hạn tỉ lệ tiền gửi tại từng ngân hàng và từng nhóm ngân hàng; thẩm quyền quyết định trách nhiệm giải trình và công khai kết quả đầu tư, đồng thời cần cung cấp cho các đại biểu Quốc hội và Quốc hội phương án so sánh bằng số liệu giữa việc giữ quy định hiện hành và việc mở rộng.

Về việc không quy định trong Luật quyền kiểm tra và trách nhiệm phối hợp quản lý nhà nước của cơ quan bảo hiểm xã hội, đại biểu đề nghị giữ nguyên như luật hiện hành, đồng thời nêu quan điểm, nếu không có quy định về kiểm tra đủ mạnh giao cho bảo hiểm xã hội, người lao động sẽ bị ảnh hưởng trong quá trình hưởng bảo hiểm xã hội.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng phát biểu

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Văn hóa và Xã hội, nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu, giải trình rõ những nội dung không tiếp thu, rà soát tính thống nhất của hệ thống pháp luật và điều kiện bảo đảm thi hành.