ĐBQH Tạ Thị Yên: Cần tiêu chí rõ ràng để bảo vệ người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung

Đại biểu Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu, ĐBQH tỉnh phát biểu tại phiên thảo luận.

Tham gia thảo luận, đại biểu Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu, ĐBQH tỉnh bày tỏ thống nhất với sự cần thiết ban hành Nghị quyết và đánh giá đây là chính sách mới có ý nghĩa quan trọng, góp phần tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong thực tiễn, đồng thời tạo niềm tin pháp lý cho người thực thi công vụ, người quản lý doanh nghiệp và người trực tiếp nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, qua đó khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Cần quy định rõ tiêu chí áp dụng cơ chế đặc thù

Góp ý vào dự thảo Nghị quyết, đại biểu Tạ Thị Yên cho rằng cần làm rõ hơn tiêu chí xác định "vì lợi ích chung" vì đây là điều kiện trung tâm để áp dụng các chính sách đặc thù. Theo đại biểu, không chỉ xác định người thực hiện không có động cơ vụ lợi mà cần quy định cụ thể những căn cứ để chứng minh tại thời điểm ra quyết định, họ đã hành động vì lợi ích chung trên cơ sở tuân thủ thẩm quyền, quy trình, có căn cứ chuyên môn, kiểm soát xung đột lợi ích và quản trị rủi ro phù hợp. Việc cụ thể hóa các dấu hiệu này sẽ giúp người thực thi công vụ có cơ sở nhận diện rõ điều kiện được xem xét áp dụng chính sách, đồng thời tạo sự thống nhất trong quá trình thực hiện.

Đối với quy định về không truy cứu trách nhiệm hình sự, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ cách xác định điều kiện "đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội", nhất là đối với các chương trình, dự án được triển khai theo nhiều giai đoạn. Bên cạnh đó, cần quy định cụ thể phạm vi áp dụng điều kiện "đã khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và xử lý tội phạm". “Đề nghị làm rõ đây là điều kiện bắt buộc đối với mọi trường hợp hay chỉ áp dụng khi vụ việc có tình tiết liên quan đến đồng phạm hoặc hành vi phạm tội khác”, đại biểu Tạ Thị Yên nêu ý kiến. Theo đại biểu, việc quy định rõ sẽ tránh phát sinh cách hiểu khác nhau khi tổ chức thực hiện, bảo đảm chính sách được áp dụng đúng đối tượng, đúng điều kiện.

Bảo đảm thống nhất khi áp dụng các cơ chế miễn, loại trừ trách nhiệm

Đại biểu thể hiện sự thống nhất cao với cơ chế loại trừ trách nhiệm đối với trường hợp phát sinh rủi ro và thiệt hại trong quá trình ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại dự thảo Nghị quyết. Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu cho rằng đây là một trong những điểm mới có ý nghĩa nhất của dự thảo Nghị quyết. Tuy nhiên, việc chấp nhận rủi ro cần được đặt trong khuôn khổ kiểm soát phù hợp, nên bảo vệ những rủi ro đã được nhận diện, quản trị có trách nhiệm và phát sinh trong phạm vi hoạt động đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc cho phép. Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về trách nhiệm báo cáo, dừng, điều chỉnh hoặc áp dụng biện pháp hạn chế thiệt hại khi rủi ro được phát hiện, bảo đảm không che giấu thông tin hoặc tiếp tục thực hiện khi đã nhận diện rõ nguy cơ vượt quá giới hạn cho phép.

Đáng chú ý, đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ ranh giới và hệ quả pháp lý giữa các cơ chế không truy cứu trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm và miễn trách nhiệm; quy định cụ thể hơn về giai đoạn áp dụng, thẩm quyền quyết định, căn cứ xem xét và hệ quả pháp lý của từng cơ chế. “Việc làm rõ nội dung này sẽ giúp chính sách không chỉ đúng về chủ trương mà còn được áp dụng thống nhất giữa cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án và các cơ quan có liên quan”, đại biểu Tạ Thị Yên khẳng định.