Sau hơn hai năm triển khai, Đề án phát triển bền vững một triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã ghi nhận những kết quả tích cực. Không chỉ vượt tiến độ về diện tích, đề án đang từng bước tạo chuyển biến trong phương thức canh tác, tổ chức sản xuất và mở ra hướng nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam theo hướng xanh, bền vững.
Hơn 100 nông dân 2 xã Trần Văn Thời và Khánh Lâm được tập huấn ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Tỉnh Cà Mau đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất chạy theo năng suất sang kinh tế nông nghiệp "thuận thiên". Cách làm này không chỉ giảm chi phí, tăng lợi nhuận mà còn thúc đẩy tăng trưởng xanh bền vững.
Chiều 5/8, Đại học Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long) tổ chức Hội thảo khoa học 'Nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu'.
Sở NN&MT Cần Thơ phối hợp Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế, Hiệp hội ngành hàng Lúa gạo Việt Nam vừa tổ chức Hội thảo với chủ đề 'Nhân rộng mô hình vùng nguyên liệu sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp (CLC, PTT) theo Đề án 1 triệu ha tại TP Cần Thơ'. Hội thảo có sự tham gia của đại diện 4 hợp tác xã (HTX) cùng một số hộ nông dân đăng ký thực hiện mô hình thuộc Đề án.
Sau 2 năm thí điểm, các mô hình sản xuất của Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao phát thải thấp đã cho thấy hiệu quả, đủ điều kiện chuyển sang sản xuất đại trà, tạo vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu thị trường.
Ngày 4/8, tại Hợp tác xã Kiến Thành, xã Vị Thanh 1, Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ phối hợp Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) và Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam tổ chức Hội thảo 'Nhân rộng vùng nguyên liệu sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp theo Đề án 1 triệu ha lúa tại thành phố Cần Thơ năm 2026'.
Sáng 31/7, Hội Nông dân tỉnh tổ chức Hội thảo kết nối triển khai Dự án 'Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050'.
Sau hai năm triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, bức tranh nông nghiệp Cà Mau đã có những mảng màu tươi sáng với những kết quả nổi bật về năng suất và lợi nhuận. Tuy nhiên, để Đề án này vận hành trơn tru hơn, vẫn còn những 'nút thắt', đặc biệt là việc vận hành chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân còn nhiều vướng mắc cần được tháo gỡ kịp thời.
Ðề án 'Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030' được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ trong sản xuất, nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo và cải thiện thu nhập cho nông dân. Ðối với Cà Mau, đây không chỉ là cơ hội xây dựng nền nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn là động lực định hình ngành lúa gạo theo hướng hiện đại và bền vững.
Xã Định Mỹ (An Giang) thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao nhằm xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng hiện đại, giảm phát thải, tăng liên kết sản xuất và tiêu thụ.
Chiều 9/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử chủ trì hội nghị triển khai kế hoạch tham gia thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh Cà Mau.
Chiều 3-7, UBND xã Tam Nông (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức Hội nghị công bố Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long (viết tắt là Ban Chỉ đạo). Đây là địa phương đầu tiên của tỉnh Đồng Tháp thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án ở cấp xã.
Việc xã Tam Nông (Đồng Tháp) thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao góp phần tạo đầu mối điều phối ngay từ cơ sở, gắn kết chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân để đưa chủ trương lớn của Chính phủ đi vào từng cánh đồng. Đây được kỳ vọng sẽ là mô hình góp phần hiện thực hóa Đề án theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững.
Lần đầu tiên, sản lượng lúa 6 tháng đầu năm của An Giang vượt 5,3 triệu tấn, khẳng định hiệu quả chuyển đổi sang sản xuất chất lượng cao và phát triển bền vững.
Sáng 22-6, Đoàn học tập kinh nghiệm về mô hình Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp hoạt động hiệu quả của Sở Nông nghiệp và Môi trường do Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Ngô Thanh Hùng làm Trưởng đoàn đến tham quan, học tập kinh nghiệm mô hình sản xuất gạo tại HTX Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi (ấp Mỹ Đông 5, xã Mỹ Quí). Cùng đi có đại diện 15 Hợp tác xã nông nghiệp trong tỉnh.
Theo Văn bản hợp nhất số 59/VBHN-BNNMT năm 2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về đất trồng lúa thì ngân sách nhà nước hỗ trợ 1,5 triệu đồng/ha/năm đối với đất chuyên trồng lúa, 750.000 đồng/ha/năm đối với đất trồng lúa còn lại và hỗ trợ thêm 1,5 triệu đồng/ha/năm đối với đất chuyên trồng lúa thuộc vùng quy hoạch năng suất, chất lượng cao.
Trong bối cảnh kinh tế xanh mở ra những yêu cầu mới đối với sản xuất nông nghiệp, Đồng Tháp đang đẩy mạnh triển khai các giải pháp kiểm soát phát thải. Từ sản xuất lúa chất lượng cao đến phát triển vùng cây ăn trái chủ lực, địa phương từng bước xây dựng nền nông nghiệp phát thải thấp, thân thiện môi trường.
UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị thành lập ban chỉ đạo đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với với tăng trưởng xanh xã Khánh Bình.
Sáng 28-5, tại phường Cao Lãnh (tỉnh Đồng Tháp), Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp Công ty Bayer Việt Nam tổ chức Hội thảo 'Thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kiến thức thực hành sản xuất nông nghiệp, bền vững, hiệu quả hỗ trợ thực hiện đề án 1 triệu héc-ta lúa'.
TP. Cần Thơ là địa phương tại Đồng bằng sông Cửu Long tiên phong ứng dụng công cụ số ViRiCert để 'chấm điểm' quy trình canh tác lúa phát thải thấp, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu 'Gạo Việt xanh phát thải thấp' và cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Ngày 12-5, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NN-MT), Viện Nghiên cứu Lúa quốc tế và Sở NN-MT TP Cần Thơ tổ chức hội thảo chủ đề 'Kết nối chuỗi cung ứng phân bón trong canh tác lúa 1 triệu ha chất lượng cao, phát thải thấp'.
Định hướng đến năm 2030, An Giang phấn đấu hình thành 351.362 ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, gắn với tổ chức lại hệ thống sản xuất theo chuỗi giá trị.
Để Đề án không chỉ dừng lại ở những mô hình điểm mà thực sự lan tỏa, vận hành hiệu quả trên diện rộng, nhiều 'nút thắt' về thể chế, liên kết và nguồn vốn vẫn cần sớm được tháo gỡ.
Trong dòng chảy lịch sử nông nghiệp Việt Nam xác đinh 'Canh nông vi bản' (Làm ruộng 'nông nghiệp' là gốc rễ, là nền tảng), đang đứng trước thách thức biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, hiếm có giai đoạn nào mà sự chuyển mình lại diễn ra đồng thời trên nhiều tầng nấc như hiện nay ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Mô hình canh tác lúa giảm chi phí, giảm phát thải tại Hợp tác xã Tấn Đạt (Vĩnh Long) bước đầu cho hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao năng suất, hướng tới sản xuất bền vững.
Ngành nông nghiệp đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với định hướng phát triển vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp nhằm nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.
Sau 2 năm triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều tín hiệu tích cực đã được ghi nhận, đặc biệt về hiệu quả kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, bài toán liên kết tiêu thụ vẫn là nút thắt, đặt ra yêu cầu cấp thiết về tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị bền vững.
Sau hơn 2 năm triển khai, Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp không chỉ tạo ra những chuyển biến rõ nét trên đồng ruộng Đồng bằng sông Cửu Long, mà còn mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới cho ngành lúa gạo Việt Nam. Từ hiệu quả kinh tế đến giá trị môi trường, đề án đang từng bước hình thành nền tảng để hạt gạo Việt thoát khỏi 'bẫy giá rẻ', vươn lên phân khúc giá trị cao trên thị trường toàn cầu.
Trong khuôn khổ lộ trình thực hiện Đề án 'Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030' (gọi tắt Đề án 1 triệu ha lúa), ngày 26/3, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ đã tổ chức hội thảo tham vấn xác định vùng trồng và liên kết tiêu thụ lúa năm 2026.
Sự hình thành vùng chuyên canh quy mô lớn trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao đang mở ra dư địa phát triển tín dụng theo chuỗi giá trị, song những hạn chế về dữ liệu và cơ chế bảo đảm vẫn là rào cản cần sớm tháo gỡ.
Một số khu vực các ngân hàng đang chủ động 'đưa vốn ra đồng', kết nối trực tiếp với hợp tác xã (HTX) và nông hộ thúc đẩy cơ giới hóa, chuyển đổi sản xuất lúa chất lượng cao. Cách làm này giúp dòng vốn tín dụng đến nhanh hơn với người sản xuất và mở ra cơ hội phát triển các mô hình cho vay theo chuỗi giá trị nông nghiệp.
Sáng 17-3, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Chi nhánh khu vực 13 có buổi làm việc khảo sát, đánh giá thực hiện Chương trình cho vay Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long (gọi tắt là Đề án) tại 2 xã Trường Xuân và Đốc Binh Kiều.
Ngày 12/3, Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp quốc tế Australia (ACIAR), Đại học Queensland và Tập đoàn SunRice sẽ tiếp tục hợp tác nghiên cứu để tăng cường sản xuất lúa gạo thích ứng với khí hậu ở Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL).
Xử lý rơm rạ sau thu hoạch là khâu quan trọng để giảm phát thải và phát triển nông nghiệp tuần hoàn. Bên cạnh đó, năng lực tổ chức sản xuất của một số hợp tác xã và doanh nghiệp còn hạn chế; nguồn lực tài chính xanh và các cơ chế hỗ trợ cho các mô hình giảm phát thải cần tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
Sau hơn hai năm triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, diện tích thực hiện vượt gần gấp đôi mục tiêu giai đoạn đầu. Cùng với giảm phát thải và bảo vệ môi trường, những thay đổi trong tổ chức sản xuất và hình thành chuỗi giá trị lúa gạo đang mở ra hướng đi bền vững cho ngành hàng quan trọng này.