Để khách ở lâu hơn, quay lại nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn ở TP.HCM?

Du khách Australia khám phá khu ẩm thực Bến Nghé Street Food (TP.HCM) năm 2025. Ảnh: Linh Huỳnh.

Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist)

Tại hội thảo "Kinh tế cuối tuần - Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới cho TP.HCM sau hợp nhất" ngày 22/4, ông Võ Anh Tài, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist), cho rằng kinh tế cuối tuần cần được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược trong mô hình tăng trưởng mới của TP.HCM.

"Đây cũng được xem là 'khung thời gian vàng' để kích cầu tiêu dùng hiệu quả. Khi được tổ chức tốt, kinh tế cuối tuần có thể chuyển dịch hành vi từ đi về trong ngày sang ở lại dài hơn, từ đó gia tăng đáng kể chi tiêu", ông Tài nói.

Ba trục phát triển

Theo Phó Tổng Giám đốc Saigontourist, kinh tế cuối tuần tập hợp các hoạt động kinh tế - dịch vụ - trải nghiệm diễn ra chủ yếu vào cuối tuần, bao gồm du lịch, lưu trú, ẩm thực, mua sắm, giải trí, sự kiện và kinh tế ban đêm.

Điểm cốt lõi không nằm ở từng hoạt động riêng lẻ, mà được tổ chức thành một hệ sinh thái tiêu dùng liên hoàn, nhằm tối đa hóa thời gian lưu trú và mức chi tiêu của người dân và du khách. Hệ sinh thái này có thể vận hành quanh năm nếu được xây dựng với lịch sự kiện và chương trình ổn định.

Mô hình này cho phép tận dụng tối đa hạ tầng đô thị và hệ thống dịch vụ sẵn có, không đòi hỏi đầu tư mới quá lớn, nhưng vẫn thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế ban đêm và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Quan trọng hơn, kinh tế cuối tuần góp phần nâng cao sức hấp dẫn điểm đến, tạo lý do để du khách quay lại thông qua các sản phẩm đặc trưng và chuỗi sự kiện liên tục.

Ông Võ Anh Tài, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn. Ảnh: Saigontourist.

Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, ông Tài nhấn mạnh thành phố không chỉ cần thu hút khách mà còn phải giữ khách ở lại lâu hơn và khiến họ chi tiêu nhiều hơn. Kinh tế cuối tuần vì thế đóng vai trò "công cụ kép", vừa kích cầu tiêu dùng nội vùng, vừa thu hút dòng khách và dòng tiền từ bên ngoài.

Theo đề xuất của chuyên gia này, có thể hình dung cấu trúc phát triển theo 3 trục chiến lược.

Thứ nhất là lõi đô thị trung tâm TP.HCM, bao gồm khu vực hiện hữu và Thủ Thiêm, đóng vai trò trung tâm trải nghiệm cao cấp với các hoạt động văn hóa, ẩm thực, mua sắm, sự kiện và kinh tế ban đêm, dẫn dắt xu hướng tiêu dùng.

Thứ hai là hành lang phía Bắc và Đông Bắc kết nối Bình Dương, nơi có thể phát triển các tổ hợp thương mại, giải trí, MICE (hội thảo) và du lịch công nghiệp - mô hình đã thành công tại nhiều quốc gia phát triển.

Thứ ba là hành lang sinh thái - biển kết nối xuống Bà Rịa - Vũng Tàu và Cần Giờ, đóng vai trò không gian nghỉ dưỡng, du lịch biển và trải nghiệm thiên nhiên, giúp kéo dài thời gian lưu trú lên 2-3 ngày hoặc hơn.

"Nếu được kết nối hiệu quả, ba trục này sẽ hình thành một hệ sinh thái kinh tế cuối tuần hoàn chỉnh ở quy mô siêu đô thị vùng, điều mà không nhiều thành phố trong khu vực có được", ông nhấn mạnh.

Người dân và du khách khám phá TP.HCM. Ảnh: Quỳnh Danh, Duy Hiệu, Linh Huỳnh.

Lời giải

Để hiện thực hóa mô hình này, theo ông Tài, cần các giải pháp mang tính đột phá. Trước hết là quy hoạch "không gian kinh tế cuối tuần" ở cấp vùng, với định vị rõ ràng cho từng khu vực, tránh phát triển manh mún và cạnh tranh nội vùng.

Tiếp đó là phát triển các sản phẩm mang tính biểu tượng, những trải nghiệm đặc trưng có khả năng thu hút và giữ chân du khách, như du lịch đường sông kết hợp ẩm thực và nghệ thuật, lễ hội ánh sáng quy mô lớn, hay các tổ hợp giải trí tích hợp.

"Không có sản phẩm biểu tượng, sẽ không có điểm đến mạnh", ông nhấn mạnh.

Kinh tế ban đêm cũng cần được thúc đẩy bằng cơ chế thí điểm linh hoạt, một "sandbox chính sách" cho phép mở rộng giờ hoạt động và thử nghiệm các mô hình dịch vụ mới.

Song song, xây dựng lịch sự kiện cuối tuần mang tính hệ thống ở quy mô thành phố và toàn vùng, công bố trước và duy trì ổn định quanh năm. Đây không chỉ là công cụ kích cầu, mà còn là nền tảng để vừa thúc đẩy tiêu dùng nội vùng, vừa thu hút dòng khách ngoại vùng một cách bền vững.

TP.HCM sau sáp nhập sở hữu đa dạng tài nguyên để phát triển du lịch. Ảnh: Quỳnh Danh, Linh Huỳnh.

Ngoài ra, cần thiết kế và triển khai các chương trình kích cầu du lịch cuối tuần nội vùng TP.HCM theo hướng dài hạn. Các chương trình này cần được xây dựng theo chuỗi sản phẩm liên hoàn giữa trung tâm đô thị - công nghiệp - nghỉ dưỡng biển, có sự tham gia đồng bộ của doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, vận chuyển và điểm đến.

Quan trọng hơn, phải có cơ chế ưu đãi đủ hấp dẫn, gắn với trải nghiệm trọn gói và được truyền thông nhất quán, nhằm hình thành thói quen "du lịch cuối tuần" ngay trong chính thị trường nội vùng rộng lớn.

Ngoài ra, xây dựng nền tảng số tích hợp như một "super app" cũng được xem là cần thiết, giúp du khách lên kế hoạch, đặt dịch vụ, di chuyển, thanh toán và cá nhân hóa trải nghiệm theo thời gian thực. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn giúp thành phố quản lý và tối ưu dòng khách.

Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng kết nối chuyên biệt, bao gồm giao thông liên vùng nhanh, tuyến du lịch đường thủy và dịch vụ vận chuyển đêm, nhằm mở rộng không gian tiêu dùng.

Các tổ hợp trải nghiệm quy mô lớn theo mô hình "integrated resort" (khu nghỉ dưỡng phức hợp) hoặc "lifestyle complex" (lối sống phức hợp) cũng cần được hình thành để tích hợp lưu trú, mua sắm, giải trí và sự kiện. Đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả tại Dubai và nhiều trung tâm du lịch lớn.

Toàn cảnh TP.HCM về đêm. Ảnh: Linh Huỳnh.

Cuối cùng, yếu tố quyết định nằm ở cơ chế và vai trò dẫn dắt. Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, thiết kế chính sách và điều phối, trong khi doanh nghiệp đảm nhận đầu tư, vận hành và sáng tạo sản phẩm.

Đại diện Saigontourist cho biết doanh nghiệp sẵn sàng tham gia sâu hơn vào quá trình này, không chỉ cung cấp dịch vụ mà còn cùng thành phố xây dựng hệ sinh thái, phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng trải nghiệm.

"Nếu được triển khai đúng hướng, kinh tế cuối tuần sẽ không chỉ là động lực tăng trưởng mới, mà còn là công cụ tái định vị TP.HCM mở rộng như một siêu đô thị trải nghiệm hàng đầu khu vực. Đây sẽ là nơi du khách luôn có lý do để ở lại lâu hơn, quay lại nhiều lần hơn và chi tiêu nhiều hơn", ông Tài nói.