Để miễn phí không lãng phí

Sách giáo khoa được ngân sách đầu tư không phải tài sản dùng một lần. Nếu bị viết, vẽ, xé rách, làm mất hoặc cuối năm thu hồi trong tình trạng không thể tiếp tục sử dụng được thì khoản đầu tư cho sách sẽ nhanh chóng mất đi giá trị. Khi ấy, cái gọi là miễn phí lại có thể tạo ra nghịch lý: Giảm chi phí trước mắt nhưng làm tăng lãng phí về lâu dài.

Ảnh minh họa: VGP

Vì vậy, các trường học cần có quy định mượn-trả rõ ràng, xác định trách nhiệm đối với từng bộ sách; phân biệt hao mòn trong quá trình sử dụng với hư hỏng, mất mát do lỗi chủ quan. Việc kiểm kê, phân loại, sửa chữa và bổ sung phải được thực hiện định kỳ. Mã vạch, mã QR có thể được sử dụng để quản lý số lượng, tình trạng và lịch sử luân chuyển của sách. Các khoản chi cho bảo quản, sửa chữa, thay thế cũng cần được công khai, minh bạch.

Quan trọng hơn, cần giáo dục để học sinh hiểu rằng giữ gìn một cuốn sách giáo khoa hôm nay là trao cơ hội học tập tiết kiệm cho bạn bè ngày mai. Khi ý thức trách nhiệm được hình thành, việc bảo quản sách sẽ không còn là nghĩa vụ đối phó mà trở thành thói quen đẹp. Từ việc giữ gìn sách hôm nay, về lâu dài còn giúp các em hình thành ý thức tiết kiệm, biết trân trọng và bảo quản tài sản chung.

Một chính sách hiệu quả không phải là số lượng bộ sách phát ra mà ở bao nhiêu vòng đời sử dụng. Một cuốn sách được giữ gìn là minh chứng của văn hóa, là bài học về trách nhiệm công dân. Bảo vệ từng cuốn sách chính là gìn giữ ngân sách quốc gia và gìn giữ nền giáo dục bền vững.