Để nông sản Thủ đô vươn xa bằng thương hiệu

Trước yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, nông sản Thủ đô đang đứng trước bước ngoặt chuyển dịch từ sản xuất manh mún sang chuẩn hóa chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu bài bản. Định danh thương hiệu không chỉ tháo gỡ bài toán tiêu thụ, tạo niềm tin bền vững tại kênh bán lẻ hiện đại, mà thực tiễn chứng minh: Thương hiệu không đến từ khẩu hiệu hay bao bì bắt mắt, mà phải khởi nguồn từ chất lượng thực chất ngay tại gốc ruộng, chuồng trại.

Sản phẩm ổi lê Di Trạch đạt chuẩn OCOP 4 sao, khẳng định thương hiệu và giữ vững đầu ra tại các hệ thống siêu thị.

Điển hình như Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Bái Thượng (xã Nội Bài), gần 2,8ha rau màu tại đây được kiểm soát nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn kỹ thuật, kiên quyết nói không với chất kích thích tăng trưởng. Giám đốc HTX Hoàng Văn Mót khẳng định chất lượng là yếu tố sống còn. Nhờ đó, mỗi ngày đơn vị cung ứng 300kg rau sạch cho hệ thống siêu thị, mang lại thu nhập bình quân 12-15 triệu đồng/tháng cho mỗi xã viên.

Bên cạnh rau an toàn, nhiều cây ăn quả đặc sản của Thủ đô cũng khẳng định sức sống mạnh mẽ khi thương hiệu gắn chặt với chất lượng và câu chuyện bản địa. Mô hình ổi lê Di Trạch (xã Hoài Đức) đạt chuẩn OCOP 4 sao là ví dụ tiêu biểu. Ông Nguyễn Hữu Quang, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Di Trạch cho biết, bà con kiên trì dùng phân bón hữu cơ và bọc quả từ sớm để giữ độ giòn ngọt tự nhiên, cách ly sâu bệnh. Mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường khoảng 1.000 tấn ổi qua hệ thống siêu thị tại Hà Nội và các tỉnh lân cận. Giá bán tại vườn duy trì ổn định 20.000 đồng/kg, mang lại sinh kế bền vững cho hàng trăm hộ dân.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện phát triển hơn 100 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận cho nông, lâm, thủy sản, giúp nông sản từng bước khẳng định vị thế vững chắc.

Gỡ "điểm nghẽn" quản trị để mở rộng thị phần

Dù đạt kết quả tích cực, công tác xây dựng thương hiệu nông sản Hà Nội vẫn đối mặt với những lực cản cố hữu. Tại nhiều nơi, nhận thức về thương hiệu vẫn dừng ở mức hình thức; việc xây dựng thương hiệu mới xong khâu thủ tục pháp lý để đăng ký bảo hộ tên gọi hoặc nhận chứng nhận nhãn hiệu tập thể. Những khâu mang tính sống còn như quản trị thương hiệu, kiểm soát chất lượng đồng nhất giữa các mùa vụ, thiết kế bao bì và xúc tiến thương mại dài hạn lại chưa được đầu tư tương xứng. Hệ quả là không ít nông sản giàu tiềm năng vẫn lúng túng khi tiếp cận chuỗi phân phối lớn, thậm chí rơi vào cảnh "được mùa mất giá" do chất lượng trồi sụt thất thường.

Nông sản Hà Nội chuẩn hóa chuỗi giá trị, lấy chất lượng thực chất làm thước đo uy tín trên thị trường.

Phân tích về nút thắt này, TS Nguyễn Đình Bích, chuyên gia kinh tế nông nghiệp nhấn mạnh: Thương hiệu nông sản là tài sản vô hình được tích lũy từ niềm tin của thị trường qua từng chuyến hàng, gắn liền với giá trị văn hóa của vùng đất sản xuất. Thương hiệu không thể tồn tại nếu tách rời chất lượng thực chất. Chỉ cần một vài hộ buông lỏng kiểm soát, vi phạm an toàn thực phẩm là có thể xóa bỏ uy tín cả vùng chuyên canh đã mất nhiều năm gầy dựng. Do đó, Hà Nội cần một chiến lược thương hiệu dài hạn với liên kết chặt chẽ: Cơ quan quản lý định hướng quy hoạch và giám sát; doanh nghiệp dẫn dắt thị trường; hợp tác xã tổ chức sản xuất bài bản; và người nông dân chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng ngay từ đồng ruộng.

Về giải pháp thời gian tới, ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, ngành tiếp tục hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận gắn với Chương trình OCOP theo chiều sâu; hướng dẫn các đơn vị hoàn thiện hồ sơ mã số vùng trồng, quy trình canh tác an toàn và thiết lập vùng nguyên liệu ổn định. Cùng với việc xúc tiến thương mại trên các sàn thương mại điện tử và hệ thống bán lẻ hiện đại, công tác thanh tra, hậu kiểm chất lượng sẽ được siết chặt để xử lý nghiêm vi phạm, chấm dứt tình trạng "mạnh ai nấy làm".

Việc số hóa toàn diện dữ liệu vùng sản xuất và thông tin truy xuất nguồn gốc chính là chìa khóa minh bạch hóa chuỗi giá trị. Đây sẽ là bệ đỡ vững chắc để nông sản Thủ đô không chỉ củng cố niềm tin trong nước mà còn tự tin nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.