Đề thi Ngữ văn lớp 10 Hà Nội, 'không khó', gợi ý giải đề

Đúng 10 giờ sáng nay (30/5), thí sinh hoàn thành bài thi Ngữ văn, kết thúc môn thi đầu tiên trong Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT của Hà Nội.

Đề Ngữ văn "không khó"

Cho rằng đề khá "khoai" và bất ngờ vì đề ra vào đoạn trích thơ, Vũ Thành Long, học sinh Trường THCS - THPT Marie Curie dự đoán mình sẽ đạt mức điểm 7,75, thấp hơn kỳ vọng.

Trong khi đó, Đỗ Xuân Quang, học sinh Trường THCS - THPT Lương Thế Vinh nhận định đề Văn "vừa sức", không gây khó cho học sinh. Em kỳ vọng đạt điểm 8.

Nguyễn Lê Khánh Phương, học sinh Trường THCS Trần Đăng Ninh cho biết, em và các bạn dự đoán năm nay đề sẽ ra phần truyện vì năm ngoái đã phân tích thơ. Do đó, khi cầm đề, Phương khá bất ngờ ở những phút đầu nhưng đã học kỹ tất cả nội dung nên vẫn hoàn thành tốt bài thi.

Theo nữ sinh, đề thi không khó, tất cả các bạn từ trường top nội đô đến trường ngoại thành đều có thể làm được nhưng viết thế nào để đạt điểm cao là không dễ.

Chung nhận định, kết thúc môn Ngữ văn, nhiều thí sinh đánh giá, đề thi không khó. Các em rời điểm thi để chiều nay tiếp tục dự môn thi Ngoại ngữ.

Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, nguyên tắc của đề thi là vừa sức, phân hóa và phục vụ tốt cho mục tiêu tuyển sinh vào lớp 10 THPT.

Đề thi vào lớp 10 THPT năm nay gồm các câu hỏi phù hợp với yêu cầu cần đạt của môn học và mục tiêu cấp THCS thuộc chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu nằm trong chương trình lớp 9.

Thí sinh dự thi môn Ngữ văn sáng nay tại điểm thi THPT Kim Liên (ảnh: Duy Phạm)

Trước đó, Sở GD&ĐT Hà Nội công bố, đề thi môn Ngữ văn theo hình thức tự luận, gồm 2 phần: Đọc hiểu và Viết, với thời gian làm bài 120 phút.

Trong đó, phần Đọc hiểu chiếm 4 điểm, phần Viết 6 điểm. Định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là nhằm phát triển năng lực, tăng cường tính thực tiễn và khả năng vận dụng của học sinh nên đề thi sẽ không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa.

Dưới đây là cập nhật đề thi và gợi ý giải đề môn Ngữ văn.

Đề thi

Đề thi Ngữ văn

Học sinh rời điểm thi

GỢI Ý GIẢI ĐỀ

Đề thi khiến học sinh phải trăn trở

Theo Cô Hương Giang, giáo viên Ngữ văn trường THCS Archimedes và Trung tâm Tuyensinh247.com nhận xét, toàn bộ đề thi không lấy ngữ liệu trong sách mà là các ngữ liệu ở ngoài SGK.

"Đề thi vừa sức, không quá khó, gần gũi nhưng vẫn có tính cập nhật, thời sự cao. Các câu hỏi phù hợp, cho phép học sinh được bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân. Sự phân hóa đề thi sẽ chủ yếu nằm trong phần viết đoạn văn, bài văn, đảm bảo chuẩn đầu ra của Chương trình GDPT 2018 nhằm chống lối học vẹt, học tủ", cô Giang nhận định.

Việc đưa vào ngữ liệu ngoài sách giáo khoa với bài thơ "Trăng trong rừng và những đứa trẻ" của Thanh Thảo đã đánh giá chính xác tư duy thẩm mỹ và năng lực tiếp nhận tự thân của học sinh trước một văn bản giàu tính nghệ thuật.

Đáng chú ý, phần nghị luận xã hội về thực trạng "người trẻ mất kết nối với cuộc sống xung quanh" là một vấn đề vô cùng gần gũi nhưng đầy tính thời sự trong bối cảnh hiện đại.

Câu hỏi không chỉ chạm vào tâm lý lứa tuổi mà còn là mảnh đất mở để học sinh rèn luyện tư duy phản biện, khả năng lập luận và bày tỏ chính kiến một cách thuyết phục. Qua đó, đề thi đã định hình một lối tư duy độc lập: "Học văn không phải để học thuộc lòng, mà là để thấu hiểu và kiến tạo những giá trị kết nối tích cực cho cuộc đời".

Cô Hương Giang nhận định điểm đặc biệt của đề thi năm nay tuy trích tác phẩm ngoài sách giáo khoa nhưng ngữ liệu thơ được lựa chọn không hề xa lạ, chạm đến vẻ đẹp hồn nhiên của tuổi thơ và sợi dây gắn kết thiêng liêng giữa con người với thiên nhiên. Hình ảnh những đứa trẻ trong bài thơ tuy có sự khác biệt về không gian, điều kiện sống nhưng đều gặp nhau ở thế giới tâm hồn thuần khiết.

Hệ thống câu hỏi có tính phân hóa rõ rệt. Ở các câu hỏi nhận biết, thí sinh dễ dàng chiếm lĩnh điểm số tối đa nếu nắm vững kiến thức nền tảng về thể thơ và từ vựng.

Tuy nhiên, đề thi không dừng lại ở bề nổi, đòi hỏi học sinh phải thấu hiểu được ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “trăng”, chiều sâu tâm sự của tác giả, và đặc biệt là biết kết nối giá trị của bài thơ với những vấn đề của thời đại hôm nay.

Đặc biệt, Câu 5 ở phần Đọc hiểu là một điểm nhấn, đặt học sinh trước sự lựa chọn giữa "bằng lòng với thực tại" hay "dấn thân khám phá những chân trời mới" đã trao quyền cho người học, kích hoạt tư duy phản biện của mỗi em.

Về phần nghị luận xã hội, theo cô Giang, đây là một vấn đề nổi bật trong xã hội, một hiện trạng nhức nhối trong kỉ nguyên số khi mọi người phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ. Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra không phải để chỉ trích, để phê bình mà hướng vào giải pháp qua đó nhằm giáo dục hành động, khơi dậy trách nhiệm cho học sinh. Bài thi không dừng lại ở một đề thi chuyển cấp mà đặt ra một dấu hỏi cho học sinh trong thời gian tới.