Để trẻ em thành phố không trải qua 'mùa hè cô đơn'

Mỗi mùa hè đến, đằng sau nỗi lo về không gian vui chơi còn là áp lực của các gia đình ở đô thị: Không biết gửi con ở đâu, làm sao để con an toàn và tránh xa sự lệ thuộc vào thiết bị công nghệ.

Mùa hè “trong màn hình”

Con trai học lớp 4 vừa nghỉ hè được vài ngày, chị Nguyễn Thu Hương, phường Thanh Xuân, Hà Nội đã phải đau đầu tìm chỗ gửi con ban ngày.

Các em học sinh trường Tiểu học Trần Phú, Hà Đông thích thú tham gia câu lạc bộ sở thích. Ảnh: Ngọc Minh

“Vợ chồng tôi đều đi làm từ sáng đến tối. Ông bà ở xa, thuê người trông thì tốn kém, không yên tâm mà cho con ở nhà một mình cũng lo đủ thứ. Mùa hè với tôi còn áp lực hơn cả năm học”, chị Hương chia sẻ.

Theo chị Hương, năm nào gia đình chị cũng phải “vá víu” bằng nhiều giải pháp tạm thời: Khi gửi con sang nhà họ hàng, lúc đăng ký lớp kỹ năng sống, có hôm lại đành để con ở nhà cùng máy tính bảng.

“Điều tôi sợ nhất là con nghiện điện thoại. Chỉ cần người lớn sơ ý vài tiếng là trẻ có thể xem video liên tục, chơi game hoặc tiếp xúc với nội dung không phù hợp”, chị nói.

Nỗi lo ấy cũng là tâm trạng chung của nhiều phụ huynh thành phố hiện nay. Trong guồng quay công việc, không phải gia đình nào cũng có điều kiện đưa con đi du lịch hay dành thời gian đồng hành cùng con suốt mùa hè.

Anh Trần Minh Đức, phường Hà Đông cho biết, vợ chồng anh từng tính cho con về quê nghỉ hè nhưng ông bà tuổi cao, không đủ sức quản lý hai cháu nhỏ hiếu động. “Để con ở nhà thì sợ tai nạn, cháy nổ, điện nước. Gửi đi học thêm nhiều quá lại thương con mất tuổi thơ. Có lúc tôi thấy trẻ con thành phố bây giờ thiếu nhất là người chơi cùng”, anh Đức bộc bạch.

Tại nhiều khu chung cư ở Hà Nội, sân chơi trẻ em vẫn có cầu trượt, xích đu, bập bênh nhưng buổi chiều lại khá vắng vẻ. Thay vào đó, hình ảnh quen thuộc là trẻ ngồi trong nhà với điện thoại, tivi hoặc máy tính bảng.

Giờ học bóng rổ của học sinh trường Tiểu học Trần Phú, Hà Đông. Ảnh: Ngọc Minh

Nhiều phụ huynh thừa nhận, thiết bị công nghệ đang trở thành “người trông trẻ bất đắc dĩ” trong mùa hè. Chị Nguyễn Phương Lan, phường Kiến Hưng kể rằng, con gái chị từng có thời gian thức đến 1-2 giờ sáng để xem video trên mạng khi nghỉ hè.

“Ban đầu chỉ nghĩ cho con giải trí chút thôi nhưng dần dần cháu phụ thuộc vào điện thoại. Không có điện thoại là cáu gắt, lười giao tiếp, ngại ra ngoài”, chị nói.

Các chuyên gia tâm lý cho rằng, việc trẻ tiếp xúc quá nhiều với thiết bị công nghệ trong thời gian dài không chỉ ảnh hưởng thị lực, sức khỏe mà còn làm suy giảm khả năng giao tiếp, kết nối xã hội và kỹ năng tự bảo vệ bản thân.

Đáng lo ngại hơn, khi thiếu sự giám sát của người lớn, trẻ có nguy cơ đối diện với nhiều rủi ro trên không gian mạng như nội dung độc hại, lừa đảo trực tuyến hoặc bị xâm hại tâm lý.

Không chỉ trên môi trường mạng, mùa hè cũng là thời điểm gia tăng các tai nạn thương tích ở trẻ em như đuối nước, điện giật, tai nạn giao thông, ngã từ chung cư… Nhiều vụ việc đau lòng xảy ra thời gian qua đều có điểm chung là trẻ thiếu sự quan tâm, giám sát trong thời gian nghỉ hè.

Cần những sân chơi an toàn, lành mạnh ngày hè

Trước thực tế đó, nhiều địa phương, tổ chức đoàn thể và trường học đã chủ động triển khai các hoạt động hè nhằm tạo môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em.

Các bạn nhỏ sinh hoạt hè ở Tổ dân phố 25, phường Kiến Hưng. Ảnh: Ngọc Minh

Tại nhiều phường, xã ở Hà Nội, các lớp sinh hoạt hè, câu lạc bộ thiếu nhi, lớp kỹ năng sống hay hoạt động trải nghiệm vẫn được duy trì đều đặn trong suốt kỳ nghỉ. Không chỉ giúp trẻ có nơi vui chơi, những hoạt động này còn góp phần hạn chế tình trạng phụ thuộc thiết bị điện tử và giảm nguy cơ mất an toàn khi trẻ ở nhà thiếu sự giám sát của người lớn.

Chị Lê Thị Hà Anh, Tổ trưởng Tổ dân phố, Bí thư Chi đoàn tổ dân phố 25, phường Kiến Hưng, Hà Nội cho biết, tổ dân phố hiện có khoảng 500 hộ dân với gần 200 thiếu nhi trong độ tuổi sinh hoạt hè. Để tạo sân chơi bổ ích cho các em, Đoàn Thanh niên phối hợp cùng Ban Quản lý khu nhà tổ chức các hoạt động cộng đồng vào buổi tối, thu hút trẻ tham gia vui chơi ngoài trời thay vì dành quá nhiều thời gian cho điện thoại hay thiết bị điện tử.

“Chúng tôi tổ chức nhiều hoạt động như đọc sách, trò chơi dân gian, hướng dẫn kỹ năng phòng chống đuối nước, phòng cháy chữa cháy, kỹ năng thoát hiểm… Mục tiêu là giúp trẻ có một mùa hè bổ ích, an toàn để phụ huynh yên tâm hơn”, chị Lê Thị Hà Anh chia sẻ.

Không chỉ ở khu dân cư, nhiều trường học cũng bắt đầu thay đổi cách tiếp cận trong tổ chức hoạt động hè. Các nhà trường xây dựng câu lạc bộ trải nghiệm theo hướng phát triển kỹ năng và năng khiếu như STEM, thể thao, nghệ thuật, kỹ năng sống hay văn hóa đọc, thu hút đông đảo học sinh tham gia.

Tại Trường Tiểu học Trần Phú, phường Hà Đông, từ ngày 8-6, nhiều câu lạc bộ sở thích như lớp hhọcđàn, Aerobic, mỹ thuật sáng tạo, kỹ năng công dân số và công nghệ AI, cờ vua, MC nhí, câu lạc bộ đọc sách… hoạt động, tạo môi trường để học sinh được giao lưu, vận động và khám phá bản thân. Ở các câu lạc bộ, nhà trường đã trang bị những điều kiện cơ sở vật chất tốt, dưới sự giám sát liên tục của giáo viên để đảm bảo an toàn cho trẻ.

Nhà giáo Phương Thị Thìn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Phú chia sẻ: “Điều trẻ cần trong mùa hè không chỉ là kiến thức mà còn là cơ hội được giao tiếp, vận động và trải nghiệm. Nhiều phụ huynh rất ủng hộ các câu lạc bộ hè vì các con có môi trường an toàn, được tương tác với bạn bè và hạn chế phụ thuộc vào thiết bị điện tử”.

Mùa hè vốn là khoảng thời gian để trẻ lớn lên từ những trải nghiệm thực tế, từ sự kết nối với gia đình, bạn bè và cộng đồng xung quanh. Bởi vậy, điều quan trọng không chỉ là mở thêm nhiều sân chơi mà còn là xây dựng những môi trường an toàn, lành mạnh để trẻ được vui chơi đúng nghĩa.

Để làm được điều đó cần sự chung tay của gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương cùng các tổ chức xã hội. Khi trẻ có nơi để đến, có hoạt động để tham gia và được trang bị kỹ năng bảo vệ bản thân, mùa hè mới thực sự trở thành khoảng thời gian ý nghĩa, thay vì nỗi lo thường trực của nhiều gia đình nơi đô thị.