Đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, chuyển sang hậu kiểm

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an báo cáo tại phiên họp

Sáng 4-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã nghe Tờ trình và Báo cáo tóm tắt Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ.

Trình bày tóm tắt tờ trình dự án Luật, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, việc xây dựng dự án luật là cần thiết để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm".

Điều này giúp giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Đồng thời vẫn đảm bảo việc quản lý nhà nước đối với vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và quản lý về PCCC, cứu nạn, cứu hộ.

Theo đó, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung 12 điều, tập trung vào bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC và thực hiện công tác "hậu kiểm", kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về PCCC của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông.

Dự thảo luật cũng bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ; vật liệu cấu kết ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa…

Tại phiên họp, các thành viên UBTVQH thống nhất cao về sự cần thiết ban hành luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Góp ý về mối quan hệ giữa tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực PCCC tại khoản 5, Điều 2 quy định theo hướng chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện tự tổ chức nghiệm thu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị rà soát kỹ quy định này. Bà cho rằng, cơ chế hậu kiểm phải đủ rõ và đủ sức vận hành trong thực tế.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu

Cũng quan tâm đến việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC và cứu nạn, cứu hộ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung làm rõ cơ chế thẩm định, nghiệm thu PCCC theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý chuyên ngành và trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, không vì mục tiêu đơn giản hóa thủ tục hành chính mà giảm nhẹ vai trò quản lý Nhà nước trong công tác PCCC. Lý do vì phòng cháy, chữa cháy có liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản người dân; nếu không quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến cháy nổ, gây thiệt hại rất nghiêm trọng.

“Tôi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung quy định về trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và tiêu chuẩn, năng lực của các đơn vị tư vấn, nghiệm thu độc lập, góp phần bảo đảm an toàn phòng, chống cháy nổ” - Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nói.

Góp ý liên quan đến quy định về lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy tự động, trang phục chữa cháy chuyên dụng, quy chuẩn về PCCC đối với nhà xưởng... Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị cần rà soát lại để vừa quản lý được công tác PCCC vẫn đảm bảo an toàn PCCC nhưng không tạo thêm chi phí cho cơ sở, người dân, doanh nghiệp…

Quang cảnh phiên họp

Cuối phiên thảo luận, thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo dự án luật, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an đã phát biểu tiếp thu ý kiến, khẳng định cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ rà soát tổng thể, tiếp thu tối đa các ý kiến để hoàn chỉnh dự thảo Luật.

Báo cáo thêm về vấn đề lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy, cảnh báo cháy từ xa, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến cho biết, qua thực tiễn triển khai thí điểm ở Bắc Ninh cho thấy rất hiệu quả. Khi có dấu hiệu về cháy, hệ thống cảnh báo, truyền tin báo cháy từ xa sẽ cảnh báo kịp thời, truyền tin về trung tâm chỉ trong vài giây.

Thực tiễn cho thấy nhiều vụ cháy nổ xảy ra vào ban đêm hoặc khi người dân đang ngủ, do đó thường phát hiện quá muộn khiến đám cháy lan rộng. Vì vậy, việc lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy từ xa là kinh nghiệm phổ biến của các nước và là yêu cầu cần thiết.

Hơn nữa, việc này đã được quy định trong Nghị định 105 năm 2025 hướng dẫn thi hành Luật PCCC và cứu nạn, cứu hộ và sẽ hoàn thiện vào ngày 1-7-2027.