Đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy

Cắt giảm thủ tục, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp là một trong những mục tiêu của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đây là 2 dự thảo luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo đang được Quốc hội thảo luận.

Trong đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 12 điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Dự thảo đã bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông. 

Dự thảo cũng bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Chủ đầu tư vẫn phải nghiệm thu trước khi đưa công trình vào sử dụng

Việc kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC do cơ quan chuyên môn về xây dựng, cơ quan đăng kiểm hoặc cơ quan công an thực hiện, tương ứng với thẩm quyền thẩm định thiết kế và từng loại công trình, phương tiện.

Nội dung kiểm tra nhằm xem xét, đánh giá việc chấp hành pháp luật, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm công trình, phương tiện phù hợp với hồ sơ thiết kế đã được thẩm định trước khi đưa vào khai thác, sử dụng.

Cơ quan soạn thảo cho rằng việc thực hiện đồng thời thủ tục thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu làm phát sinh thời gian, chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, dự thảo bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu, chuyển sang cơ chế hậu kiểm.

Công an Đà Nẵng kiểm tra PCCC tại các cơ sở kinh doanh. Ảnh: G.X

Thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đã được bãi bỏ từ ngày 1/7/2026 theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP. Theo đó, khi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy, dự thảo Luật đã bổ sung vào điểm a khoản 2 Điều 11 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nội dung quy định việc chấp hành quy định của pháp luật về thẩm định thiết kế và nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông là cần thiết.

Quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý nhà nước thực hiện công tác hậu kiểm sau khi cắt giảm thủ tục hành chính kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy.

Đối với trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ hộ gia đình, chủ phương tiện giao thông, cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy đã được quy định đầy đủ tại Điều 8 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và quy định trong Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.

Theo đó, về trách nhiệm của các chủ thể có liên quan trong thẩm định thiết kế, duy trì và bảo đảm các yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quá trình sử dụng đã được quy định rõ và có đầy đủ cơ sở pháp lý để tổ chức thực hiện.

Đề xuất bỏ một căn cứ ngừng cấp điện, nước tại Hà Nội

Gắn với việc bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC, dự thảo đề xuất bãi bỏ điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô.

Theo cơ quan soạn thảo, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hiện hành quy định đối với dự án, công trình, phương tiện giao thông theo danh mục quy định để đưa vào khai thác, sử dụng thì phải thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy do cơ quan có thẩm quyền thực hiện (phải có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành).

Trong khi đó, tại điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô quy định công trình xây dựng, phần công trình xây dựng, hạng mục công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành mà đã đưa vào hoạt động (là hành vi vi phạm quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ) bị áp dụng chế tài là ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước.

Tuy nhiên, nếu bỏ quy định về thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy tại Luật này thì trường hợp nêu tại điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô không còn là hành vi vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy. Do đó, việc bãi bỏ quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô là cần thiết để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của Luật này và Luật Thủ đô.