Đề xuất buộc người cao tuổi dùng bất động sản trả viện dưỡng lão gây tranh cãi ở Đức

Đề xuất mới hiện đang gây tranh cãi ở Đức. Ảnh: Getty.

Một nghị sĩ cấp cao thuộc đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đề xuất yêu cầu người dân phải sử dụng tài sản nhà ở của mình để chi trả cho việc chăm sóc tuổi già trước khi được nhận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Đề xuất này đang làm bùng lên tranh cãi chính trị về hệ thống an sinh xã hội trong bối cảnh nước Đức đối mặt áp lực tài chính ngày càng lớn.

Ông Albert Stegemann, Phó Chủ tịch Nhóm nghị sĩ CDU/CSU tại Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag), cho rằng các quy định về điều kiện nhận hỗ trợ chi phí viện dưỡng lão cần được siết chặt hơn. Theo đó, những người sở hữu bất động sản có thể sẽ phải sử dụng giá trị ngôi nhà của mình trước khi được tiếp cận nguồn hỗ trợ công do nhà nước chi trả.

“Những ai có tài sản phải sử dụng chính tài sản của mình trước, bao gồm cả ngôi nhà họ sở hữu, trước khi cộng đồng phải đứng ra chi trả,” ông Stegemann phát biểu với tờ Bild.

Hiện nay, hệ thống chăm sóc dài hạn của Đức vận hành theo ba tầng. Trước hết, bảo hiểm chăm sóc bắt buộc sẽ thanh toán một phần chi phí điều trị hoặc lưu trú tại viện dưỡng lão. Phần còn lại do người bệnh tự chi trả từ lương hưu, tiền tiết kiệm hoặc các tài sản khác. Chỉ khi các nguồn tài chính cá nhân cạn kiệt, hệ thống phúc lợi xã hội của nhà nước mới tiếp nhận và thanh toán phần chi phí còn thiếu.

Theo đề xuất của ông Stegemann, những người sở hữu nhà ở sẽ phải khai thác giá trị tài sản bất động sản của mình trước khi đủ điều kiện nhận khoản hỗ trợ cuối cùng từ ngân sách công.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Berlin đang chuẩn bị một cuộc cải tổ lớn đối với cơ chế tài trợ cho hệ thống chăm sóc dài hạn. Bộ trưởng Y tế Đức, bà Nina Warken, đã cảnh báo rằng hệ thống bảo hiểm chăm sóc bắt buộc có thể đối mặt mức thâm hụt hơn 22 tỷ euro trong hai năm tới nếu không tiến hành cải cách.

Cuộc tranh luận cũng diễn ra trong bối cảnh mô hình phúc lợi xã hội của Đức đang chịu sức ép ngày càng lớn. Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đã trải qua nhiều năm tăng trưởng trì trệ sau cú sốc năng lượng liên quan đến cuộc xung đột Ukraine.

Mặc dù chính thức thoát khỏi suy thoái trong năm 2025, nền kinh tế Đức được dự báo chỉ tăng trưởng khoảng 0,5% trong năm 2026 sau khi một cuộc khủng hoảng năng lượng mới xuất phát từ Trung Đông tiếp tục giáng đòn mạnh vào lĩnh vực công nghiệp.

Trong khi đó, Berlin vẫn duy trì các khoản chi tiêu lớn cho Ukraine cũng như chương trình tái vũ trang trong nước. Kể từ năm 2022, Đức đã cam kết hơn 96 tỷ euro viện trợ quân sự và dân sự cho Kiev, đồng thời công bố kế hoạch tăng cường năng lực quốc phòng trị giá 100 tỷ euro.

Những phát biểu của ông Stegemann ngay lập tức vấp phải phản ứng từ các đối tác trong liên minh cầm quyền cũng như các tổ chức phúc lợi xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng đề xuất này trên thực tế có thể buộc người cao tuổi phải bán hoặc thế chấp ngôi nhà của gia đình trước khi được nhận hỗ trợ từ nhà nước.

Ông Christos Pantazis, chuyên gia y tế thuộc đảng Dân chủ Xã hội Đức (SPD), cảnh báo rằng nhiều gia đình đang lo sợ nguy cơ “mất đi ngôi nhà hoặc thành quả lao động cả đời” và gọi đề xuất trên là “phi lý”.

Đảng Xanh đối lập cũng chỉ trích chính phủ theo đuổi các chính sách thiếu trách nhiệm về mặt xã hội, cho rằng những biện pháp như vậy có thể làm gia tăng bất bình đẳng và tạo thêm gánh nặng cho tầng lớp trung lưu cũng như người cao tuổi.