Đề xuất cân nhắc thời điểm tính ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Hoàn thiện tiêu chí xác định quy mô doanh nghiệp

Đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn thành phố Cần Thơ) cho rằng, khoản 1 Điều 4 dự thảo Luật quy định tiêu chí xác định quy mô doanh nghiệp dựa trên lao động, nguồn vốn và doanh thu. Tuy nhiên, sử dụng số liệu của năm trước liền kề có thể khiến doanh nghiệp liên tục thay đổi nhóm quy mô khi các chỉ số biến động trong ngắn hạn. Dự thảo cũng chưa làm rõ cách xác định tổng nguồn vốn đối với doanh nghiệp đa ngành và doanh nghiệp mới thành lập.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ và đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu đề nghị rà soát mức trần, phương pháp xác định các tiêu chí; nghiên cứu sử dụng số liệu bình quân trong khoảng thời gian phù hợp, quy định rõ kỳ tính và cách xử lý khi vốn, doanh thu biến động lớn. Đồng thời, cần có quy định riêng với doanh nghiệp chưa hoạt động đủ thời gian và cơ chế chuyển tiếp khi doanh nghiệp vượt ngưỡng trong thời gian hưởng hỗ trợ, tránh dừng chính sách đột ngột.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn (Đoàn Lai Châu) đề nghị cân nhắc bỏ tiêu chí số lượng lao động, bởi doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về vốn, doanh thu nhưng tạo nhiều việc làm hơn không nên mất cơ hội tiếp cận hỗ trợ. Về tiêu chí vốn, làm rõ là vốn chủ sở hữu hay vốn huy động; nghiên cứu sử dụng mức vốn chủ sở hữu không quá 150 tỷ đồng làm căn cứ, bởi doanh nghiệp thương mại có vòng quay vốn lớn, tổng nguồn vốn có thể vượt ngưỡng dù quy mô hoạt động vẫn nhỏ.

Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn (Đoàn Lai Châu) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Xem xét thời điểm tính ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp

Về chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, đại biểu Nguyễn Hữu Toàn đề nghị tính thời gian miễn thuế từ năm đầu tiên doanh nghiệp có lợi nhuận, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn khởi nghiệp.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa cũng cho rằng, cách tính hiện nay có thể khiến thời gian ưu đãi kết thúc trước khi doanh nghiệp phát sinh thu nhập chịu thuế. Đại biểu đề nghị tính thời gian ưu đãi từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế, đồng thời giới hạn tổng thời gian được hưởng kể từ ngày đăng ký lần đầu. Dự thảo cần làm rõ các trường hợp tổ chức lại, chia tách, chuyển đổi hoặc có quan hệ liên kết để ngăn ngừa lợi dụng chính sách.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn thành phố Cần Thơ) tham gia thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn tỉnh Lâm Đồng) đề nghị phân biệt thời gian doanh nghiệp thuộc diện được miễn thuế với thời gian thực tế hưởng lợi. Theo đại biểu, doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng dây chuyền sản xuất hoặc phát triển sản phẩm mới thường cần nhiều năm trước khi thương mại hóa và có thu nhập chịu thuế. Vì vậy, thời hạn miễn thuế có thể kết thúc trước khi doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ thuế, trong khi doanh nghiệp có lợi nhuận sớm được hưởng lợi ngay.

Thời gian chưa phát sinh nghĩa vụ thuế không nhất thiết phản ánh hiệu quả hoạt động thấp mà còn phụ thuộc đặc thù ngành nghề và chu kỳ đầu tư. Do đó, cơ quan soạn thảo cần đánh giá tỷ lệ doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi, mức ưu đãi thực nhận và sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp.

Quang cảnh phiên thảo luận chiều 29-10. Ảnh: quochoi.vn

Ngăn ngừa trục lợi, minh bạch cơ chế hỗ trợ

Thống nhất với nguyên tắc hỗ trợ và ngăn chặn hành vi trục lợi tại Điều 5 và Điều 7 dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn Tây Ninh) đề nghị, làm rõ việc xác định đối tượng thụ hưởng khi doanh nghiệp có quan hệ sở hữu, kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp, hoặc tổ chức lại nhằm hưởng hỗ trợ. Việc xác định cần căn cứ quy mô hoạt động thực chất và mối liên kết giữa các doanh nghiệp, đồng thời phân biệt hành vi cố tình trục lợi với việc chia, tách, tái cơ cấu hợp pháp.

Đối với Điều 7, cần bao quát các hành vi kê khai sai quy mô, thành lập doanh nghiệp nhưng không hoạt động thực chất, thông đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ hoặc hợp thức hóa hồ sơ để nhận hỗ trợ. Việc xử lý phải căn cứ tính chất, mức độ, hậu quả và lỗi của tổ chức, cá nhân vi phạm.

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Đoàn Tây Ninh) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Về cơ chế cấp phiếu hỗ trợ chi phí thuê lại đất tại khoản 6 Điều 10, đại biểu Nguyễn Đình Xuân đề nghị quy định rõ trách nhiệm lập dự toán, phê duyệt mức hỗ trợ, cấp phiếu, thanh toán, quyết toán; thời hạn xử lý và trách nhiệm của chủ đầu tư hạ tầng, cơ quan có thẩm quyền. Cơ chế cần đơn giản, minh bạch, tránh tình trạng doanh nghiệp phải trả đủ tiền rồi chờ hoàn trả kéo dài; đồng thời kiểm soát việc hỗ trợ trùng lặp và kê khai chi phí không đúng thực tế.

Đại biểu cũng đề nghị thay từ “voucher” tại khoản 7 Điều 3 và khoản 7 Điều 5 bằng thuật ngữ tiếng Việt phù hợp như “phiếu hỗ trợ”, sử dụng thống nhất trong toàn bộ Luật.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) tham gia thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Về tiếp cận nguồn vốn tại Điều 8, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cơ bản tán thành việc mở rộng phương thức cấp vốn, khuyến khích tổ chức tín dụng xem xét phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền và dữ liệu giao dịch, giảm phụ thuộc vào các hình thức bảo đảm truyền thống.

Đại biểu đề nghị rà soát quy định này với pháp luật về tổ chức tín dụng, giao dịch bảo đảm, sở hữu trí tuệ và dữ liệu; làm rõ cơ chế thực hiện từng hình thức cấp vốn, phân định trách nhiệm của các chủ thể cung ứng vốn. Việc mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cần đi đôi với bảo đảm quyền tự chủ quyết định cấp tín dụng và an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận chiều 29-10. Ảnh: quochoi.vn