Đề xuất cắt giảm loạt thủ tục hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: VPQH

Phân quyền 21 thủ tục hành chính cho cấp tỉnh

Chiều 16/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bố sung một số điều về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Trình bày Tờ trình Dự án Luật, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về TTHC, điều kiện kinh doanh của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, bao gồm: Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Đê điều; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Khí tượng thủy văn; Luật Tài nguyên nước; Luật Thú y; Luật Thủy lợi; Luật Thủy sản; Luật Trồng trọt. Dự án luật gồm 12 điều.

Dự án Luật có 2 nhóm nội dung chính. Cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh; Phân quyền thẩm quyền thực hiện TTHC. Ngoài ra, Dự án Luật còn sửa đổi, bổ sung một số điều khoản khác để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Trong đó, về cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh, Dự án Luật và dự thảo các văn bản quy định chi tiết cắt giảm 38 TTHC, đơn giản hóa 13 TTHC và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh; tương đương cắt giảm được 904 ngày và tiết kiệm được 189,9 tỷ đồng chỉ phí tuân thủ TTHC so với năm 2024.

Đồng thời, Dự án Luật phân quyền 21 TTHC của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh thực hiện.

Theo đó, đối với Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, phân quyền giải quyết thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu.

Luật Chăn nuôi, phân quyền thực hiện thủ tục chấp thuận trao đổi quốc tế về nguồn gen giống vật nuôi có trong danh mục giống vật nuôi cấm xuất khẩu để phục vụ nghiên cứu khoa học, triển lãm, quảng cáo; thủ tục chấp thuận trao đổi quốc tế về nguồn gen giống vật nuôi quý hiếm của Việt Nam cho bên thứ ba.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp trình bày Tờ trình Dự án Luật. Ảnh: VPQH

Luật Địa chất và Khoáng sản phân quyền thực hiện một số thủ tục cấp phép hoạt động khoáng sản nhóm I bao gồm: Phân quyền thực hiện thủ tục chấp thuận thăm dò, khai thác khoáng sản tại khu vực cấm hoạt động khoáng sản, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản; thủ tục chấp thuận nội dung đánh giá mức độ ảnh hưởng của dự án đầu tư đến khoáng sản dự trữ.

Thủ tục chấp thuận bổ sung khối lượng công tác thăm dò khi giấy phép thăm dò khoáng sản đã hết thời hạn; thủ tục chấp thuận thay đổi nội dung đề án thăm dò khoáng sản, xác định chất lượng khoáng sản đi kèm; thủ tục chấp thuận thăm dò bổ sung để nâng cấp tài nguyên, chất lượng khoáng sản; thủ tục phê duyệt đề án đóng cửa mỏ khoáng sản; điều chỉnh nội dung đề án đóng cửa mỏ khoáng sản đã được phê duyệt và chấp thuận phương án đóng cửa mỏ khoáng sản…

Bảo đảm phân cấp gắn với nâng cao năng lực thực thi của địa phương

Thẩm tra Dự án Luật, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận thấy, Dự thảo Luật chủ yếu luật hóa nội dung đã quy định tại Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP. Tuy nhiên, Nghị quyết này mới được ban hành, chưa áp dụng nhiều trong thực tiễn nên vẫn có khả năng tiềm ẩn nguy cơ thiếu tính khả thi, chưa bảo đảm tính đồng bộ.

Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát đảm bảo đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành; làm rõ phương thức hậu kiểm tương ứng từng nhóm thủ tục cắt giảm; bảo đảm phân cấp gắn với nâng cao năng lực thực thi của địa phương.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, rà soát các quy định gắn với yêu cầu đặt ra của chuyển đổi số, có định hướng bố trí nguồn lực tương xứng theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW để đảm bảo các TTHC, các nội dung phân cấp, phân quyền thực hiện thông suốt.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến tại Phiên họp. Ảnh: VPQH

Cho ý kiến tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá, mục tiêu cắt giảm 38 TTHC, đơn giản hóa 13 thủ tục và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh là hướng cải cách rất đáng ghi nhận của Dự thảo Luật, giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh việc sửa Luật phải đảm bảo để Luật thực sự đi vào cuộc sống, không tạo ra khoảng trống quản lý hoặc tình trạng "bình mới nhưng rượu cũ".

Theo đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo Chủ tịch Quốc hội, khi giảm các thủ tục cấp phép ban đầu thì áp lực sẽ chuyển sang công tác thanh tra, kiểm tra sau cấp phép. Trong khi đó, lực lượng thanh tra chuyên ngành tại nhiều địa phương hiện còn mỏng, thiếu nhân lực và trang thiết bị.

Vì vậy, cần luật hóa cơ chế hậu kiểm bằng công nghệ, áp dụng truy xuất nguồn gốc, mã QR và quy định rõ nguồn lực tài chính cho hoạt động giám sát tại địa phương nhằm tránh tình trạng buông lỏng quản lý, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, việc phân cấp, phân quyền phải đi kèm hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thống nhất trên phạm vi cả nước.

"Nếu quy chuẩn kỹ thuật quốc gia không được ban hành đồng bộ và rõ ràng, mỗi địa phương sẽ có cách hiểu và áp dụng khác nhau. Hệ quả là vô tình tạo ra các ‘giấy phép con’ hoặc sự cát cứ thông tin giữa các tỉnh, mỗi tỉnh một kiểu" - Chủ tịch Quốc hội nói.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc rà soát kỹ để tránh xung đột giữa 10 luật được sửa đổi với các luật có liên quan như Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường hay Luật Lâm nghiệp.

Theo Chủ tịch Quốc hội, cần nghiên cứu thiết lập cơ chế cấp phép liên thông, giao một đầu mối chịu trách nhiệm giải quyết đồng thời các thủ tục để trả kết quả một lần duy nhất cho doanh nghiệp. Đồng thời, số hóa triệt để, xóa bỏ nộp bản giấy song song.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên yêu cầu Cơ quan chủ trì soan thảo tiếp thu các ý kiến tại Phiên họp, tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật tập trung vào các nội dung thực sự liên quan đến TTHC, điều kiện đầu tư kinh doanh, phân quyền trong thực hiện thủ tục; bảo đảm sau khi Luật được ban hành sẽ góp phần tạo chuyển biến tích cực về môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phát huy tính chủ động trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Đồng thời, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền phải khả thi, gắn với phân bổ nguồn lực hợp lý để tăng cường năng lực thực thi ở địa phương tránh phát sinh các vướng mắc trong thực tiễn./.