Đề xuất chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp

Theo Bộ Tài chính, sau hơn 5 năm triển khai Nghị định 150/2020/NĐ-CP về chuyển ĐVSNCL thành công ty cổ phần, kết quả thực hiện còn khá khiêm tốn. Trong giai đoạn 2021-2025, cả nước có 516 đơn vị thuộc danh mục chuyển đổi, nhưng mới chỉ có 65 đơn vị được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án chuyển đổi và 5 đơn vị hoàn thành việc chuyển thành công ty cổ phần.

Sau chuyển đổi, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp cơ bản ổn định, doanh thu, lợi nhuận và thu nhập người lao động có xu hướng tăng; chất lượng cung ứng dịch vụ công được cải thiện. Tuy nhiên, tiến độ chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần còn chậm. Nguyên nhân do tâm lý e ngại thay đổi của một số cơ quan chủ quản và đơn vị sự nghiệp, nhiều đơn vị hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ hoặc chưa hoàn tất việc sắp xếp, xử lý nhà đất nên không đủ điều kiện chuyển đổi. Ngoài ra, số lượng đơn vị tự chủ tài chính còn thấp, trong khi danh mục ngành nghề được phép chuyển đổi chưa bao quát hết các lĩnh vực có khả năng vận hành theo cơ chế thị trường…

Theo Bộ Tài chính, việc Chính phủ ban hành Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp là cần thiết để thể chế hóa các chủ trương của Đảng và xử lý các vướng mắc, bất cập.

Dự thảo lần này bổ sung cơ chế mới cho phép chuyển ĐVSNCL thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Đây là nội dung được đặt ra tại Nghị quyết số 79-NQ/TW và hiện chưa có cơ sở pháp lý để triển khai.

Dự thảo Nghị định đề xuất quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp gồm: chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành Công ty cổ phần và chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đối tượng áp dụng gồm: Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (UBND cấp tỉnh), gồm: Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các đơn vị thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh.

Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác của UBND cấp tỉnh; đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (UBND cấp xã); đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh.

Đơn vị sự nghiệp công lập được giao cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh quản lý (không tính vào thành phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp).

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành Công ty cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ."

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đã xây dựng 2 nhóm tiêu chí chuyển ĐVSNCL thành doanh nghiệp, gồm: Tiêu chí xem xét đưa ĐVSNCL vào Danh mục chuyển đổi thành CTCP; Tiêu chí xem xét đưa ĐVSNCL vào Danh mục chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.