Đề xuất chuyển quản lý giống cây trồng về Bộ Khoa học và Công nghệ

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 24/10, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật.

Dự thảo Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ gồm 3 điều. Dự kiến, Luật có hiệu lực từ ngày 01/3/2027.

Đề xuất bãi bỏ 18 thủ tục hành chính

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, việc sửa Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về hoàn thiện thể chế sở hữu trí tuệ, đổi mới tổ chức bộ máy, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Theo Bộ trưởng, năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về việc cắt giảm sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó, loại bỏ dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ khỏi danh mục; và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đã bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân thông tin, hai nghị quyết này hết hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Vì vậy, sửa Luật để luật hóa các nội dung trên là yêu cầu bắt buộc, bảo đảm tính liên tục, ổn định của hệ thống pháp luật.

Theo tờ trình, Dự thảo Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ đã bãi bỏ tổng cộng 18 thủ tục hành chính, 05 điều kiện kinh doanh; dự kiến giảm gần 1,075 triệu đồng chi phí tuân thủ và 237 ngày làm việc trong tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan.

Dự thảo Luật giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết; cắt giảm thời hạn công bố đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng và các quyết định liên quan đến Bằng bảo hộ giống cây trồng xuống còn 30 ngày.

 Bên cạnh đó, dự thảo Luật còn bổ sung một số điểm mới như: bổ sung quy định về việc bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp có thể yêu cầu thay đổi thông tin về chủ văn bằng bảo hộ hoặc thông tin về danh mục hàng hóa, dịch vụ ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu do chuyển nhượng quyền sở hữu; bổ sung việc bên nhận chuyển nhượng quyền đối với giống cây trồng có thể yêu cầu thay đổi thông tin về chủ bằng bảo hộ do chuyển nhượng quyền sở hữu theo thủ tục sửa đổi…

Dự thảo Luật đề xuất, chuyển chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo tờ trình, việc chuyển giao không phát sinh tổ chức hành chính mới, không tăng biên chế. Biên chế và kinh phí liên quan của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ được phân bổ cho Bộ Khoa học và Công nghệ. Cùng với đó, không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục, không yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại thủ tục do chuyển giao nhiệm vụ, đảm bảo không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích và việc thực hiện các thủ tục hành chính liên quan của người dân, doanh nghiệp, sau khi Luật được thông qua.

Đảm bảo cân đối quyền, lợi ích của chủ Bằng bảo hộ và các chủ thể có liên quan

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra tán thành sự cần thiết ban hành và phạm vi sửa đổi Luật. Dự thảo Luật phù hợp với chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp; hồ sơ đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát một số quy định cụ thể trong dự thảo Luật để đảm bảo phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và tính đồng bộ, thống nhất với các luật khác có liên quan.

Tán thành chuyển trách nhiệm quản lý giống cây trồng sang Bộ Khoa học và Công nghệ, song Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, chỉnh lý khoản 2 Điều 11 theo hướng, xác định Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Về bỏ các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ (Điều 201 của Luật Sở hữu trí tuệ), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ tiếp tục theo dõi, đánh giá thực tiễn thi hành quy định về việc bỏ các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân hoạt động giám định về sở hữu trí tuệ để có giải pháp phù hợp.

Về thẩm định nội dung đơn đăng ký bảo hộ quyền đối với giống cây trồng, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá tính khả thi và tác động của việc quy định chuyển tiếp cho phép áp dụng quy định về thẩm định nội dung đơn đăng ký tại Điều 178 của Luật Sở hữu trí tuệ; đối với các đơn đăng ký bảo hộ đã nộp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà chưa xử lý xong để chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp.

Về quyền và nghĩa vụ theo Bằng bảo hộ đã được cấp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, Điều 187 của Luật Sở hữu trí tuệ được đề xuất sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi quyền của chủ Bằng bảo hộ đối với giống cây trồng có nguồn gốc chủ yếu từ giống được bảo hộ. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, đánh giá về tính phù hợp, để đảm bảo cân đối giữa quyền, lợi ích của chủ Bằng bảo hộ và các chủ thể khác có liên quan.