Đề xuất đánh thuế mạnh đất bỏ hoang, 'lướt sóng' bất động sản: Nhà đầu cơ sắp hết thời?

Trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất nhiều giải pháp mới nhằm kiểm soát đầu cơ, chống lãng phí tài nguyên đất và góp phần bình ổn thị trường bất động sản. Một trong những nội dung đáng chú ý là nghiên cứu áp dụng mức thuế cao đối với đất bỏ hoang, giao dịch mua bán bất động sản trong thời gian ngắn (thường gọi là "lướt sóng"), đồng thời bổ sung cơ chế điều tiết phần địa tô chênh lệch trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Hướng đến kiểm soát đầu cơ và sử dụng đất hiệu quả

Theo Báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định thị trường bất động sản vẫn tồn tại nhiều bất ổn như đầu cơ, sốt đất cục bộ và giá đất tăng nhanh nhưng không phản ánh đúng giá trị thực.

Những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến thị trường bất động sản mà còn tác động tới ổn định kinh tế vĩ mô và hiệu quả thực thi chính sách đất đai. Vì vậy, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế định giá đất theo nguyên tắc thị trường, cơ quan soạn thảo cho rằng cần có thêm các công cụ điều tiết đủ mạnh để hạn chế tình trạng đầu cơ.

Trong dự thảo sửa đổi Luật Đất đai, Bộ đề xuất nghiên cứu chính sách điều tiết phần địa tô chênh lệch phát sinh từ hoạt động kinh doanh bất động sản, đồng thời áp dụng chính sách thuế cao đối với đất bị bỏ hoang trong thời gian dài và các giao dịch mua bán ngắn hạn.

Theo cơ quan quản lý, mục tiêu của các chính sách này là nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hạn chế tình trạng găm giữ đất chờ tăng giá, chống lãng phí tài nguyên và góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, lành mạnh hơn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý rằng, hiện nay các nội dung như điều tiết địa tô chênh lệch, đánh thuế đất bỏ hoang hay đánh thuế đối với giao dịch bất động sản ngắn hạn vẫn chưa được quy định trong hệ thống pháp luật thuế hiện hành.

Do đó, để các chính sách này có thể triển khai trên thực tế, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế cùng các luật thuế liên quan.

Đồng thời, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất làm rõ nhiều vấn đề như căn cứ tính thuế, đối tượng áp dụng, mức thuế cũng như cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai để bảo đảm việc thu thuế minh bạch, chính xác và khả thi.

Đề xuất đánh thuế cao đất bỏ hoang, giao dịch bất động sản "lướt sóng"

Không chỉ Luật Đất đai, nhiều luật khác cũng đang được sửa đổi

Song song với Luật Đất đai, các dự án sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản cũng đang được nghiên cứu nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường.

Trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng xác định thuế là một trong những công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết thị trường.

Đáng chú ý, tại Nghị quyết số 184/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, Chính phủ đã cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, đồng thời yêu cầu nghiên cứu bổ sung các cơ chế và chế tài cụ thể nhằm kiểm soát, ngăn chặn tình trạng đầu cơ và thao túng thị trường.

Theo nhiều chuyên gia, việc sử dụng công cụ thuế để điều tiết thị trường bất động sản không phải là giải pháp mới mà đã được nhiều quốc gia áp dụng.

Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách phụ thuộc vào việc xác định đúng đối tượng chịu thuế. Nếu chính sách hướng tới những trường hợp đầu cơ, bỏ đất nhiều năm không sử dụng hoặc mua bán trong thời gian quá ngắn nhằm kiếm lời, nguồn cung có thể được đưa vào khai thác hiệu quả hơn, qua đó góp phần ổn định mặt bằng giá.

Hiện nay, các đề xuất trên vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và lấy ý kiến trong khuôn khổ sửa đổi Luật Đất đai cùng các luật liên quan. Nếu được hoàn thiện và ban hành, đây có thể sẽ là một trong những công cụ quan trọng nhằm hạn chế đầu cơ, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hướng thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững hơn.