Đề xuất doanh nghiệp vượt ngưỡng doanh thu vẫn được duy trì tư cách DNNVV tối đa 2 năm
ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn đề xuất doanh nghiệp có doanh thu vượt ngưỡng vẫn được tiếp tục thực hiện chương trình đang thụ hưởng đến hết thời hạn và được duy trì tư cách doanh nghiệp nhỏ và vừa tối đa 2 năm.
Chiều 17/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, sau khi tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (doanh nghiệp nhỏ và vừa), Quốc hội tiến hành thảo luận tổ về nội dung này.
Tham gia góp ý thảo luận tại tổ 3 (gồm đoàn đại biểu Tp. Hải Phòng, Hà Tĩnh, Lạng Sơn), đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, hiện nay cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm trên 97%. Tuy nhiên, tỉ trọng dư nợ dành cho khu vực này chỉ chiếm khoảng 19-20% tổng dư nợ của nền kinh tế.
Theo đại biểu, việc đổi tên luật từ "hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa" sang "phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa" là một bước chuyển biến rõ nét, đúng hướng và thể hiện tư duy chiến lược.
Góp ý vào nội dung cụ thể, đại biểu Sơn cho rằng, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn nhiều vấn đề.
Tại dự thảo Luật, Điều 4 quy định tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa như sau:
Doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề không quá 300 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí sau đây: Tổng nguồn vốn của năm trước liền kề không quá 150 tỷ đồng; Tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 400 tỷ đồng.
Doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa được xác định theo lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ.
Theo ông Sơn, các tiêu chí hiện được xác định theo số liệu của năm trước liền kề. Ông Sơn đánh giá, cách quy định này chưa phù hợp, trong khi nhiều chương trình hỗ trợ kéo dài từ 24 đến 36 tháng theo dự thảo nghị định.
"Một doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, trong năm nay vượt ngưỡng doanh thu thì sang năm có thể mất ngay tư cách thụ hưởng chính sách, đúng vào thời điểm doanh nghiệp cần được hỗ trợ để bứt phá. Điều này có thể vô tình tạo ra tâm lý không muốn phát triển lên, trái với nội hàm "phát triển" trong tên gọi của dự án luật", ông Sơn nói.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, đoàn Hải Phòng (Ảnh: Media Quốc hội).
Do vậy, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 5 nguyên tắc: doanh nghiệp vượt ngưỡng vẫn được tiếp tục thực hiện chương trình đang thụ hưởng đến hết thời hạn và được duy trì tư cách doanh nghiệp nhỏ và vừa tối đa 2 năm; chỉ chấm dứt tư cách này khi doanh nghiệp vượt ngưỡng liên tục trong thời gian đó.
Về tiêu chí xác định doanh nghiệp có quan hệ sở hữu, liên kết, dự thảo đã lược bỏ quy định loại trừ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, vốn nhà nước khỏi chính sách mặt bằng của luật hiện hành, nhưng lại chưa đưa ra tiêu chí độc lập để xác định đối tượng thụ hưởng.
Ông Sơn cho rằng, một công ty con của tập đoàn lớn trong nước hoặc nước ngoài, nếu bản thân có quy mô nhỏ, vẫn có thể được xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó cạnh tranh nguồn lực hỗ trợ với các doanh nghiệp tư nhân thực sự nhỏ.
Ông Sơn chỉ ra bất cập khi khoản 5 Điều 7 quy định cấm hành vi cố ý chia tách doanh nghiệp để hưởng hỗ trợ, nhưng chưa có tiêu chí cụ thể để xác định hành vi này. Dự thảo nghị định cũng chưa quy định tiêu chí tương ứng. Đặc biệt, khoản 4 Điều 5 của dự thảo nghị định còn cho phép doanh nghiệp lựa chọn cách áp dụng tiêu chí có lợi hơn.
"Tôi đề nghị bổ sung nguyên tắc: doanh nghiệp do tổ chức, cá nhân không phải là doanh nghiệp nhỏ và vừa sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc nắm quyền chi phối thì không được xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa; số liệu xác định quy mô được cộng gộp với doanh nghiệp có quan hệ liên kết theo quy định của Chính phủ", ông góp ý.
Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Ảnh: Media Quốc hội).
Cùng góp ý vào nội dung này, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (đoàn Hà Tĩnh) thống nhất với nội dung dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng các ngưỡng so với Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, gồm: lao động từ 200 người lên 300 người, tổng nguồn vốn từ 100 lên 150 tỷ đồng, doanh thu từ 300 lên 400 tỷ đồng và thay tiêu chí lao động tham gia bảo hiểm xã hội bằng số lao động sử dụng bình quân năm.
Dù vậy, nữ đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc xác định quy mô đối với doanh nghiệp mới thành lập, chưa có số liệu năm trước liền kề, trong khi đây là nhóm được miễn thuế theo khoản 2 Điều 9.
Tại báo cáo thẩm tra dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đánh giá các tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại dự thảo Luật chưa thật sự hợp lý và khó áp dụng trong thực tiễn.
Theo cơ quan thẩm tra, cả 3 tiêu chí làm căn cứ để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa cơ bản biến động, thay đổi hằng năm. Việc xác định được 3 tiêu chí này cơ bản phải chờ doanh nghiệp có báo cáo tài chính năm trước, dẫn đến nhiều trường hợp sẽ rất khó khăn trong việc xác định, hỗ trợ doanh nghiệp thuộc diện doanh nghiệp nhỏ và vừa; khó khăn trong việc thực hiện các chính sách hỗ trợ trung hạn, dài hạn 3 - 5 năm đối với các trường hợp doanh nghiệp có năm thuộc tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa, có năm không thuộc tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu xác định tiêu chí phù hợp với đặc điểm, tính chất hoạt động của từng nhóm doanh nghiệp; xác định thông tin, số liệu trong 2-3 năm liền kề; làm rõ tác động đến phạm vi thụ hưởng và nguồn lực, tránh lợi dụng chính sách.