Doanh nghiệp một người được chú trọng trong dự thảo luật mới

Chiều 17/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó chú trọng tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp một người.

Chuyển từ hỗ trợ sang kiến tạo hệ sinh thái

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đề xuất ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế luật hiện hành, chuyển từ tư duy hỗ trợ đơn lẻ sang kiến tạo môi trường và hệ sinh thái phát triển, lấy sự trưởng thành, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả chính sách.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo luật gồm 4 chương, 35 điều, tập trung vào 5 nhóm chính sách: Phát triển chung và nâng cao năng lực cạnh tranh; phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; phát triển doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh; phát triển doanh nghiệp kinh doanh bền vững; thúc đẩy doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị và kinh doanh quốc tế.

Đáng chú ý, dự thảo dành chính sách riêng cho doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, nhất là doanh nghiệp một người. Các giải pháp được đề xuất gồm tạo thuận lợi trong quá trình chuyển đổi, hỗ trợ tư vấn, đào tạo, kế toán và pháp lý, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, bảo đảm tuân thủ, hoạt động minh bạch, ổn định và từng bước mở rộng quy mô.

Dự thảo cũng hướng tới cải thiện khả năng tiếp cận vốn, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các đối tác quốc tế.

Rà soát chính sách, tránh chồng chéo pháp luật

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhất trí với việc sửa đổi toàn diện và đổi tên luật. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho rằng dự thảo vẫn chủ yếu tập trung vào chính sách hỗ trợ, chưa thể hiện rõ yêu cầu phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội

Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ủy ban đề nghị quy định rõ nguyên tắc xác định ngành nghề kinh doanh chính, nghiên cứu sử dụng số liệu của 2-3 năm liền kề và đánh giá tác động khi nâng ngưỡng lao động từ 200 lên 300 người, tổng nguồn vốn từ 100 tỷ đồng lên 150 tỷ đồng.

Đối với cơ chế hỗ trợ, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ việc phân bổ ngân sách theo kết quả thực hiện nhiệm vụ, tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp để tránh hỗ trợ trùng lặp, cơ chế thu hồi kinh phí khi vi phạm cam kết và phương án chuyển tiếp hỗ trợ trong 2-3 năm đối với doanh nghiệp vượt tiêu chí.

Về tiếp cận vốn, cần rà soát quy định định giá, xử lý tài sản bảo đảm, nhất là tài sản vô hình và quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời phân định rõ các hình thức cấp tín dụng, cấp vốn, tài trợ và chủ thể cung ứng.

Đối với chính sách thuế, Ủy ban cơ bản tán thành việc ưu đãi, miễn giảm thuế nhưng đề nghị không quy định cụ thể ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp trong luật này nếu nội dung đã được điều chỉnh tại pháp luật chuyên ngành. Các quy định cần được rà soát để bảo đảm thống nhất, đồng bộ, tránh chồng chéo.

Ủy ban cũng đề nghị làm rõ cơ sở rà soát, sáp nhập hoặc giải thể các quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, quỹ bảo lãnh tín dụng; xác định chủ thể kế thừa và phương án xử lý quyền, nghĩa vụ, tài sản, bảo đảm không làm gián đoạn các cam kết hỗ trợ doanh nghiệp.