Đề xuất đưa 'đô thị vệ tinh, biển đảo' vào Luật Đô thị đặc biệt TPHCM

Ngày 22/5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt.

Tại hội thảo, TS Trần Du Lịch - Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, bày tỏ kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt có thể giải quyết một cách căn bản vấn đề thể chế đã quá chật hẹp để có thể phát triển đô thị đặc biệt như TPHCM.

Theo ông Lịch, nếu thành phố bỏ qua cơ hội này thì không còn cơ hội nào khác để có thể xây dựng một thể chế phù hợp.

TS Lịch cho rằng TPHCM cần một cơ chế phân quyền rõ ràng để giải quyết các vấn đề tồn tại nhiều năm nay. Trong đó, ông đề nghị cần có sự rạch ròi giữa ngân sách Trung ương và địa phương.

TS Trần Du Lịch nêu ý kiến.

Ông Lịch cũng nhận xét, cơ chế hành chính hiện nay họp hành quá nhiều, công chức, cán bộ rất bận nhưng công việc không chạy; văn bản bị đẩy từ sở này sang sở khác.

Ông Lịch kiến nghị Luật Đô thị đặc biệt phải phân quyền cho chính quyền TPHCM quyết định những vấn đề trừ nhóm lĩnh vực không được giao. Đồng thời, phải xử lý một số vấn đề về quy trình, thủ tục hành chính, các điều kiện mà luật pháp hiện nay quy định quá rườm rà, chẳng hạn trong lĩnh vực đấu thầu.

Về tổ chức bộ máy, TS Trần Du Lịch đề xuất tự chủ trong triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, biên chế, cán bộ công chức, bộ máy hành chính công. Từ đó, ông đề nghị: Công chức phường, xã "nên để HĐND thành phố lo".

Khác biệt của đô thị đặc biệt

GS Nguyễn Thị Cành trao đổi tại hội thảo.

Góp ý với tại buổi họp, GS.TS Nguyễn Thị Cành - chuyên gia cao cấp Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐH quốc gia TPHCM, nhìn nhận: TPHCM phải được phân quyền toàn diện trên các lĩnh vực khi đã là đô thị đặc biệt với những đặc thù riêng. Trong đó, có quyền được thí điểm những chính sách, mô hình mới; quyền về phát triển kinh tế và huy động các nguồn lực để phát triển đô thị đặc biệt.

Trao đổi thêm, bà Cành cho biết Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện nay quy định hai cấp: tỉnh/thành phố và xã/phường. Tuy nhiên, đô thị đặc biệt sẽ xuất hiện những thiết chế mới. Theo bà, đô thị đặc biệt khác hoàn toàn với các tỉnh hay một đô thị bình thường vì không gian bố trí lãnh thổ và tính đặc thù khác biệt. Do đó, bà cho rằng cần làm rõ có hay không thiết chế về đô thị biển đảo, đô thị vệ tinh.

Bà Cành nhận định, mô hình đô thị nhỏ, vệ tinh khác hoàn toàn với phường, xã. TPHCM sau khi sáp nhập Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương đã hình thành rất nhiều đô thị nhỏ biệt lập mang tính vệ tinh để hỗ trợ phát triển chùm đô thị lớn.

“Vậy tại sao chúng ta lại xếp các đô thị này ngang hàng với phường, xã. Tôi đề nghị bổ sung khái niệm đô thị vệ tinh, đô thị biển đảo vào dự thảo như một thiết chế mới trong đô thị đặc biệt”, bà kiến nghị.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Lê Thoa

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết lãnh đạo thành phố nhận thức rằng việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ là việc tạo ra một khung pháp lý đặc biệt, vượt trội cho thành phố phát triển, mà còn là quá trình tiên phong kiến tạo một mô hình quản trị đô thị hiện đại, góp phần chung vào sự hoàn thiện thể chế của đất nước trong giai đoạn mới.