Đề xuất làm rõ cách tính khuyến mại, xử lý vi phạm cạnh tranh trên môi trường số

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận tại hội trường sáng 28-10. Ảnh: quochoi.vn

Sáng 28-10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, các đại biểu Quốc hội khóa XVI thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Minh bạch cách tính ưu đãi trong khuyến mại

Góp ý dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại và Luật Cạnh tranh, đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị làm rõ cách tính ưu đãi trong chương trình khuyến mại có nhiều bên tham gia, đồng thời bổ sung cơ chế phối hợp liên ngành để nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm cạnh tranh trên môi trường số.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Về hoạt động khuyến mại, đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định tại khoản 4 Điều 94 Luật Thương mại, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 1 dự thảo luật, theo hướng làm rõ nguyên tắc tính ưu đãi trong các chương trình có nhiều bên tham gia.

Thực tế, trên các sàn thương mại điện tử và ứng dụng mua bán trực tuyến, một chương trình khuyến mại có thể đồng thời có sự tham gia của người bán, sàn giao dịch và ngân hàng. Trong đó, người bán giảm giá, sàn cung cấp mã ưu đãi, ngân hàng hoàn lại một phần tiền cho người mua.

Vì vậy, đại biểu cho rằng cần thống nhất cách xác định giá trị ưu đãi thực tế mà người tiêu dùng nhận được, giá làm căn cứ tính mức giảm giá, điều kiện áp dụng và trách nhiệm của từng bên, tránh tình trạng thiếu minh bạch hoặc lợi dụng chính sách khuyến mại.

Đối với Luật Cạnh tranh, đại biểu Trần Quốc Tuấn đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ xây dựng cơ chế phối hợp giữa Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, lực lượng quản lý thị trường và cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cụ thể, cơ chế này cần xác định rõ trách nhiệm tiếp nhận, trao đổi, chuyển giao thông tin, tài liệu, chứng cứ điện tử; đầu mối xử lý và thời hạn phối hợp, bảo đảm các cơ quan thực hiện đúng thẩm quyền, không bỏ sót hoặc xử lý trùng lặp vụ việc.

Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan trong dự thảo luật, bảo đảm xác định rõ cơ quan tiếp nhận, cơ quan xử lý từng loại vi phạm và quy trình chuyển giao hồ sơ, xác minh. Qua đó, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan trung ương và địa phương, bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất, bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường số.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại và các luật có liên quan, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi, đồng thời đề nghị công khai danh mục hàng hóa thuộc độc quyền nhà nước, xem xét cơ chế khuyến mại phù hợp và tháo gỡ khó khăn cho người tiêu dùng khi phản ánh hàng hóa kém chất lượng.

Đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, việc Nhà nước nắm độc quyền đối với một số hàng hóa, lĩnh vực là cần thiết nhằm điều tiết thị trường, phục vụ yêu cầu quản lý kinh tế và bảo đảm lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, danh mục hàng hóa thuộc độc quyền nhà nước cần được công bố công khai trên cổng thông tin điện tử của Chính phủ và các cơ quan có liên quan để người dân, doanh nghiệp nắm rõ, tránh hoạt động sản xuất, kinh doanh không đúng quy định.

Vì thế, đại biểu đề nghị làm rõ việc công khai danh mục hàng hóa thuộc độc quyền của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng có được thực hiện trên cổng thông tin điện tử hay không.

Về khuyến mại đối với hàng hóa thuộc độc quyền nhà nước, đại biểu cho rằng cần nghiên cứu cơ chế phù hợp. Dù là hàng hóa do Nhà nước độc quyền sản xuất, kinh doanh, việc xem xét giảm giá hoặc áp dụng hình thức khuyến mại thích hợp vẫn có thể góp phần bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận hàng hóa với mức giá hợp lý.

Đối với bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu phản ánh tình trạng người dân gặp khó khăn khi khiếu nại về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng. Trong nhiều trường hợp, người dân chỉ phát hiện sản phẩm không bảo đảm chất lượng sau khi đã sử dụng hết, khiến việc lưu giữ mẫu và chứng minh vi phạm trở nên khó khăn.

Từ thực tế qua các buổi tiếp xúc cử tri, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý phản ánh phù hợp, giảm gánh nặng chứng minh cho người tiêu dùng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh đối với chất lượng hàng hóa.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận tại hội trường sáng 28-10. Ảnh: quochoi.vn

Phân cấp phải đi đôi với nguồn lực bảo vệ người tiêu dùng

Đối với dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cơ bản đồng tình với chủ trương giao UBND cấp xã tiếp nhận, hỗ trợ giải quyết yêu cầu thương lượng tại địa phương, góp phần đưa dịch vụ công đến gần người dân hơn.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ đầu mối tiếp nhận và quy trình chuyển hồ sơ đối với vụ việc liên xã, liên tỉnh hoặc phát sinh trên nền tảng số, tránh tình trạng người tiêu dùng phải gửi yêu cầu ở nhiều nơi hoặc hồ sơ bị chuyển qua lại. Dự thảo cũng cần quy định cụ thể trách nhiệm theo dõi, xử lý khi doanh nghiệp không phản hồi, không tiến hành thương lượng hoặc quá thời hạn.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Bên cạnh đó, cần thiết lập cơ chế phối hợp giữa UBND cấp xã với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan liên quan. Việc giao nhiệm vụ cho cấp xã phải đi đôi với bảo đảm nhân lực, kinh phí, tập huấn nghiệp vụ và hạ tầng tiếp nhận trực tuyến. Trong đó, cấp tỉnh cần có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ và xử lý những vụ việc vượt quá khả năng chuyên môn hoặc phạm vi địa bàn của cấp xã.

Đại biểu nhấn mạnh, chỉ khi trách nhiệm được phân định rõ ràng và nguồn lực được bảo đảm, các thời hạn xử lý trong luật mới có thể phát huy hiệu quả trong thực tế, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng phát biểu giải trình, tiếp thu. Ảnh: quochoi.vn

Giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng tập trung làm rõ 6 nhóm vấn đề, nhấn mạnh mục tiêu đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ trưởng cho biết dự thảo yêu cầu doanh nghiệp tạo điều kiện để người tiêu dùng chủ động đồng ý hoặc từ chối sử dụng dữ liệu cá nhân theo từng mục đích, không ép buộc chấp thuận tất cả. Trong đó, trách nhiệm tiếp nhận, hỗ trợ thương lượng được phân định theo phạm vi vụ việc giữa cấp xã, cấp tỉnh và cơ quan trung ương. Bộ cũng đang xây dựng tổng đài tiếp nhận thông tin và phát triển nền tảng số hỗ trợ người dân.

Giải trình thêm về hoạt động tạm nhập, tái xuất, Bộ trưởng cho biết thực tế phát sinh nhiều trường hợp hợp pháp như phục vụ đo kiểm, biểu diễn, thi đấu, khám chữa bệnh và mục đích nhân đạo. Do các trường hợp đa dạng, thường xuyên thay đổi, việc quy định chi tiết sẽ được nghiên cứu để bảo đảm phù hợp thực tiễn.

Bộ trưởng khẳng định, việc sửa đổi các luật lần này tập trung vào ba mục tiêu: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ; tháo gỡ điểm nghẽn trong sản xuất, kinh doanh, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Quốc hội, nghiêm túc tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự thảo luật.