Đề xuất lập trung tâm xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế

Xem xét cơ chế đãi ngộ cao cho cán bộ xử lý phòng ngừa, tranh chấp đầu tư quốc tế

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, mặc dù Việt Nam đã có Quy chế phối hợp giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế nhưng khuôn khổ thể chế, pháp luật và thực tiễn triển khai vẫn còn nhiều bất cập liên quan đến cơ chế xác định cơ quan chủ trì; cơ chế phối hợp trong giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế...

Do vậy, để bảo vệ lợi ích quốc gia và nâng cao hiệu quả quản lý trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, dự thảo quy định về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù bảo đảm nguồn lực cho phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; việc thành lập Trung tâm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; các chế độ đãi ngộ đặc biệt cho đội ngũ cán bộ chuyên trách.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp.

Theo đó, Trung tâm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Tư pháp, được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt về tổ chức, nhân sự và tài chính.

Đáng chú ý, về chính sách đãi ngộ, viên chức của Trung tâm có vị trí việc làm về phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, công chức được điều động đến làm việc tại Trung tâm được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng bằng 100% mức lương hiện hưởng.

Trong thời gian trực tiếp tham gia giải quyết vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế, theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, còn được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng không quá 300% mức lương hiện hưởng.

Nghị quyết cũng có quy định chi tiết đối với cán bộ làm công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại các bộ, ngành, địa phương:

Đối với người có vị trí việc làm về phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế: Được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng bằng 100% mức lương hiện hưởng.

Người không có vị trí việc làm về phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế nhưng được giao chủ trì giải quyết vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế hoặc là những người tham gia tổ công tác liên ngành: Được hưởng mức lương theo ngạch công chức, phụ cấp chức vụ lãnh đạo nếu có và các khoản phụ cấp lương đối với công chức hành chính, đồng thời được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng bằng 100% mức lương hiện hưởng của ngạch công chức trong thời gian trực tiếp tham gia vụ việc theo quyết định của cơ quan chủ trì. Phụ cấp này không dùng để tính đóng hưởng chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Quang cảnh phiên họp.

Phòng ngừa là then chốt trong xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi khẳng định, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo Trung ương, tạo cơ sở pháp lý chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm tranh chấp đầu tư quốc tế, bảo đảm thực hiện cam kết quốc tế và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Về chính sách đặc thù đối với nhân sự làm công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, hiện dự thảo Nghị quyết đang thiết kế cơ chế tài chính, nhân sự ở mức đặc thù cao, trong khi chức năng của Trung tâm chủ yếu là nghiên cứu, tư vấn, đào tạo, hỗ trợ chuyên môn; đồng thời trách nhiệm chủ trì xử lý tranh chấp chủ yếu thuộc các bộ, ngành, địa phương. Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát để bảo đảm tương xứng giữa chức năng, nhiệm vụ với cơ chế đặc thù, trường hợp cần thiết chỉ quy định nguyên tắc, không ấn định mức cụ thể (100 lần) trong Nghị quyết của Quốc hội do là nội dung thuộc thẩm quyền quản lý, điều hành của Chính phủ…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh báo cáo tại phiên họp.

Cho ý kiến hoàn thiện dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng đề nghị tăng cường các biện pháp phòng ngừa sớm các tranh chấp đầu tư quốc tế. Theo ông Hoàng Thanh Tùng, các biện pháp phòng ngừa trong dự thảo hiện vẫn mang tính hành chính, chưa thực sự đột phá.

Đồng tình với quan điểm này, Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương khẳng định "vấn đề quan trọng là nhấn mạnh phòng ngừa hơn xử lý", đồng thời thẳng thắn chỉ ra rằng, nếu không có cơ chế phòng ngừa tốt, chúng ta sẽ liên tục rơi vào thế yếu.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nhấn mạnh, đây là nội dung rất khó, rất phức tạp nhưng rất cần thiết để tiếp thu, hoàn thiện sớm, báo cáo Quốc hội trong Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI.