Đề xuất nhiều chính sách mới khi sửa đổi toàn diện Luật Đất đai năm 2024

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Media Quốc hội

Sửa đổi toàn diện Luật Đất đai theo định hướng của Trung ương

Chiều 28/7, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, UBTVQH đã cho ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp.

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng trình bày tờ trình về sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai cùng các nhóm chính sách lớn của dự án luật. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính (UBKT-TC) của Quốc hội Phan Văn Mãi cũng trình bày báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật.

Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng. Ảnh: Media Quốc hội

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai phải bám sát tinh thần, quan điểm và định hướng lớn của Hội nghị Trung ương 3. Trong đó, cần bảo đảm công khai, minh bạch trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và hiện đại hóa công tác quản lý đất đai thông qua chuyển đổi số.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết UBTVQH thống nhất đánh giá việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 là nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhiệm vụ lập pháp trọng tâm nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

UBTVQH ghi nhận sự chủ động của Chính phủ, Bộ NN&MT trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, đồng thời đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của UBKT-TC, Hội đồng Dân tộc cùng các cơ quan của Quốc hội trong việc nghiên cứu, thẩm tra và tham gia ý kiến đối với định hướng sửa đổi luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên. Ảnh: Media Quốc hội

Các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Đất đai nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Đất đai năm 2024, đồng thời tạo nền tảng thể chế để giải phóng nguồn lực, thu hút đầu tư và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, hiện đại và hiệu quả

Để bảo đảm chất lượng hồ sơ trình Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến của UBTVQH, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và kết luận của phiên họp, qua đó hoàn thiện hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai.

Việc xây dựng luật cần quán triệt đầy đủ Nghị quyết số 21 ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan. Trong đó, đất đai được xác định là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là nguồn lực quan trọng cho phát triển; quyền sử dụng đất là yếu tố đầu vào quan trọng của nền kinh tế. Mục tiêu là chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản lý phát triển, hướng tới xây dựng nền quản trị đất đai hiện đại, công khai, minh bạch và hiệu quả.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội

UBTVQH cũng yêu cầu tiếp tục rà soát để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ của hệ thống pháp luật; chỉ quy định trong luật những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội; cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết; đánh giá đầy đủ tác động chính sách và lấy ý kiến thực chất từ các đối tượng chịu tác động.

Nhiều nội dung quan trọng được đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện như đổi mới phương pháp phân loại đất; nâng cao chất lượng quy hoạch sử dụng đất; quy định chặt chẽ tiêu chí thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hoàn thiện chính sách về giá đất, tài chính đất đai; nghiên cứu áp dụng cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch và chính sách thuế cao đối với đất bỏ hoang nhằm chống đầu cơ, sử dụng đất lãng phí.

Bên cạnh đó, dự thảo cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về đấu giá quyền sử dụng đất, tổ chức phát triển quỹ đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất và xử lý các tồn tại lịch sử theo hướng thực tế, khả thi, nhân văn nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ.

UBTVQH cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền quản trị đất đai dựa trên nền tảng số, dữ liệu số và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất cho chính quyền địa phương gắn với trách nhiệm và cơ chế kiểm tra, giám sát.

Đối với các quy định liên quan đến quyền sở hữu nhà, đất và tài sản gắn liền với đất của người nước ngoài, cơ quan soạn thảo được yêu cầu nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tuân thủ đầy đủ các chủ trương của Trung ương, đồng thời tăng cường cơ chế quản lý để ngăn ngừa các hành vi lợi dụng, đứng tên hộ.

Trên cơ sở kết quả phiên họp, UBTVQH thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vào đầu tháng 8 tới. Sau khi Quốc hội cho ý kiến, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Đất đai (sửa đổi) để trình Quốc hội xem xét, thông qua theo chương trình xây dựng pháp luật.