Đề xuất nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Sáng 30/9/2026, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục Phiên họp thứ 6, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo mở rộng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, thể chế hóa Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị, nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường theo lộ trình, đánh giá đầy đủ tác động đảm bảo công khai, minh bạch.

Cùng với đó, thống nhất không phân biệt đối xử, khắc phục hạn chế của danh mục ngành nghề, hạn chế tiếp cận thị trường, thúc đẩy nâng hạng thị trường chứng khoán...

Dự thảo cũng đổi mới ưu đãi hỗ trợ đầu tư, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số. Bổ sung 4 hình thức hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng, sản xuất, cải tiến sản phẩm công nghệ, đầu tư ban đầu. Hoàn thiện đối tượng, nguyên tắc, chính sách ưu đãi hỗ trợ đặc biệt…

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày nội dung cơ bản của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật Đầu tư. Tuy nhiên, do luật vừa sửa đổi tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, nên đề nghị Chính phủ làm rõ các điểm nghẽn thực sự, nguyên nhân, mức độ và khả năng khắc phục của các nội dung sửa đổi. Đồng thời, rà soát bảo đảm tính thống nhất đồng bộ với Luật Đất đai, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đấu thầu và các pháp luật có liên quan.

Về nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với định hướng mở rộng tiếp cận thị trường phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, cần rà soát kỹ quy định giao Chính phủ xem xét quyết định việc nới lỏng điều kiện tiếp cận thị trường đối với các điều kiện được quy định tại Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh, Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đối với các điều kiện được quy định tại Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Pháp lệnh hoặc Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cần làm rõ phạm vi, mức độ và hình thức pháp lý của việc nới lỏng, tránh trường hợp văn bản của Chính phủ làm thay đổi hoặc hạn chế hiệu lực văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Đối với điều kiện được quy định tại Nghị định của Chính phủ thì về nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Đối với điều kiện thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần nghiên cứu cơ chế phù hợp với thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Riêng đối với điều kiện được quy định tại Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu cơ chế nới lỏng có tính chất tạm thời.

Theo đó, Chính phủ thực hiện sau khi có ý kiến thống nhất với Ủy ban Thường vụ Quốc hội và có trách nhiệm trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung tại kỳ họp gần nhất.

Đồng thời, việc nới lỏng cần thực hiện theo lộ trình phù hợp trên cơ sở đánh giá đầy đủ, toàn diện tác động, nhất là đối với các ngành, lĩnh vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh. Cần làm rõ việc áp dụng đối với các điều kiện tiếp cận thị trường được quy định trong điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, cho biết đây là nhóm chính sách có phạm vi rộng và sử dụng nguồn lực ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt của Nhà nước.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ ngay trong luật các nguyên tắc, tiêu chí cơ bản để xác định dự án được hưởng ưu đãi hỗ trợ đặc biệt, nhất là các tiêu chí về tác động lan tỏa tạo động lực phát triển và đóng góp nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Hạn chế giao nhiều nội dung có tính quyết định cho văn bản dưới luật.

Đặc biệt, cần làm rõ cơ chế gắn ưu đãi hỗ trợ với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư; các tiêu chí như vốn đầu tư, vốn giải ngân, chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, giá trị sản xuất trong nước cần được lượng hóa. Xác định rõ mức độ hoàn thành, trường hợp chỉ hoàn thành một phần cam kết và cơ chế duy trì điều chỉnh giảm hoặc thu hồi ưu đãi, hỗ trợ.