Đề xuất thu hồi đất nếu quá 60 tháng vẫn không đưa vào sử dụng

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp sáng 22-10. Ảnh: QUANG PHÚC

Thu tiền tăng lũy tiến với đất không sử dụng, chậm tiến độ

Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo bổ sung căn cứ giao đất, cho thuê đất dựa trên đánh giá tiến độ sử dụng đất và tiến độ đầu tư các dự án của nhà đầu tư; cho phép người sử dụng đất linh hoạt lựa chọn trả tiền thuê đất hằng năm hoặc trả một lần cho cả thời gian thuê; bổ sung cơ chế bàn giao mặt bằng thi công tạm thời mà không phải ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất.

Đối với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, dự thảo kế thừa các trường hợp thu hồi đất hiện hành, bổ sung 1 trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và 2 trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Ngoài ra, dự thảo đề xuất áp dụng thu tiền lũy tiến tăng dần đối với diện tích đất không sử dụng hoặc chậm tiến độ; thu hồi đất nếu quá 60 tháng vẫn không đưa vào sử dụng; đa dạng hóa hình thức bồi thường (bằng đất cùng mục đích, đất khác mục đích, nhà ở hoặc tiền) và cho phép hoán đổi phần diện tích đất ở bị thu hồi.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: QUANG PHÚC

Dự thảo bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất; hoàn thiện quy định về bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do Nhà nước quyết định theo 4 nguyên tắc: trung thực, khách quan; tuân thủ trình tự; dựa trên dữ liệu đất đai; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Liên quan đến quyền của người sử dụng đất, dự thảo bổ sung việc nhận chuyển nhượng vốn đầu tư là giá trị quyền sử dụng đất của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; hoàn thiện quy định tách thửa, hợp thửa.

Chính phủ xin ý kiến Quốc hội 2 phương án về việc sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua nhận chuyển quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất.

Phương án 1, luật hóa Nghị quyết số 171/2024/QH15, đưa cơ chế cho phép thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc sử dụng đất đang có để làm nhà ở thương mại chính thức vào dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Phương án 2, kế thừa Luật Đất đai 2024 và tiếp tục thực hiện thí điểm theo Nghị quyết 171/2024/QH15.

Phiên họp Quốc hội, sáng 22-10. Ảnh: QUANG PHÚC

Tránh thu hồi đất 2 lần cho 1 dự án

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi tán thành sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi), song cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng một số vấn đề.

Trong đó, về phân loại và quản lý chỉ tiêu sử dụng đất, cơ quan thẩm tra đề nghị ngoại trừ các loại đất phải kiểm soát chặt chẽ theo quy hoạch sử dụng đất quốc gia (đất rừng, đất lúa, đất quốc phòng, an ninh), các loại đất còn lại không quản lý theo chỉ tiêu cứng mà quản lý theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội.

Về kế hoạch sử dụng đất cấp xã, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bảo đảm tinh giản thực chất, không biến kế hoạch cấp xã thành một hình thức khác của quy hoạch. “Kế hoạch này chỉ là dự kiến nhiệm vụ tổng hợp nhu cầu, không có giá trị pháp lý bắt buộc và không phải căn cứ pháp lý để triển khai dự án đầu tư”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhận định.

Về phương án dự án nhà ở thương mại, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhận định, hồ sơ dự án chưa phân tích ưu, nhược điểm chi tiết của 2 phương án và Chính phủ chưa đề xuất lựa chọn rõ ràng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị bảng giá đất và hệ số điều chỉnh phải bảo đảm giá đất có tăng, có giảm, vừa tạo điều kiện tiếp cận đất đai cho người dân vừa bảo đảm môi trường đầu tư. Đồng thời, cần giải quyết vướng mắc về thời điểm xác định giá đất cho quỹ đất thanh toán dự án BT.

Về tổ chức phát triển quỹ đất, cơ quan thẩm tra đề nghị thống nhất khái niệm "Tổ chức phát triển quỹ đất", làm rõ cơ chế hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, tránh nguy cơ lạm dụng chính sách khi vừa làm nhiệm vụ công vừa đầu tư, nhận ký gửi đất.