Đề xuất thu phí không dừng 'free-flow' tạm thời trên cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu trước Tết

An toàn là điều kiện tiên quyết khi thông xe tạm

Trong quá trình kiểm tra thực địa tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu vào ngày 10/2, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng đã chủ trì buổi làm việc với các đơn vị liên quan nhằm rà soát điều kiện kỹ thuật, tổ chức giao thông và phương án khai thác tạm một số đoạn tuyến trong thời gian tới.

Toàn cảnh nút giao và tuyến chính cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu nhìn từ trên cao, nhiều hạng mục đã hoàn thiện, sẵn sàng đưa vào khai thác tạm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Thứ trưởng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là chỉ thông xe khi đảm bảo tuyệt đối an toàn giao thông, tuân thủ đúng quy định pháp luật và có sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, đơn vị quản lý khai thác và lực lượng chức năng.

Theo đó, Bộ Xây dựng thống nhất nghiên cứu phương án thu phí điện tử không dừng theo hình thức free-flow để có thể sớm đưa hơn 35km tuyến cao tốc vào khai thác, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân trước Tết Nguyên đán, đồng thời giảm tải áp lực cho quốc lộ 51.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án 85 khẩn trương hoàn thiện các hạng mục còn thiếu của dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu. Trong đó, thời hạn tối đa 5 ngày phải hoàn thành toàn bộ công tác sơn vạch kẻ đường, lắp đặt đầy đủ hệ thống biển báo, rào chắn, biển chỉ dẫn lý trình trên các đoạn tuyến dự kiến thông xe tạm.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cùng đoàn công tác kiểm tra thực địa tiến độ thi công, hệ thống kỹ thuật và phương án tổ chức giao thông trên tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, chuẩn bị đưa vào khai thác phục vụ người dân trước Tết.

“Nguyên tắc cao nhất là đảm bảo an toàn giao thông. Khi chưa đảm bảo an toàn thì chưa được phép thông xe. Các hạng mục an toàn phải đầy đủ, rõ ràng để người tham gia giao thông dễ quan sát, dễ nhận diện, lưu thông an toàn, đúng tốc độ”, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh.

Theo chỉ đạo, phương án thông xe tạm sẽ do các chủ đầu tư quyết định. Trước khi thông xe, Ban quản lý dự án phải phối hợp với Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), lực lượng Cảnh sát giao thông và các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra thực địa lần cuối, thống nhất phương án tổ chức giao thông, đảm bảo đủ điều kiện an toàn mới có thể triển khai các bước tiếp theo.

Về hướng tổ chức giao thông, các đơn vị thống nhất nghiên cứu khai thác tạm đoạn 2 và đoạn 3 theo một chiều từ Vũng Tàu về Đồng Nai, nhằm giảm áp lực cho quốc lộ 51. Chiều ngược lại, từ Đồng Nai đi Vũng Tàu, phương tiện tiếp tục lưu thông trên quốc lộ 51 cho đến khi hoàn thiện phương án thu phí đồng bộ.

Thứ trưởng cũng lưu ý, việc thông xe tạm phải đi kèm với phương án tổ chức giao thông rõ ràng, có biển hạn chế tốc độ, bố trí lực lượng hướng dẫn, kiểm soát tốc độ và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Các Ban quản lý dự án được giao chủ động quyết định thời điểm thông xe nhưng phải chịu trách nhiệm toàn diện về điều kiện an toàn và tuân thủ quy định pháp luật.

Các phương tiện lưu thông trên tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, đoạn lối vào tuyến, khi dự án đang được khai thác tạm nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân trước Tết Nguyên đán.

Đại diện lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đồng Nai cho rằng hiện nay trên tuyến chính vẫn còn nhiều hạng mục chưa hoàn thiện. Để đảm bảo an toàn, bắt buộc phải hoàn chỉnh sơn vạch kẻ đường, hệ thống biển báo, phương án đấu nối để tài xế dễ quan sát, nhận biết.

Lực lượng Cảnh sát giao thông cũng yêu cầu ngăn chặn tuyệt đối phương tiện từ bên ngoài đi vào cao tốc khi tuyến vẫn đang thi công, đồng thời rà soát kỹ các nút giao, nhánh rẽ cho xe ra – vào cao tốc nhằm tránh xung đột giao thông và giảm nguy cơ tai nạn. “Chưa hoàn tất các hạng mục an toàn giao thông, chưa nghiệm thu thì chưa thể thông xe. Nếu xảy ra rủi ro sẽ rất nguy hiểm”, đại diện Cảnh sát giao thông nhấn mạnh.

Tiếp thu các ý kiến, ông Nguyễn Văn Long, Phó Giám đốc phụ trách Ban quản lý dự án 85 cam kết sẽ hoàn tất đóng các đường ngang, hoàn thiện sơn vạch kẻ đường, lắp đặt biển báo trong vòng 3 ngày. Ban cũng đã xây dựng phương án tổ chức giao thông, trình các cơ quan liên quan thẩm định và dự kiến thuê đơn vị khai thác để đảm bảo vận hành an toàn.

Thu phí free-flow: Giải pháp bắt buộc nhưng tiềm ẩn rủi ro

Theo ông Phạm Hồng Quang, Tổng giám đốc VEC, khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác thu phí. Do điều kiện hiện trường không cho phép lắp đặt barie kiểm soát phương tiện, VEC nghiên cứu phương án thu phí điện tử không dừng theo hình thức free-flow tại đầu ra tuyến, được xem là giải pháp kỹ thuật bắt buộc.

Toàn cảnh buổi làm việc giữa lãnh đạo Bộ Xây dựng và lãnh đạo địa phương cùng các ngành chức năng họp bàn phương án bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và tổ chức khai thác tạm tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu trong dịp Tết Nguyên đán 2026.

Theo phương án này, hệ thống thu phí không bố trí trạm thu phí truyền thống, không dừng xe, không kiểm soát cưỡng bức phương tiện; toàn bộ giao dịch được ghi nhận thông qua công nghệ ETC.

Cụ thể, vị trí ghi nhận giao dịch đầu vào dự kiến đặt tại Km18+140, vị trí ghi nhận giao dịch đầu ra tại Km19+060 trên tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu. Mỗi vị trí bố trí 2 làn xe/chiều, phù hợp với điều kiện hiện trường và phương án tổ chức giao thông.

Việc tổ chức thu phí tại các điểm này nhằm đảm bảo tất cả phương tiện từ tuyến Biên Hòa – Vũng Tàu khi nhập vào tuyến Tp.HCM – Long Thành – Dầu Giây đều được ghi nhận giao dịch, làm cơ sở thu phí liên thông.

Tuy nhiên, VEC cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều rủi ro tiềm ẩn. Trước hết là rủi ro pháp lý, do hình thức thu phí free-flow tại đầu ra hiện chưa có tiền lệ và chưa được áp dụng đại trà.

Bên cạnh đó là rủi ro kỹ thuật khi hệ thống thu phí phải lắp đặt trong thời gian ngắn, hạ tầng chưa hoàn thiện đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ lỗi nhận dạng phương tiện, lỗi đọc thẻ ETC, gián đoạn truyền dẫn dữ liệu trong giai đoạn đầu vận hành. Theo đánh giá của đơn vị cung cấp dịch vụ, tỷ lệ giao dịch không thành công có thể lên tới khoảng 5%.

Trong khi đó, do không bố trí barie, đơn vị vận hành không có khả năng dừng xe để xử lý ngay tại hiện trường, làm gia tăng nguy cơ thất thoát doanh thu.

Hệ thống biển báo, chiếu sáng và hạ tầng giao thông trên tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đang được hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ phương án tổ chức giao thông và khai thác tạm trong thời gian tới.

VEC đề nghị Ban quản lý dự án 85 hoàn thiện hệ thống an toàn giao thông tạm tại khu vực tổ chức thu phí, bao gồm biển báo, vạch sơn phân làn, thiết bị thu hẹp làn đường; đồng thời bố trí nguồn điện, hệ thống chiếu sáng ổn định, an toàn, đặc biệt trong điều kiện khai thác ban đêm.

VEC sẽ chịu trách nhiệm lắp đặt, vận hành hệ thống thu phí ETC tại các vị trí đầu vào – đầu ra, tổ chức trực vận hành 24/24, thực hiện hậu kiểm và đối soát giao dịch liên tục; phối hợp với Ban quản lý dự án 85 trong công tác tổ chức giao thông, đảm bảo an toàn trong suốt quá trình khai thác tạm.

Để kịp tiến độ, VEC kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét chấp thuận bằng văn bản phương án thu phí tạm theo hình thức ETC, free-flow không bố trí barie; đồng thời cho phép áp dụng cơ chế miễn trừ trách nhiệm phù hợp đối với các rủi ro khách quan và ban hành lệnh khẩn cấp theo quy định của Luật Xây dựng.

Theo Ban quản lý dự án 85, trên tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu dự kiến bố trí ba trạm thu phí tại các nút giao Võ Nguyên Giáp, Tân Hiệp và khu vực gần quốc lộ 56, song hiện các trạm này chưa được triển khai, thời gian lắp đặt dự kiến mất khoảng 3 tháng.

Về tiến độ, dự án thành phần 2 đã hoàn thành toàn bộ 18,2km mặt đường bê tông nhựa, các hạng mục an toàn giao thông dự kiến hoàn tất trước ngày 12/2. Các nhánh nút giao Long Thành, sân bay Long Thành và Tân Hiệp đang được hoàn thiện, dự kiến đồng bộ trước ngày 1/3.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng khẳng định quyết tâm sớm đưa cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu vào khai thác tạm để phục vụ người dân trước Tết, song nhấn mạnh: “An toàn là điều kiện tiên quyết, chỉ khi đảm bảo đầy đủ điều kiện theo quy định mới được phép thông xe”.

Nguyễn Văn Khánh