Đề xuất thu thuế 0,1% với tài sản mã hóa: Quy đổi sang VND ra sao?

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 32/2026/TT-BTC hướng dẫn thuế GTGT, thuế TNDN và thuế TNCN đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa.

Đối với chính sách thuế TNCN, Thông tư nêu rõ, nhà đầu tư là cá nhân (không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú) có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế TNCN theo tỷ lệ 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.

Tuy nhiện, tài sản mã hóa chưa được công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp, việc xác định giá trị tính thuế đặt ra nhiều câu hỏi. Theo chuyên gia, mọi giao dịch vẫn phải quy đổi sang Đồng Việt Nam, nhưng cơ chế cụ thể hiện chưa có quy định riêng.

Để làm rõ vấn đề, phóng viên Tài chính doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với luật sư Hoàng Văn Hà (Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội).

Đề xuất đánh thuế 0,1% với tài sản mã hóa đặt ra vấn đề: không phải tiền pháp định, vậy theo luật sư, căn cứ nào để quy đổi sang Việt Nam Đồng (VND) tính thuế?

Lật sư Hoàng Văn Hà chia sẻ về đề xuất cách tính thuế tài sản mã hóa.

Luật sư Hoàng Văn Hà: Về nguyên tắc, dù tài sản mã hóa chưa được công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam, nhưng khi phát sinh giao dịch có giá trị kinh tế thì vẫn có thể trở thành đối tượng chịu thuế.

Cơ sở pháp lý quan trọng nằm tại Điều 7 Luật Quản lý thuế 2019, quy định rõ: đồng tiền khai và nộp thuế là Đồng Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Điều này đồng nghĩa, mọi giao dịch – kể cả bằng tài sản mã hóa – khi xác định nghĩa vụ thuế đều bắt buộc phải quy đổi ra VND.

Quy đổi tài sản mã hóa sang VND, áp dụng nguyên tắc nào?

Luật sư Hoàng Văn Hà:Do chưa có quy định riêng, việc quy đổi hiện có thể dựa trên nguyên tắc chung của pháp luật thuế và thực tiễn quản lý:

Giao dịch qua stablecoin (USDT, USDC): Xác định giá trị bằng stablecoin, quy đổi sang USD, sau đó áp dụng tỷ giá USD/VND do Ngân hàng Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại công bố.

Giao dịch crypto – crypto: Xác định giá trị tài sản tại thời điểm giao dịch theo giá thị trường, quy đổi gián tiếp qua USD rồi sang VND.

Giao dịch P2P bằng VND: Áp dụng theo giá thực tế giao dịch, có thể chứng minh qua sao kê ngân hàng hoặc lịch sử giao dịch.

Trường hợp không xác định được giá: Cơ quan thuế có thể ấn định thuế theo Điều 50 Luật Quản lý thuế 2019.

Sau khi quy đổi ra VND, việc tính thuế 0,1% được thực hiện như thế nào?

Luật sư Hoàng Văn Hà: Sau khi xác định được giá trị giao dịch bằng VND, công thức rất đơn giản:Thuế phải nộp = 0,1% × Tổng giá trị giao dịch

Cách tính này được tham chiếu từ cơ chế thu đối với chứng khoán theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, hiện đang áp dụng mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng.

Ưu điểm là: Dễ áp dụng, không cần xác định lãi – lỗ, phù hợp trong giai đoạn đầu quản lý tài sản số.

Chính sách này còn tồn tại những vướng mắc gì thưa Luật sư?

Luật sư Hoàng Văn Hà: Có thể thấy một số vấn đề pháp lý lớn:Thứ nhất, chưa có khung pháp lý riêng cho tài sản mã hóa. Hiện chưa có luật chuyên ngành điều chỉnh đầy đủ, dẫn đến khó khăn trong việc xác định bản chất pháp lý.Thứ hai, chưa có cơ chế xác định giá chuẩn. Giá tài sản mã hóa biến động theo từng sàn, chưa có nguồn giá chính thức được Nhà nước công nhận.Thứ ba, khó kiểm soát giao dịch xuyên biên giới. Giao dịch qua ví cá nhân, sàn quốc tế khiến việc quản lý thuế gặp nhiều thách thức.Thứ tư, hạn chế của thuế suất 0,1%: Không phản ánh lợi nhuận thực tế; Có thể dẫn đến đánh thuế nhiều lần trên cùng dòng vốn.

Theo Luật sư, cần hoàn thiện chính sách theo hướng nào?

Luật sư Hoàng Văn Hà: Tôi cho rằng cần thực hiện đồng bộ các giải pháp: Công nhận tài sản mã hóa là một loại tài sản trong pháp luật; Xây dựng cơ chế xác định giá chuẩn; Kết nối dữ liệu giữa sàn giao dịch và cơ quan thuế; Về lâu dài, chuyển sang đánh thuế trên lợi nhuận thực tế thay vì giá trị giao dịch.