Đề xuất xây dựng hệ thống cấp cứu đường không, rút ngắn thời gian cứu người

Phát biểu khai mạc Hội nghị trao đổi chuyên môn về cấp cứu đường không ngày 12.9, Đại tá Vũ Kim Long, Phó Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật Quân chủng Phòng không - Không quân nhấn mạnh, cấp cứu đường không là lĩnh vực y tế kỹ thuật cao, có tính đặc thù và liên ngành, đòi hỏi sự hiệp đồng chặt chẽ giữa cơ quan chỉ huy, lực lượng bay, kíp y tế cùng cơ sở chuyển và tiếp nhận. 

Đại tá Nguyễn Quang Luyến, Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật (Quân chủng Phòng không - Không quân) phát biểu tại Hội nghị

Đông đảo đại biểu tham dự Hội nghị

Trong điều kiện biển đảo xa, địa hình chia cắt, thiên tai thảm họa hoặc tìm kiếm cứu nạn, vận chuyển đường không giúp rút ngắn thời gian tiếp cận, nâng cao khả năng cứu chữa người bệnh. 

Tuy nhiên, hiệu quả chuyến bay phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chỉ định đúng, chuẩn bị bệnh nhân đầy đủ, kíp y tế có năng lực, trang thiết bị tương thích và bảo đảm an toàn tuyệt đối, bởi môi trường bay với sự thay đổi áp suất, oxy, rung xóc, tiếng ồn, gia tốc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến bệnh nhân và thiết bị y tế. 

Do đó, cấp cứu đường không phải được tổ chức thành quy trình chuyên môn đồng bộ, được huấn luyện, kiểm tra và chuẩn hóa thường xuyên. 

Theo Đại tá Vũ Kim Long, Hội nghị là dịp cập nhật tiến bộ khoa học, kinh nghiệm trong nước và quốc tế, trao đổi về mô hình tổ chức, trang thiết bị, chăm sóc hồi sức trong môi trường bay, qua đó đề xuất hướng nghiên cứu, huấn luyện và tổ chức lực lượng phù hợp.

BS.TS Nguyễn Hải Đăng trình bày báo cáo tại Hội nghị

Tại Hội nghị, nêu bật giá trị chiến lược của chuyên ngành, BS.TS Nguyễn Hải Đăng (Viện Y học Phòng không - Không quân) khẳng định, trong kỷ nguyên hiện đại, Y học Hàng không là chuyên ngành mũi nhọn kết hợp giữa y học lâm sàng, sinh lý học môi trường cực đoan và kỹ thuật hàng không tiên tiến, trong đó cấp cứu đường không (Aeromedical Evacuation - AME) là ứng dụng quan trọng mang giá trị nhân đạo hàng đầu.

Nhu cầu này tại Việt Nam xuất phát từ bờ biển dài hơn 3.260km, hàng nghìn đảo lớn nhỏ cùng địa hình đồi núi hiểm trở, đặc biệt là yêu cầu bảo vệ sức khỏe bộ đội, ngư dân tại Trường Sa, nhà giàn DK1 và đáp ứng ứng phó thảm họa thiên tai. 

Với các trường hợp đa chấn thương, chấn thương sọ não, nhồi máu cơ tim, đột quỵ hay hội chứng giảm áp ở thợ lặn, vận chuyển đường biển mất 24 đến 48 giờ sẽ vượt quá khung giờ vàng, khiến đường không trở thành con đường duy nhất giúp vượt qua khoảng cách địa lý trong thời gian quyết định sự sống còn.

Các chuyên gia trình bày ý kiến tham luận tại Hội nghị

Do đó, BS.TS Nguyễn Hải Đăng đề xuất phát triển đội máy bay chuyên dụng gồm máy bay cánh bằng tầm trung trang bị cấu hình hồi sức tích cực (ICU) và trực thăng thế hệ mới có hệ thống tời cứu hộ, sàn y tế cố định, thay vì chủ yếu dùng máy bay vận tải quân sự cải tiến theo từng nhiệm vụ.

Đi kèm với đó là mở rộng mạng lưới bãi đáp trực thăng tại các bệnh viện tuyến tỉnh, Trung ương và khu vực trọng điểm để tạo thành mạng lưới liên thông. 

BS.TS Nguyễn Hải Đăng cũng đề xuất xây dựng Trung tâm huấn luyện cấp cứu đường không mô phỏng có cabin tái tạo điều kiện tiếng ồn, rung lắc, áp suất nhằm đào tạo bác sĩ, điều dưỡng bay; đồng thời xây dựng Bộ Tiêu chuẩn quốc gia về cấp cứu đường không, quy định năng lực kíp bay, an toàn thiết bị, quy trình phối hợp quân - dân y và nghiên cứu lồng ghép chi phí vận chuyển vào bảo hiểm y tế.

BS.TS Nguyễn Hải Đăng nhấn mạnh, là cơ sở nghiên cứu, thực hành Y học Hàng không đầu ngành sở hữu các trang thiết bị sinh lý học hiện đại như buồng giảm áp, ghế quay tiền đình, Viện Y học Phòng không - Không quân giữ vị trí trung tâm trong nghiên cứu, đào tạo nhân lực và tham mưu chính sách. 

Bộ hồi sức cấp cứu di động, phù hợp cấp cứu trên không được giới thiệu tại Hội nghị

Việc đầu tư hệ thống cấp cứu đường không đồng bộ, chính quy không chỉ đáp ứng đòi hỏi cấp thiết nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo, cứu sống tính mạng bộ đội và nhân dân, mà còn tạo bước phát triển đột phá đưa Y học Hàng không Việt Nam hội nhập ngang tầm khu vực và thế giới.

Tại Hội nghị, các chuyên gia trong và ngoài nước cũng đã tập trung trao đổi về mô hình tổ chức, cơ chế kích hoạt nhiệm vụ, đánh giá và chuẩn bị người bệnh, tổ chức kíp y tế, trang thiết bị, chăm sóc hồi sức trong môi trường bay và kinh nghiệm thực tiễn trong nhiệm vụ biển đảo, tìm kiếm cứu nạn và các phái bộ Liên Hợp Quốc... 

Đại tá Nguyễn Quang Luyến, Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật (Quân chủng Phòng không - Không quân) đánh giá cao ý nghĩa của hội nghị trong việc quy tụ các chuyên gia tập trung thảo luận cơ chế kích hoạt nhiệm vụ, đánh giá, chuẩn bị bệnh nhân, tổ chức kíp y tế và trang thiết bị hồi sức. 

Đại tá Nguyễn Quang Luyến khẳng định cấp cứu đường không cần được tổ chức thành quy trình chuyên môn đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng và được chuẩn hóa thường xuyên, đồng thời cho biết Viện Y học Phòng không - Không quân sẽ phối hợp với các cơ quan tham mưu xây dựng kế hoạch nghiên cứu, huấn luyện, diễn tập nhằm từng bước hoàn thiện quy trình.