Đề xuất xóa tiền chậm nộp thuế, gỡ vướng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng

Theo Nghị quyết số 364/NQ-CP ngày 12/11/2026, Chính phủ thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ, nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Bộ Tài chính được giao tiếp thu, giải trình, hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh ngành Thuế đang xử lý khoảng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng. Tại phiên chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, từ đầu năm 2026, ngành Thuế đã làm sạch được 777.000 mã số thuế. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Một trong những vướng mắc là các doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng vẫn còn nghĩa vụ tài chính chưa được xử lý, gồm lệ phí môn bài của những năm trước, tiền phạt và tiền chậm nộp.

Theo dự thảo Nghị quyết, đối tượng áp dụng được giới hạn ở người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06 theo thời điểm quy định, đồng thời phải đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Phạm vi xử lý gồm nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31/12/2025, tiền chậm nộp tương ứng và các nghĩa vụ chưa khai, nộp, chưa được hạch toán theo quy định.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 3 dự thảo quy định, để được xóa tiền chậm nộp, người nộp thuế phải nộp đủ tiền thuế nợ gốc vào ngân sách nhà nước và đã nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Chính sách cũng không áp dụng đối với tiền chậm nộp phát sinh từ khoản nợ thuế gốc liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc các khoản nợ liên quan đến vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử.

Để tránh lợi dụng chính sách, dự thảo quy định trường hợp đã được xóa nợ nhưng sau đó phát hiện không đáp ứng điều kiện thì cơ quan quản lý thuế phải phục hồi số tiền thuế nợ đã xử lý xóa.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, việc tháo gỡ các nghĩa vụ tài chính tồn đọng sẽ tạo điều kiện để cơ quan thuế đóng mã số thuế đối với những trường hợp đủ điều kiện, đồng thời hạn chế tình trạng lợi dụng mã số thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động để trốn thuế hoặc thực hiện hoạt động kinh doanh bất hợp pháp.