Di tích hơn 300 năm giữa lòng làng biển

Ông Phạm Tuyển đang giới thiệu về lịch sử của đình

Dấu ấn kiến trúc cổ bên bờ biển

Theo lời giới thiệu của ông Phạm Tuyển - Trưởng Ban quản lý di tích đình làng Bình An, ngôi đình được lập vào năm Canh Thìn (1700) để thờ Thành hoàng Bổn cảnh cùng các bậc Tiền hiền, Hậu hiền là những người có công lập làng và dựng đình ngày trước. Quần thể kiến trúc đình làng tọa lạc trong khuôn viên thoáng đãng và rộng khoảng 1.400 m2. Các công trình kiến trúc chính gồm đình Chính, đình Trung và Bái đình được bố trí theo bình đồ chữ tam. Những vật liệu truyền thống cùng kỹ thuật lắp ghép tinh xảo đã tạo nên bộ khung gỗ vững chắc, kết nối hàng trăm cấu kiện thành một tổng thể kiến trúc hài hòa.

Điểm đặc sắc của ngôi đình còn nằm ở nghệ thuật tạo hình, chạm khắc gỗ bên trong. Các đề tài tứ linh, rồng chầu, phượng múa, giao long, hoa lá, muông thú và những điển tích xưa được thể hiện sinh động trên các cấu kiện, vừa mang giá trị thẩm mỹ, vừa phản ánh quan niệm tín ngưỡng và thế giới tinh thần của người xưa.

Đình làng Bình An còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như: khám thờ, hương án, hoành phi, câu đối

Theo tư liệu tại Bảo tàng tỉnh, đình làng Bình An thuộc nhóm những ngôi đình có niên đại sớm ở phía Đông Nam Lâm Đồng, tiêu biểu cho loại hình kiến trúc nghệ thuật dân gian thế kỷ XVIII - XIX. Dù chịu tác động của thời gian, mưa bão, hơi mặn từ biển và những biến động lịch sử, các hạng mục kiến trúc chính vẫn được gìn giữ tương đối nguyên vẹn.

Tại đình làng còn lưu giữ nhiều cổ vật, di vật, đồ tế khí được tạo tác hoàn chỉnh và hầu hết đều có niên đại từ lúc khởi dựng đình như: tấm bia đá được lập năm Minh Mạng thứ 13 (1832), 5 sắc phong các vua Triều Nguyễn ban tặng cho các vị thần thờ phụng tại đình, 2 đại hồng chung được Vua Gia Long ban tặng, khám thờ, hương án, tràng kỷ, hoành phi, câu đối…

Điểm đến bình yên

Hằng năm, đình tổ chức 2 kỳ lễ hội chính là lễ tế xuân vào tháng 2 và lễ tế thu vào tháng 8 âm lịch. Đây là dịp người dân dâng hương, cầu mong cuộc sống bình an, ngư dân ra khơi gặp nhiều may mắn, thuận lợi. Trong không gian lễ hội, các hoạt động văn hóa dân gian tạo nên không khí rộn ràng. Những nghi thức được duy trì qua năm tháng cũng là cách thế hệ đi trước truyền lại cho lớp trẻ những hiểu biết về phong tục, tín ngưỡng và truyền thống quê hương.

Ông Phạm Tuyển cho biết thêm: Từ đình làng Bình An đến lăng Ông Nam Hải, miếu Bà, Bãi đá Bảy Màu và chùa Cổ Thạch, đều nằm trong phạm vi gần nhau, thuận tiện để du khách kết hợp tham quan, vãn cảnh và khám phá vùng biển phía Đông Nam Lâm Đồng. Đình luôn mở cửa đón khách và bố trí hai gian nhà với sức chứa khoảng 80 người, phục vụ lưu trú miễn phí. Du khách có thể tự mua hải sản tươi vừa được ngư dân đánh bắt, mang về chế biến hoặc đặt trước các món ăn đặc sản địa phương. Qua đó, tạo điều kiện để du khách nghỉ ngơi và trải nghiệm đời sống vùng biển đã góp phần tạo nên nét riêng cho điểm đến này.

Du khách ghé thăm đình làng Bình An

Chị Phan Thị Liên, một du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: “2 năm trước khi biết đến điểm đến này, tôi rất thích khung cảnh bình yên nơi đây. Từ đó, mỗi năm tôi đều quay trở lại đây từ 4 - 5 lần để tìm sự thư thái, tạm gác những bộn bề của cuộc sống thường ngày”.

Sự gắn bó của người dân và tình cảm mà du khách dành cho đình làng Bình An cho thấy sức sống của di sản trong đời sống hôm nay. Khi những giá trị văn hóa được phát huy thông qua các hoạt động tham quan phù hợp, di tích không chỉ được biết đến rộng rãi hơn, mà còn mở ra cơ hội để thúc đẩy du lịch địa phương phát triển phong phú, đa dạng.

Khung cảnh bình yên khi đứng từ đình làng Bình An phóng tầm mắt về phía biển